Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 218)
А я, таксама уначы,
Іду ды кашляю, йдучы,
Гляджу: няйначай, як агняты,
Ідуць абдзёртыя дзяўчаты,
А дзед (няшчасны інвалід)
За імі гнецца, кандыбае,
Бы ў хлеў чужую заганяе
Жывёлу ён. А дзе ж той свет?!
Дзе тая праўда! Гора! Гора!
Неўзгадаваных, босых, голых
Іх шлюць (последний долг отдать),
Да матак гоняць іх, дзяўчат —
Байстручанят, нібы атару.
Ці будзе суд! Ці будзе кара!
Царам, царатам на зямлі?
Ці будзе праўда між людзьмі?
Павінна быць, бо сонца ўстане,
Зямлю спаганеную спаліць.
1860
С.-Пецярбург
***
Калі б з кім сесці, хлеба з’есці,
Прамовіць слова, дык яно б
Хоць і як-небудзь тут на свеце,
А неяк бы жыццё ішло.
Ды не! Няма з кім! Свет шырокі,
Людзей нямала на зямлі...
А давядзецца адзінокім
Ў халоднай хаце крывабокай
Або пад плотам паміраць.
Або... Не! Трэба ажаніцца,
Хоць бы ўжо з чортавай сястрой!
Бо адурнееш сіратой
Адзін-адным. Пшаніца ж, жыта
На добры сеяны загон,
Пажнуць жа людзі. Скажуць: «Ён
Як быццам недзе там забіты
У незнаёмай старане...»
О гора, горачка ў мяне!
1860
С.-Пецярбург
***
I дзень ідзе, і ноч ідзе.
I, галаву схапіўшы ў рукі,
Дзівуешся, што ж не ідзе
Апостал праўды і навукі!
С.-Пецярбург
1860
***
Цячэ вада з-пад явара
Ярам на даліну.
Красуецца над вадою
Чырванню каліна.
Красуецца калінанька,
Явар маладзее,
А наўкол іх вербалозы,
Лозы зелянеюць.
. . . . . . . . . . . . . . . . .
Цячэ вада ды з-пад гаю,
Цячэ пад гарою.
Хлюпаюцца качаняткі
Паміж асакою.
А качачка выплывае
З качарам за імі,
Ловіць раску, размаўляе