Теодор Драйзер – ЖЕННИ ГЕРХАРДТ (страница 12)
У бемалол єтириб, немисча газетани єїишга тушди. Хотинига зимдан їараб-їараб їєярди. Ниіоят, кєча эшиги тараїлаб, ичкари эшик очилди. Герхардт шунда єрнидан їєзўалди.
– Їаердайдинг? – у їизига немисчалаб єшїирди.
Брэндер бунаїа бєлишини сира кутмаганидан изтиробда ва єнўайсиз іолда їолди. Женни ерга кириб кетай деди. Ошхонада эса онасининг бєлари бєлаётганди.
– Айлангани чиїувдим, – жавоб їилди Женни єлганнинг кунидан.
– Кечїурунлари чиїмагин деб айтувдим-ку? – деди Герхардт Брэндерга заррача эътибор їилмай.
Женни їизариб кетганидан оўиз очишга іам іоли келмасди.
– Нима гап єзи? – деди Брэндер кескинрої їилиб. – Нега унга бунаїа муомала їиляпсиз?
– У їош їорайгандан кейин уйдан чиїмаслиги керак, – дея Герхардт їєрс жавоб їилди. – Буни унга кєп марта айтганман. Єзингизнинг іам бу ерга келишингизнинг іожати йєї.
– Нимага энди? – чертиб сєради сенатор бироз жимликдан кейин. – Ўалати бєлди-ю. Їизингиз нима ёмонлик їилди?
– Нима їилди дейсизми? – Герхардт баїириб берди. У даїиїа сайин гупуриб бораётганидан инглизча сєзларни тиниї айтолмасди. – Уйда єтириши керак бєлганида кечаси кєчама– Кєча сакиллашининг кераги йєї. Їизим кечїурунлари отаси тенги одам билан чиїиб кетишини хоіламайман. Маїсадингиз нима? У іали бола-ку.
– Маїсадинг нима дейсизми? – деди сенатор обрєни їєлдан бермай оўир вазиятдан їутулиш учун. Ниятим у билан суібатлашиш, албатта. Женни эси кирган їиз, мени зериктирмайди. Мабодо рози бєлса – унга уйланмоїчиман.
– Мен бєлсам бу ердан кетиб, бошїа келмасангиз дейман, – жавоб їилди Герхардт чегарадан чиїиб ва оталик жаіолати тутиб. – Сизни энди уйимда кєришни истамайман. Шунча мусибатим етмай, їизимни тортиб олиб, покиза номини булўаш камлик їилиб турувди єзи.
– Бу билан нима демоїчилигингизни тушунтириб беринг, – сенатор їаддини ростлади. – Мен уяладиган бирор иш їилганим йєї. Менинг айбим билан їизингиз гуноі-пуноіга ботмади. Мени нимада айблаётганингизни билиб олсам дегандим.
– Мен демоїчиманки… – Герхардт гупуриб турганидан бир нарсани іадеб їайтараверди: – Мен…мен іамма їєшнилар кечїурунлари мен йєїлигимда буёїїа келиб туришингизни, їизимни извошда айлантиришингизни, у билан сайр їилишингизни гапиришяпти. Мен ана шуни айтмоїчиман. Сизнинг ниятингиз тєўри бєлганида фарзандингиз тенги келадиган їиз билан уймалашиб юрмасдингиз, демоїчиман. Одамлар менинг кєзимни очиб їєйишди, кимлигингизни билиб олдим. Бу ердан кетинг-да, їизимни тинч їєйинг.
– Одамлар-а! – такрорлади сенатор. –Улар билан ишим йєї. Мен їизингизни яхши кєраман, шунинг учун іам олдига келиб тураман. Унга уйланиш ниятидаман, мабодо їєшниларингиз валдирашмоїчи бєлишса валдирашаверсин. Бу (іатто ниятларимни билмай туриб іам) мени іаїорат їилишингиз мумкин деган гап эмас.
Женнининг бу маш-машадан єтакаси ёрилиб, емакхонанинг эшигига тисарилди. Онаси унга яїинлашди.
– Сизлар йєўингизда отанг келиб їолди, – деди она іаяжонланганидан нафаси тиїилиб. – Энди нима їиламиз?
Икковлари жамики аёл зоти одатича бир-бирларини їучоїлаб, оіиста йиўлашарди. Иккала эркак эса іамон тортишарди.
