реклама
Бургер менюБургер меню

Теодор Драйзер – ЖЕННИ ГЕРХАРДТ (страница 14)

18

Кєкда ой тилим ярїирар, баіор яїинлашиб келаётганидан іавода унинг нафаси сезиларди. У пайтларда эгма чироїлар іали ихтиро їилинмаганидан Женни їоронўи кєчалардан шоша-пиша борар ва бундай тентакликка ботинганидан юраги тєхтаб їолгудай бєларди. Сенатор уни їандай їаршиларкин? Хаёлига нима келаркин? Женни іар хил шубіаларга бориб тєхтади ва туриб їолди. Кейин турма камерасида ётган Басс эсига тушди-да, яна шошилди.

«Колумбус-Хауз» шундай їурилган эдики, аёл киши хоілаган пайтида хонимларга мєлжалланган алоіида йєлдан хоілаган їаватига кєтарила оларди. Бу меімонхонада ички тартиблар йєї деб бєлмасди, албатта, бирої єша пайтлардаги кєп меімонхоналардагидай бу тартибларга амал їилинишини кузатиш етарли даражада їаттиї эмасди. Орїа эшикдан хоілагани одам вестибюлга кира олар, бу ерда у нозирнинг назарига тушарди. Шунинг учун іам ким кириб чиїаётгани билан ундан бєлак одамнинг унчалик иши бєлмасди.

Женни маеімонхонага яїинлашганида теварак-атроф зим-зиё бєлиб, фаїат кираверишгина хира ёришиб турарди. Сенаторнинг хонасига етиш учун иккинчи їаватнинг коридоридан бироз юриш лозим эди. Женни иккинчи їаватга югурди. У іаяжонланганидан ранги їув єчган, кєнглида іозирда нималар кечаётгани бошїа бирор жойидан сезилмасди. Їиз таниш эшикка етганида тєхтади. У Брэндер йєї бєлса керак, деб їєрїар, шу ерда бєлса-я, деган фикрдан эса юраги орзиїиб кетарди. Эшик тепасидаги ойнаванд дарчадан ёруў тушаётганини кєрганидан кейин Женни єзини аранг їєлга олди-да, эшикни таїиллатди. Эшик ортидан йєтал ва їадам товуши эшитилди.

Брэндер эшикни очаркан, бениіоя іайратланди.

– Э, бу Женни-ку! – деб юборди у. – Мана, буниси їойил! Сизни єйлаб єтиргандим-да, єзиям. Киринг, киринг…

Брэндер Женнини маікам баўрига босди.

– Мен сизни бориб кєрмоїчийдим. Єртадаги дили хираликни їандай йєїотсам экан, деб роса бошим їотди. Мана, єзингиз келиб їолдингиз. Нима, бирон гап бєлдими?

Брэндер бир їадам чекиниб, Женнининг паришон чеірасига боїди. Їизнинг рухсори унга іозиргина узилган-у, іали шабнами кєтарилмаган гулсафсарнинг гєзаллигини эслатди.

Шунда сенаторнинг вужуди илиї іисларга лиммо-лим тєлди.

– Сиздан илтимосим бор, – деди Женни єзини аранг їєлга олиб. – Акам турмада ётибди. Биз єн доллар жарима тєлашимиз керак, мен бошїа їаёїїа боришниям билмай їолдим.

– Бечора їизалоўим-эй, – деди Брэндер Женнининг совїотган їєлини силаб. – Яна їаёїїа іам борардингиз? Доим менга айтаверинг девдим-ку! Сиз учун доимо іамма нарсага тайёрлигимни наіотки билмасангиз, Женни?

– Биламан, – деди Женни зєрўа, нафаси сиїилиб.

– Гап бундай, энди іеч ниманинг ташвишини тортманг. Сизни таїдир їачон беозор їєяркин-а, бечорагинам? Акангиз їандай їилиб їамалиб їолди?

– Уни платформада кємир ташлаётганида ушлаб олишди.

– Э! – деди Брэндер юрак-баўри єртаниб.

Бу йигитни іаётнинг єзи мажбур їилган нарса учун їамаб, жарима тєлашга іукм їилишибди. Мана энди, бу їиз жаримага зарур бєлган єн доллар учун ялиниб келибди. Єн доллар їиз учун катта пул, єзи учун эса арзимас нарса.

– Акангизга эзилаверманг. Іаммасини тєўрилайман, – деди сенатор шоша-пиша. – Ярим соатдан кейин чиїади. Мен келгунимча шу ерда дам олиб, єтириб туринг.

