Владимир Шитик – Камандзіроўка ў сваім горадзе (страница 45)

Пасля такога папярэджання Ніна павінна была абдумаць свае паводзіны і расказаць усё як ёсць. Калі толькі за ёю, акрамя ўчарашняй камеры захоўвання, нічога не было. Пугацэвіч з нечаканым для сябе хваляваннем за гэту дурніцу круціў у пальцах шарыкавую ручку. Ніна прамаўчала. Напэўна, не паверыла ў яго дасведчанасць. На дадзеным этапе — Пугацэвіч вымушаны быў прызнаць гэта — перамог Лебедзеў. Няйначай, вучыў, што ў міліцыі бяруць нашармака.

— Прыступім…— Сяргей Антонавіч запоўніў бланк допыту.

На кожнае ўстановачнае пытанне дзяўчына адказвала, перасмыкаючы плячамі. А тады наогул заявіла:

— Не надта разганяйцеся, мне на рэвізію трэба паспець.

Пугацэвіч насмешліва паглядзеў на Ніну, хацеў быў сказаць, што яна-такі нахабніца, але замест гэтага заспакоіў:

— Усё залежыць ад вас. Давайце аб справе. Навошта вы пераклалі чамаданчык з дзевятнаццатай ячэйкі ў трыццаць чацвёртую?

Вочы ў Ніны сталі вялікія-вялікія — яшчэ імгненне, здавалася, і выскачаць вонкі.

— Бачыце, не хлушу і не хлусіў. Магу нават пайсці далей: прыкладна такое пытанне вам задаваў Лебедзеў. А каб вы не адмаўлялі, скажу: на чамаданчыку хапае адбіткаў вашых пальцаў. Былі б вы ў той дзень у горадзе, западозрыў бы, што…

— Не крала я,— Ніна зразумела, што не дагаварыў капітан, пачырванела.— Не крала. Сэм папрасіў паглядзець. Што тут такога, што? — Яна ледзь не крычала.

— Ну, дапусцім, вы ўсё-такі ведалі, што там у ячэйцы і чаму. Інакш бы не перахоўвалі.

— Пажартаваць хацела…

— Паверыў бы, Ніна Іванаўна, каб пра кражу не я нагадаў, а вы пра яе самі сказалі.— Пугацэвічу раптам стала брыдка. Сумленнасцю ў Нініных адказах не пахла. I ён перастаў яе шкадаваць.— Ёсць такі тэрмін — саўдзельнік. Так што давайце без выкрутасаў. Што вам вядома пра кражу на Падлеснай?

Наўрад ці Лебедзеў з Грыгаровічам дзяліліся дэталямі свайго злачынства, Сяргей Антонавіч на гэта не спадзяваўся. Але кожны факт і нават факцік дапамогуць наступным дзеянням вышуку, следства.

Ён не памыліўся. Пра кражу на Падлеснай вуліцы Ніна ведала збольшага.

Пакончыўшы з Падлеснай, Пугацэвіч мог пераходзіць да наступнага. Момант, напэўна, быў удалы. Перакананая, што міліцыя ўсё ведае, Шумейка, можа, прызнае і сваё дачыненне да кражы ў Канапацкіх. Аднак Сяргей Антонавіч цягнуў з галоўным пытаннем. Ніна была штучка. Напачатку ледзь не выкруцілася — выдумку, што пажартавала, давялося б прыняць як праўду, каб выпадкова не прагаварылася. Дзе гарантыя, што ў яе няма ў запасе яшчэ чаго-небудзь? Пакуль ён прыкідваў «за» і «супраць», Шумейка зноў занервавалася.

— Я спазнюся! — патрабавальна нагадала яна.

Тое, што Шумейка прызнала ўжо, яшчэ не давала сур’ёзных падстаў затрымліваць яе. Пракурор у лепшым выпадку прапануе ўзяць падпіску аб нявыездзе. Увогуле і сам Пугацэвіч не думаў, што дзяўчыну трэба накіроўваць у следчы ізалятар. Расследаванню яна перашкодзіць не зможа, дык хай пакуль пасядзіць дома.