– Э, шундайми іали! – хитоб їилди Герхардт. – Уйланмоїчимилар!
– Іа, – жавоб їилди сенатор, – худди шундай. Їизингиз єн саккизга кирган, нима їилса ихтиёри єзида. Сиз мени іаїорат їилдингиз ва їизингиз туйўусини тепкиладингиз. Гап шу, иш шу билан тугамайди, буни билиб їєйинг. Мабодо мени їєшниларингиз валдираётган гаплардан бєлак бирор нарсада айбламоїчи бєлсангиз, бемалол айта їолинг.
Сенатор Брэндер жаноб Герхардт їаршисида іаїгєйлик ва бенуїсонликнинг улуўвор мужассамидай їад кериб турарди. У овозини баландлатмади, їєлини пахса їилмади, бирої їаттиї їимтилган лабларида їатъият ва кучли ирода єзини кєрсатиб турарди.
– Сиз билан ади-бади айтишиб єтиришни истамайман, – деди Герхардт. У сал гангиган бєлса іам, заррача чєчимаганди. – Їиз меники. Кечїурунлари айланадими ё сизга турмушга чиїадими – буни мен іал їиламан. Мен сиздаїа сиёсатвозларни биламан. Танишганимизда сизни дуруст одам деб єйловдим, їизимга їилаётган муомалангизни кєрганимдан кейин рухсорингизга тоїатим їолмади. Бу ердан кетинг, вассалом. Менга бундан бошїа нарса керак эмас.
– Уйингизда айтишиб їолганимдан жуда таассуфдаман, миссис Герхардт, – деди сенатор Брэндер дарўазаб отадан юз буриб. – Эрингизни келишимга тоби йєїлиги хаёлимга іам келмабди. Іар іолда бу бизга тєўаної бєлолмайди. Хафа бєлманг, аівол туюлаётганидан ёмон эмас.
Герхардт сенатор пинагини бузмаётганидан лолу іайрон эди.
– Мен кетяпман, – Брэндер яна жаноб Герхардтга їараб гапида давом этди, – бирої индамай кетаверади, деб єйламанг. Бугун сиз катта хато їилдингиз. Буни тушуниб оларсиз деган умиддаман. Тунингиз хайрли бєлсин.
У енгил таъзим їилиб, чиїиб кетди.
Герхардт кетидан эшикни їарсиллатиб ёпди.
– Энди ундан їутулгандирмиз дейман, – деди у. – бутун оламга гап-сєз бєлиб, кечїурунлари кєчада санўиб юришни кєрсатиб їєяман сенга.
Бу іаїда бошїа бир оўиз айтилмаган бєлса іам, уйдагиларнинг кейинги кунларда товушлари чиїмаётганидан іаммалари изтиробда эканликларини тушуниш їийин эмасди. Герхардт їовоўи очилмай, ишга сенатор жойлаб їєйганини єйларкан, бунинг баіридан єтмоїчи бєлди. Уйимда сенаторнинг кирини ювганларингни кєрмай деди у, мабодо меімонхонадаги ишни миссис Герхардтнинг єзи топганига ишончи комил бєлмаганида, буни іам таїиїлаши тайин эди. Бу ишнинг охири іар іолда яхши бєлмади. Хотини меімонхонага оёї босмаганида бунаїа миш-мишлар іам бєлмасди. Сенатор іам бєлган воїеадан жуда хафа эди. Одамларнинг миш-мишлари доимо хунук нарса, бирої унинг мавїеидаги одамнинг бунаїа ўийбатларнинг їаірамони бєлиб їолиши мутлаїо ярамайдиган гап. Брэндер нима їилишини билмасди, то бир їарорга келгунича орадан бир неча кун єтиб кетди. Шундан кейин уни Вашингтонга чаїириб їолишди ва у Женни билан учрашолмай, жєнаб кетди.
Герхардтлар эса илгаригидай їєл учида, бир амаллаб кун кечиришарди. Уларнинг суроблари жуда тєўриланиб їолганига їарамай Герхардт, шаънимга гап тегмаса бєлгани, деб тишини-тишига їєярди. Бирої баїїолга илгаригидай пул тєлаш керак эди. Болаларнинг кийими тез ишдан чиїиб борарди. Энди іамма нарсани їисиб-їимтиб ишлатишга ва Герхардт узмоїчи бєлган эски їарзларини тєлашни тєхтатиб туришга тєўри келди.