Сенатор Женнига катта чирої олдидаги креслони кєрсатди-да, хонадан шошилинч чиїиб кетди.

Брэндер музофот їамоїхонасининг бошїарувчи шерифни танирди. Себастьянга жарима солган судьяни іам биларди. Сенатор судьяга йигитнинг келажагини расво їилмаслик учун жазони олиб ташлаш илтимос їилинган хатни ёзиб, меімонхона дастёридан уйига бериб юборишига беш даїиїа кетди. Єзи эса єн даїиїа деганда їамоїхонага етиб бориб, дєстини Себастьянни чиїариб юборишга кєндирди.

– Мана пул, – деди Брэндер. – Жарима бекор їилинса, буни менга їайтарарсиз. Энди йигитни чиїариб юборинг.

Шериф бажонидил рози бєлди. Єша заіотиёї буйруўи бажарилишини кузатгани пастга тушиб кетди. Басс нима гаплигига тушунмай їамоїдан їутулди. Унга іеч нимани тушунтиришмади іам.

– Іаммаси жойида, – деди їамоїхона назоратчиси. Сен озодсан. Уйингга чоп. Энди кєзингни очиб юр, бунаїа ишда їєлга туша кєрма.

Басс іайрон бєлганича уйига жєнади, сенатор эса меімонхонага їайтди. Унинг хаёли буёўига нима їилсам экан, деган єй билан банд эди. Аівол нозик кєринади. Турган гапки, Женни отасига билдирмай келган. Бундан бєлак иложи бєлмаган. Мана, іозир уни хонасида кутиб єтирибди.

Іар бир одамнинг іаётида оўир даїиїалар бєлади. Бунга одам бурч ва адолатга жиддий амал їилиш билан шу таомилдан сал четга чиїиб, бахтиёр бєлиш єртасида сал иккиланиб туради. Шундай пайтда керакли билан кераксиз иш єртасидаги тафовут доимо іам унчалар аниї бєлавермайди. Брэндер іатто Женнига уйланиши іам отасининг беъмани їайсарлиги туфайли осонликча кєчмаслигини тушунарди. Жамоатчилик фикри, деган бошїа тєсиї іам бор. Борингки, Брэндер Женнига уйланди іам. Хєш, бунга одамлар нима дейишаркин? Женни жуда нозиктаъб, севгининг їадрига етадиган їиз. Брэндер буни биларди. Унда їандайдир шоироналик, їандайдир руіий назокат бордирким, буни кєпчилик тушунавермайди. Брэндернинг єзи іам бунинг нималигини чуїур тушунмасди, бирої їизнинг маънавий олами бойлигига іам аїли етарди. Бу эса, гарчи Женни іали аїлан камолга етмаган ва іаётий тажрибаси кам бєлса-да, Брэндернинг єрнидаги бошїа іар їандай одамнинг іам аїл-іушини оларди. Брэндер Женнини хаёлан кєз олдига келтираркан: «Ажойиб їиз», деб їєярди ичида.

Брэндер буёўи нима бєлишини єйлай-єйлай ётоўига їайтиб келди. Ичкарига кирганида їизнинг гєзаллиги ва єткир жозибасидан яна лол їолди. Їиз соявонли чирої нурида сенаторга бу оламда бєлмайдиган бир мєъжизадай туюларди.

– Гап бундай, – деди сенатор єзини хотиржам тутишга уриниб. – Мен акангизнинг ишини тєўриладим. У озод їилинди.

Женни єрнидан турди.

У чапак чалиб: «оі», деб юборди-да, Брэндер томонга бир їадам ташлади. Азбаройи миннатдорлигидан кєзлари жиїїа ёш эди.

Брэндер Женнининг кєзидаги ёшни кєриб, унга жуда яїин борди.

– Худо іаїїи, йиўламанг, Женни, – деди у. – Сиз фариштасиз! Сиз – Эзгуликнинг єзгинасисиз! Буни їаранг-а, шунча азият чекибсиз-у, Мана энди, йиўлаяпсиз!

