Владимир Шитик – Камандзіроўка ў сваім горадзе (страница 44)
- Пагодка-а! — сустрэў яго Вадзім.
Пугацэвіч здагадаўся, што і ў следчага навін пакуль няма. Трэба было чакаць, і ён падтрымаў размову:
— Так, добрая восень, мяккая.
I абодва рассмяяліся.
— Звані-тка эксперту, Вадзім, не будзем адзін з адным у хованкі гуляць.
Неўзабаве яны атрымалі заключэнне экспертызы. Акулік прабег вачамі стандартны бланк з кароткім тэкстам, задаволена прыцмокнуў языком, перадаў Пугацэвічу.
— Што і трэба было даказаць,— сказаў старшы оперупаўнаважаны, прачытаўшы дакумент.— Малайцы нашы калегі, знялі ў рэстаране адбіткі пальцаў не толькі Лебедзева і Грыгаровіча, але і Вялеські. Было эксперту з чым параўноўваць.
На правераным у камеры захоўвання чамаданчыку былі выяўлены адбіткі пальцаў Шумейка — хапалася абедзвюма рукамі. Не папярэдзіў Лебедзеў, не прадбачыў яе ініцыятывы. Грыгаровіч поводзіў сябе больш асцярожна. Вымушаны несці чамадан па вуліцы без пальчатак — не зіма ж, ён потым выціраў яго. Аднак усё роўна пакінуў знак аб сабе на чорным бліскучым дэрмаціне.
— Супраць гэтага не папруць,— сказаў Акулік.— Затрымліваем Грыгаровіча? Цяпер пракурор санкцыю дасць.— Ён не настойваў на такім рашэнні, не хацеў звязваць рукі Пугацэвічу — давяраў яго вопыту і дапускаў, што ў старшага оперупаўнаважанага і зараз можа быць нейкая іншая неардынарная і слушная думка.
А Сяргей Антонавіч вагаўся. Напэўна, і Ніна Шумейка, і Грыгаровіч пакажуць на Лебедзева. Кражу на Падлеснай такім чынам удалося б раскрыць. Ды была яшчэ кража ў Канапацкіх, якую без доказаў ні Лебедзеў, ні астатнія хутчэй за ўсё не прызнаюць. Нават калі Святлана Макоўчык не стане выгароджваць брата. Трэба нешта больш канкрэтнае. Сяргей Антонавіч памасіраваў скроні — усё-такі пасля бяссоннай ночы галава была цяжкай.
— Не хоча варыць кацялок? — паспачуваў Акулік.— У мяне таксама галава гудзіць.
— Кавы б зараз, моцнай, чорнай,— прамовіў Сяргей Антонавіч.
— Цяпер я ведаю, чаму ў Гарбаценкі ўсё ладзілася,— засмяяўся Акулік.— Каву смактаў.
— Пераб’емся,— Пугацэвіч асядлаў крэсла, паклаў падбародак на спінку, нібы галава не магла трымацца сама на стомленай шыі.— Давай зробім так… Федзьку пакуль не будзем турбаваць. Хай трохі асмялеюць. Бо Федзька — наравісты, упрэцца — не зрушыш. Ніна-Вялеська слабейшая. I ёй у камандзіроўку трэба вяртацца. Яе адсутнасць будзе натуральнай для Лебедзева. Пагаворым з дзяўчынай, а там будзе відаць.
— Стандартны ход. Выдумай што мудрэйшае.
Пугацэвіч ускінуў вочы на сябра, прыжмурыўся.
— Ага, ёсць ідэя? — здагадаўся Вадзім.
— Калі Шумейка прызнаецца пра Канапацкіх…— ён памарудзіў, правяраючы сябе.— Дык вось, калі прызнаецца, а так яно, напэўна, і будзе, не зусім прапашчая ж… звернемся да Лебедзева-старэйшага!
— 3 чым?
— Раскажам усё як ёсць. Ну, можа, не ўсё, а тое, што яго датычыць. Я чамусьці ўпэўнены, што рэчы Канапацкіх Сямён хавае дома. У яго асобны пакой, куды ён нікога не пускае.
— Што далей?
— Бацька — чалавек сумленны, прамы. Папросім, каб паглядзеў у сына. Чужыя рэчы ён выдасць, не сумняваюся.