— Ніна Іванаўна,— паківаў галавой Пугацэвіч,— баюся, што вяртанне ў раён давядзецца адкласці. На колькі — пастараемся зараз высветліць.

Сяргей Антонавіч чакаў, што пасля гэтых слоў Шумейка разгубіцца, занепакоіцца. Яна ж пакрыўджана надзьмулася, нібы не было за ёй ніякай віны.

— Перахаваўшы рэчы, нават жартам, вы пэўным чынам далучыліся да тых, хто іх туды паклаў. Бо ведалі, што рэчы крадзеныя. А гэта падпадае пад адпаведны артыкул крымінальнага кодэкса. Не,— прыпыніў дзяўчыну Пугацэвіч,— я не палохаю, я толькі тлумачу становішча, у якім вы апынуліся.

— Мне трэба было заявіць на сваіх сяброў? Так, па-вашаму?

Пытанне ўразіла Сяргея Антонавіча. Ён глядзеў на дзяўчыну і не мог вырашыць, што гэта: хітрасць або не інфантыльнасць, так званая дзіцячая непасрэднасць, замаруджанае развіццё? Для дваццаці чатырох гадоў і вышэйшай адукацыі, ды яшчэ прафесійнага рэвізора, бяздумнасць, бадай, выключалася. Значыць, прыкідваецца немаўляткам? Хітруноў Сяргей Антонавіч не любіў, асабліва калі яны сядзелі ў яго кабінеце па той бок стала. 3 хітрунамі ён абыходзіўся больш жорстка, чым з людзьмі, якія ў бядзе апынуліся выпадкова.

— Сяброў кожны выбірае сабе сам,— больш сурова, чым раней, загаварыў капітан,— нездарма ж кажуць: скажы, хто твой друг…

— Дык што, па-вашаму, я зладзейка, так?

Даючы Ніне перакіпець, Сяргей Антонавіч палез у шуфлядку стала, пакорпаўся ў паперах, адну нават патрымаў перад вачамі і тады спытаў, быццам толькі што вычытаў пытанне:

— Адкуль вы ехалі трэцяга жніўня раніцай, у тралейбусе разам з вамі былі Грыгаровіч і…— Ён прыпыніўся. Пытанне было не надта мудрагелістае, яно было ў іх з Акулікам даўно пад рукамі. Аднак толькі цяпер магло прагучаць на поўную сілу. Паўза давала дзяўчыне яшчэ адну магчымасць быць, нарэшце, праўдзівай, хаця Пугацэвіч ужо не верыў, што яна захоча прыняць працягнутую руку. Не адчувалася ў Ніне раскаяння. Зноў перамогу святкаваў Лебедзеў, які здолеў, відаць, добра затлуміць ёй мазгі. У яе вачах Сямён хутчэй за ўсё выглядаў менавіта тым, кім выстаўляўся,— разумнейшым за іншых, больш абачлівым.

— Я не помню, што было тыдзень назад, а два месяцы…— усё ж губы яе скрывіліся, выдаючы трывогу.

— Напярэдадні ноччу абакралі сяброў вашых бацькоў, вечарам Леў Сідаравіч прыходзіў да вас дадому падзяліцца горам. Дык адкуль ехалі?

Было відаць, што дзяўчыне вельмі не хочацца адказваць. Была яна даволі цынічная, п’янкі-пагулянкі не вельмі маскіравала. Магла і зараз што-небудзь адпаведнае выдаць. Каб папярэдзіць хлусню, Сяргей Антонавіч удакладніў:

— У той дзень раніцай маці вам званіла на працу, шукала. Вы ёй сказалі, што былі ў сяброўкі. Маці, можа, паверыла. Я — праверу. Так што кажыце праўду.

— Быццам вам не ўсё роўна, дзе і з кім я сплю? — За развязнасцю Ніна хацела схаваць разгубленасць, нешта прыдумаць, каб адвесці ад сябе страшную пагрозу.

— Вы — дарослая, і я не збіраюся чытаць вам мараль. Аднак пра тую ноч мусіце сказаць. Бо калі раскажу я, будзе вам горш.

— Падумаеш…— Яна, здавалася, ужо вырашыла, што гаварыць.— Ну, не начавала дома. Загуляла ў Грыгаровіча. Ну, засталася з Сямёнам. Дык што з таго? Мы хутка пажэнімся. Задаволены?