Брэндер їизни єзига тортди. Шунда унинг іар маіалги эітиёткорлиги панд берди. У биргина нарса – шу пайтгача орзу їилиб юрган нарсаси рєёбга чиїаётганини сезарди. Мана энди, шунча кєргиликлардан кейин їисмат унга єзи бениіоя ташна бєлган нарсани – муіаббатни, севикли дилдорни армуўон этяпти. Брэндер їизни баўрига босганича єпгандан-єпаверди…

Инглиз ёзувчиси Жефрис, баркамол їиз юз эллик йилда бир марта дунёга келади, деганди. «Бу хазинани замин ва іавонинг барча сеірлари бирлашиб, вужудга келтирди. Юз эллик йилдан бери буўдойзорлар узра эсаётган жануб шамоли іам, беданинг хушбєй кокилию хандон гул узра бєй чєзиб, печакгулларни яшириб, асалариларнинг йєлини тєсган єтларнинг бєйи іам, жонли деворлар бєлган атиргул типлари іам, навїирон, учїат, олтинранг пайкалдаги ям-яшил бєтакєзлар ва кєм-кєк арчаларнинг кєлкалари іам шу їаторда туради. Икки чеккасида гулсафсарлар їуёшга бєй чєзиб єсаётган шєх ирмоїнинг бор кєркамлиги іам, зира ва эрк нафаси уфуриб турган олисдаги тепаликлар іам – буларнинг іамма-іаммаси юз йиллар мобайнида яна ва яна такрорланаверади.

Лолаїизўалдоїлар, чучмомалар, бинафшалар; алвон баіор билан олтин куз; їуёш ёўдуси, шаррос ёмўирлар ва шабнамли субіидамлар; бедор кечалар… бетиним айланаётган фалак гардиши юз йиллар давомида яна ва яна такрорланаверади. Бу биров эплолмайдиган, іали ёзилмаган йилномадир. Бундан юз йил муїаддам барї урган гул іаїида ким іам іикоя їила оларди? Їалдирўочлар уяларига юз бор їайтиб келадилар, юз бор! Баркамол їиз єзини кєрсатади-ю, бутун олам, гєё йєїолиб кетган гулларга талпингандай, унга интилади. Єн етти яшар їизнинг малоіатида асрларнинг сеіри мужассамдир. Ана шунинг учун іам унинг жєшїин эітиросида мунг пиніондир».

Юз марта їайтадан очилган єрмон чучмомаларининг гєзаллигини тушуниб, їадрлаган бєлсангиз; гуллар, мусиїа, їизўиш субіидамлар ва шафаїлар бирор кун юрагингизни гупиллатиб юборган бєлса; мана шу оний гєзаллик єткинчи бєлса-ю, тириклигингизда сизга насиб этса, уни рад этармидингиз?

VIII БОБ

Гоіо іаётимизда рєй берадиган зоіиран ва ботинан єзгаришларнинг аіамияти іар маіал іам бизга зумда аён бєлавермайди. Биз гангиб, юрак олдириб їєямиз, кейин эса гєё олдинги іаётимизга їайтамиз. Бирої єзгариш аллаїачон рєй берган бєлади. Биз энди іеч їачон ва іеч ерда илгаригидек бєлолмаймиз. Женни акасини їутїариш истагида кечаси сенатор іузурига борганида кутилмаган ишлар бєлгани устида бош їотираркан, єйлаб єйига етолмасди. Брэндер билан янгича муносабатлари ижтимоий ва физиологик маънода їандай єзгаришларга сабабчи бєлишини аниїрої тасаввур їилолмасди. Іатто шароит жуда яхши бєлган таїдирда іам оналик оддий аёлни їанчалар довдиратиб їєйишига аїли етмасди. Буни єйлаганида таажжубга тушар, їизиїсинар, шубіаси ортар, айни ваїтда эса жуда бахтиёр ва хотиржам эди. Брэндер яхши одам, энди у їизга аввалгидан іам яїинрої бєлиб їолди. Уни яхши кєради. Икковларининг янгича муносабатлари Женнининг жамиятдаги мавїеини іам єзгартирмай їєймайди. Женнинг іаёти энди бутунлай єзгаради, іозирданої шундай деса бєлаверади. Зотан, Брэндер Женнини умрбод севишига їайта-їайта ишонтирарди.

– Сенга іеч нимадан хавотир олма деяпман-ку, Женни, – дерди їиз кетиш тараддудига тушганида. – Эітирос мендан кучлилик їилди, бирої сени оламан. Уйингга боргин-да, бировга оўиз очмагин. Акангни пишитиб їєй; барини сир тут, сенга уйланаману бу ердан олиб кетаман. Бу ишни іозирої їилолмайман. Бу ерда шундай їилгим келмаяпти. Вашингтонга бораман-да, сени чаїираман. Мана (у кармонини олди-да, бор пули – юз долларни чиїарди) буни ол. Эртага сенга яна юбораман. Энди менинг їайлиўимсан, шуни эсингда тут. Сен – меникисан.