— Шчыра кажучы, я не ў захапленні, Сяргей. Ды самі мы з табой гэтага не вырашым. А паказанняў Шумейка хопіць і для афіцыйнага вобыску.
— Вядома,— Пугацэвіч падняўся. Ён ужо не адчуваў бяссоннай ночы. Цела было зноў як наліта, кожны мускул напружаны.— На тое ёсць кіраўніцтва, параімся. Але пазней. Зараз важна не ўпусціць Ніну.
— Дзейнічай,— дазволіў Акулік.— Сам і дапытаеш…
Пугацэвіч пераняў Ніну на аўтастанцыі, калі яна збіралася браць білет на аўтобус.
— Хвіліначку, Ніна Іванаўна,— затрымаў ён руку дзяўчыны з грашыма.
Яна азірнулася, не пазнаўшы Пугацэвіча, здзіўлена нахмурылася:
— Хто вы?
— Забыліся? Помніце, я быў у вас дома. Старшы оперупаўнаважаны крымінальнага вышуку Пугацэвіч Сяргей Антонавіч. Давайце адыдзем, тут людна.
— Што вам трэба? — Яна крыху перамянілася з твару, вочы бездапаможна забегалі.— Вы заўсёды так падыходзіце да дзяўчат? — Яна усё яшчэ спадзявалася, што менавіта яе жаночыя вартасці сталі прычынай гэтай сустрэчы, і міжволі павысіла голас. А шчокі ўсё болей і болей бялелі, і ўжо не памагаў нават густы штучны румянец.
— Ніна Іванаўна,— суняў дзяўчыну Пугацэвіч,— на нас звяртаюць увагу. Адыдзем!
Шумейка падпарадкавалася. Яе яшчэ імгненне назад стройная пастава зараз нібы асела, пашырэла. Не задаючы больш пытанняў, Ніна пайшла з капітанам да машыны, цярпліва счакала, пакуль ён адчыніць дзверцы, і гэтак жа моўчкі забралася ў салон. Сяргей Антонавіч сеў побач.
Ва ўпраўленні Пугацэвіч прывёў Ніну ў свой кабінет, прапанаваў крэсла. Яна паслухмяна села, паглядзела нарэшце прама на капітана.
— Што здарылася? — Дзяўчына быццам бы паспакайнела ўжо, на твар вярнуўся ранейшы касметычны колер, і толькі голас, дрыготкі, глухаваты, выдаваў хваляванне.
Сяргей Антонавіч прысеў на крэсла побач са сталом — не хацеў пакуль быць афіцыйным, спытаў:
— Вы нічога не маеце нам сказаць? — Зрэшты, ён мог не задаваць такога пытання, ён не прызнаваў шчырасці пасля таго, як цябе даставілі ў міліцыю. Яна не многа каштуе. Колькі канкрэтна — напіша потым следчы Акулік у абвінаваўчым заключэнні, вызначыць у прыгаворы суд. Пытаючы, Сяргей Антонавіч не думаў пра апошні шанц для Ніны праявіць пробліскі свядомасці. Яму проста трэба было ўстанавіць — стане разбэшчаная Шумейка памочніцай дазнання або давядзецца шукаць іншых подступаў да Лебедзева.— Спадзяюся, здагадваецеся, што запрасілі вас зусім не для прыемнай размовы.
— Я нічога не знаю…
Ад таго самаўпэўненага ганарыстага выгляду, які Ніна мела на аўтастанцыі, не засталося і знаку. Пугацэвіч з апаскай паглядзеў на дзяўчыну — раптам расплачацца, супакойвай тады, мітусіся, выказвай, адным словам, гуманнасць. Добра, калі слёзы ад адчаю, роспачы, а не ад разгубленасці, жадання выйграць час. Бо бывае і так.
— Ну, Ніна Іванаўна, тое, пра што я хацеў бы ад вас пачуць, вы ведаеце,— Сяргей Антонавіч гаварыў без націску, нават спагадліва, наўмысна не ставячы кропку над «і», пакідаючы гэта ёй самой.— Вы чалавек дарослы, можаце адрозніць, што добрае і што кепскае,— ён гаварыў і адчуваў, як расце ў ім прыкрасць.— Магу, вядома, падказаць, мне не цяжка… Толькі не веру, што вы ніколі не думалі пра такую сустрэчу з намі. Вось і ўспомніце, што гаварылі тады…
Манатонны голас капітана быццам закалыхваў, і Ніна падбадзёрылася, пасмялела. Успомніўшы, што яна жанчына, на якую заглядаюцца, усміхнулася:
— Падкажыце, таварыш следчы.