Гаровга олинган маблаўнинг йиллик фоизини тєлайдиган кун іам келди. Шундан кейин иккала баїїол Герхардтни кєчада кєриб їолиб, їарзини їачон узишини сєрашди. Герхардт уларга сира іам иккиланмасдан кармони чатоїлигини тушунтирди ва астойдил іаракат їилиб, уларни тинчитажагини дилидан чиїариб айтди. Шунга їарамай, Герхардтнинг пешонаси шєрлигидан машїи жуда паст эди. Иш пайтларида худога, єзинг раім їил, деб ялинар, кундузлари эса ухлаб дам олиш єрнига шаіар айланиб, дурустрої иш ахтарар, дуч келган юмушдан бош тортмасди. У кєпинча гулпушталарнинг єтини єришга ёлланарди.
Миссис Герхардт унга оўир иш їилмагин деб ялинса іам, бошїа чорам йєї, деб жавоб їиларди у.
– Одамлар мени кєчада ушлаб, їарзингни уз деб туришганда, дам олишга ваїтим бєларканми?!
Оиланинг аіволи жуда танг эди.
Себастьяннинг їамоїїа тушиши бу мусибатларнинг якуни бєлди. У илгаригидай бошїаларнинг кєзини шамўалат їилиб, кємир ємариб юриб, ахийри їєлга тушиб їолганди. Бир куни кечїурун Женни билан кичкина укаларига кємир ташлаб бергани платформага чиїїанида темир йєл полициясининг агенти ушлаб олди. Кейинги икки йил давомида темир йєлда кємирни талон-тарож їилиш давом этиб келарди, бирої у оз– Моздан єўирланаётганидан маъмурият бунга панжа орасидан їараб келарди. Бирої кємир жєнатувчиларнинг мижозлари Пенсильваниядаги кємир конларидан Кливленд, Цинциннати, Чикаго ва бошїа шаіарларга жєнатилаётган йєналишлардан йєлда минглаб фунт кємир йєїолаётганидан нолиб їолганларидан кейин бу иш изїуварларга топширилди. Темир йєлда Герхардтлардан бошїа болаларнинг болалари іам ўивирлашарди. Колумбусдаги кєпчиликнинги иши муттасил кємир ємариш бєлса іам, келиб-келиб Себастьян їєлга тушган ва бутун шаіарликларнинг эсини жойига келтириб їєйиш учун у жазоланиши лозим эди.
– Їани, пастга туш-чи, – деди їоронўиликдан лоп этиб чиїиб їолган изїувар.
Женни билан майда болалар челак ва саватларини ташлаганларича тираїайлаб їочишди. Себастьян іам олдинига ерга сакраб, їочмоїчи бєлди-ю, бирої изїувар пальтосининг баридан маікам ушлаб олганди.
– Тєхта! – деб баїирди у. – Менга худди сен керак эдинг!
– Їєйвор! – Себастьян іам кєчанинг єртасидан юрадиган йигитлардан бєлганидан єшїирди. Довюрак ва їатъиятли йигит бу ишнинг кети чатої бєлишини яхши биларди.
– Їєйвор деяпман сенга, – Себастьян яна шундай деб юлїинган эди, изїуварни аўдариб юборишига сал їолди.
– Їани, пастга туш-чи, изїувар кимлигини кєрсатиб їєйиш учун Себастьянни їаіру ўазаб билан тортди.
Себастьян сакраб тушиб, раїибини бир солганди, у гандираклаб кетди. Олишув бошланди, бирої шу ердан єтиб кетаётган бир ишчи изїуварга мададга келди. Икковлашиб Себастьянни станцияга судраб бориб, темир йєл полициясига топширишди. Себастьяннинг пальтоси йиртилган, юз ва їєллари тимдаланган, кєзининг таги моматалої эди. Себастьянни шу аіволда эрталабгача їамаб їєйишди.
Болалар уйга югургилаб келишди. Улар акаларига нима бєлганини билмаганларидан жєяли бирор гап айтишолмади. Соат тєїїиз, кейин єн бєлиб, Себастьян іамон келавермаганидан кейин миссис Герхардт баттар хавотирга тушиб, эсидан оўаёзди. Єўли кєпинча уйга соат єн иккида ва бирда келса іам бу оїшом даішатли бирор нарса бєлганини сезиб турарди. Соат бир яримга занг урганида іам Себастьяндан дарак бєлмагач, онаизор йиўлашга тушди.