— У асноўным,— Пугацэвіч засмуціўся — трэцім, значыць, быў Лебедзеў.

— Цяпер я магу ісці? — Ніна прыўзнялася.

— Яшчэ не,— Сяргей Антонавіч запісаў яе словы. Якраз скончылася старонка, і ён даў дзяўчыне падпісаць — і гэту, апошнюю, і папярэднюю.— Прабачце, я пазваню. Вадзім Аляксандравіч? Можаш зайсці? Заняты… Пастараюся сам. Так, Ніна Іванаўна. У асноўным я сапраўды задаволены,— звярнуўся ён да Шумейка.— Вы пачалі гаварыць праўду. Спадзяюся, і далей будзеце. Так, так. Мы яшчэ не высветлілі сякія-такія дэталі. У Грыгаровіча гасцей было шмат? У тую ноч?

— Толькі мы,— Шумейка паціснула плячамі, нібы паказваючы, што вымушана падпарадкоўвацца. Адно не сказала, што будзе скардзіцца на самаўпраўства міліцыі — не мела, відаць, вопыту.

— Што рабілі, гасцюючы?

— Пілі. Не чай, вядома! — сказала з выклікам.

Сяргей Антонавіч прапусціў падколку, падхапіў тон:

— Добра ўзялі?

— Колькі трэба!

Капітан усміхнуўся — якое пытанне, такі і адказ. Але не памяняў гэты крыху легкадумны тон.

— Выпілі, а потым?

— Ляглі спаць!

— Алкаголікі,— паківаў галавой Пугацэвіч.— Абы нажлукціцца. Дзеля чаго?..— Ён спакваля падбіраўся да галоўнага пытання.

— Музыку слухалі, магнітафон цэлы вечар круціўся, так што адпачынак быў культурны,— сказала Ніна пераканана.— Я стамілася, а хлопцы яшчэ пасядзелі.

— Чый магнітафон?

— Федзькаў…— Яна зноў перасмыкнула плячамі.

— А я думаў — Сямёнаў. Хаця… Ён жа сястры прадаў. Хаця… Гэта ж было пазней! — Пугацэвіч успомніў пра Святлану Макоўчык як між іншым. А ў Нініных, падведзеных сінім, вачах успыхнула і не знікла трывога, засела ў самых куточках.

— Хто вам сказаў?

— Сама сястра. А вы ведаеце, чый гэта магнітафон прадаваў Сямён?

— Свой…— не надта ўпэўнена прамовіла яна.

Цяпер можна было назваць імя гаспадара магнітафона. Аднак Ніна, відаць, чакала гэтага, і Пугацэвіч вырашыў крыху аслабіць лейцы.

— Раскажыце, пра што гаварылі, хто што рабіў. Я маю на ўвазе вечар і ноч, калі вы былі ў Грыгаровіча з Лебедзевым.

— Мы столькі разоў бываем разам. Хіба ўпомніш…

— Ніна Іванаўна, мы ж дамовіліся, ці не так?

— Напэўна, пра адпачынак. Збіраемся па Каўказе паездзіць. А-а, Сэм яшчэ ўспомніў Люську Самсонаву. Шкодная баба. Учапілася за Алега — не адарваць. I тады не пусціла да Грыгаровіча.

— Ну, ёй не заўсёды ўдаецца трымаць былога мужа ў руках,— Сяргей Антонавіч наўмысна прадэманстраваў сваю дасведчанасць.— Захацеў Самсонаў — і на тыдзень катануў. Дарэчы, куды яны ездзілі? Толькі не кажыце, што ў Нікалаеў. Гэта казка для Таццяны Макараўны.

— Мне з Нікалаева званіў, пры вас, Сяргей Антонавіч!

— I вы паверылі? Сумняваюся. Пры вашай назіральнасці і наогул жаночай інтуіцыі… Абавязкова потым выпыталі. Дык куды?

— Можа, і ў Мінск…

Закід трапіў у цэль.

— Што вас навяло на здагадку?

— Рахунак з «Юбілейнага» рэстарана ў Сэмавай кішэні.