— Следчы яшчэ будзе, Ніна Іванаўна, я старшы оперупаўнаважаны крымінальнага вышуку, вы гэта ведаеце. Хаця і потым следчы ў вас папытае тое ж, што пытаю зараз я.
— Лягчэй будзе, усё-такі паўтор,— яна роблена ўздыхнула.— Дык што?
— Ну, добра,— уздыхнуў і Пугацэвіч.— Так і быць, падкажу, усё роўна пакуль без пратакола. Сямён вельмі сварыўся?
— За што? — яна спахапілася, паправілася: — На каго?
— На вас, Ніна Іванаўна, за самадзейнасць на вакзале.
— Што вы мелеце? — Яна ўспыхнула, напружылася. Перад капітанам ужо сядзела не інтэлігентная выхаваная дзяўчына, а фурыя з распэтланымі валасамі, гатовая наманікюранымі кіпцюрыкамі даказваць сваё.
Сяргей Антонавіч падумаў, што Гарбаценка даволі дакладна ацаніў яе — выбухная, не церпіць слова насуперак. Гэта і прасцей для яго, Пугацэвіча, і горш — распаліўшыся, пачне несці абы-што.
— Давайце дамовімся, грамадзянка Шумейка,— строга сказаў Пугацэвіч,— у нас грубіць не дазваляецца. Гэта — што тычыцца вас. Што да нас, то мы нічога не выдумляем. Зразумелі?
— Увогуле…— Амплітуда Нінінага настрою зноў крута скочыла ўніз, і ў вачах прамільгнуў страх. Гэта насцярожыла Пугацэвіча. Ніне баяцца не было чаго, нават тое, што яна перахавала чамаданчык, наўрад ці выклікала б крымінальную адказнасць. Але страх ёсць, і вытлумачыць яго можна або тым, што Лебедзеў запалохаў дзяўчыну, або тым, што і за ёй нешта маецца яшчэ — хто дакладна скажа, што нарабіла іх кампанія.
— Давайце і пагаворым прама, без віхляння. Слухаю вас.
— Пытайце, сама не ведаю…
Сяргей Антонавіч адчуваў, як расце ў ім раздражненне. Было вельмі проста прымусіць Шумейка сказаць праўду — адно дакладнае пытанне, і ёй не будзе куды дзявацца. Ды не, мусіш шукаць падыходы, траціць дарэмна час, і ўсё не дзеля справы, а дзеля яе, гэтай нягодніцы. Стрымліваючыся, каб не паскорыць падзеі, лагодна прамовіў:
— Здагадваецеся, Ніна-Вялеська. Паверце, шчырасць не мне, а вам патрэбна. Мабыць, чулі пра добраахвотнае прызнанне. Маўчыце? Ну што ж, потым не наракайце,— Сяргей Антонавіч усё яшчэ марудзіў, каб пазней не дакараць сябе, што не зрабіў для яе магчымае. Як бы сам ні ставіўся да шчырасці запрошаных на допыт людзей, прынятыя нормы паводзін пры дазнанні былі для яго абавязковыя. Да таго ж перад ім сядзела не закаранелая злачынка, і, калі не праявіць мудрасці і цярпення, яна ёю можа стаць.
— У чым вы мяне падазраяце? — Відаць, нерашучасць старшага оперупаўнаважанага дзяўчына прыняла за слабасць, і гэта падтрымлівала яе ўпартасць.
— Пра падазрэнні пакуль гаворкі няма. Пакуль гаворка пра неаспрэчныя факты. Ваша права прызнаваць іх ці не, хаця, папярэджваю, ад прызнання ці непрызнання ўжо нічога не зменіцца. Факты ёсць факты.— Сяргей Антонавіч міжволі загарачыўся.— Не хочаце дабром, пяройдзем на афіцыйную аснову. Следчы даручыў мне правесці, калі спатрэбіцца, допыт. А таму адказы на нашы пытанні,— ён падкрэсліў «нашы пытанні»,— будуць запратакаліраваны.