Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 57)

Забудзе... і можа... У жупане — сама пані. А лях... божа, божа! Карай пеклам маю душу, Вылі мукі мора, Разбі кару нада мною, Ды не такім горам Карай сэрца! Разарвецца, Хоць было б як камень! Доля мая, маё сэрца! Аксана! Аксана! Дзе ты дзелася, прапала?» I хлынулі слёзы — Драбнюткія паліліся. Скуль яны ўзяліся? А Залязняк гайдамакам Кажа запыніцца: «У лес, хлопцы! Бо світае I коні прысталі: Папасём іх!» I ціхенька На папаску сталі.

ГУПАЛАЎШЧЫНА

      Зайшло сонца, Украіна — Дзе палала, тлела, А дзе шляхта, запёршыся, У будынках млела. Скрозь па сёлах шыбельніцы; Навешана трупаў — Толькі старшых, а так шляхта — Валяецца гуртам. На вуліцах, на расстанях Сабакі, вароны Грызуць шляхту, клююць вочы — Ніхто не бароніць... Дый некаму: засталіся Дзеці ды сабакі — Жанкі нават з качаргамі Пайшлі ў гайдамакі.       Вось было якое ліха Па ўсёй Украіне! Горш ад пекла... А завошта, За што людзі гінуць? Таго ж бацькі, тыя ж дзеці — Жыць бы ды братацца. Не, не ўмелі, не хацелі — Трэба раз’яднацца! Крыві трэба, крыві братняй, Бо зайздрасць, што ў брата Ё ў каморы і на полі, I поўная хата. «Заб’ём брата! Спалім хату!» — Сказалі, зрабілі. Ўсё б, здаецца!.. Не, на кару Сіротаў пусцілі. Раслі ў слёзах, дый выраслі; Замучаны рукі Развязаліся — й кроў за кроў, I мукі за мукі! Баліць сэрца, як успомніш: У крыві заліты Славян дзеці. А хто вінен? Ксяндзы, езуіты!..       Вандравалі гайдамакі Ярамі, лясамі, А за імі і Галайда