Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 182)
Мяне спавівала,
Спяваючы: — Няхай расце
Ды здаровы будзе!
I вырас я, дзякуй богу,
Ды не выйшаў ў людзі,
Лепш было б не нарадзіці
Альбо утапіці,
Як я меў бы у няволі
Госпада гнявіці.
А я так мала, небагата
Прасіў у бога. Толькі хату,
Адну хаціначку ў гаю,
Ды дзве таполі разам з ёю,
Ды нешчаслівую маю,
Маю Аксаначку, каб з ёю
Удвох глядзець адтуль з гары
На Днепр шырокі, на яры,
Вакол на залатое поле,
Ды на высокія магілы,
Глядзець, і думаць, і гадаць:
Калі ж то іх панасыпалі?
Каго там людзі пахавалі?
I ўдвох ціхутка заспяваць
Ды тую песню аб старым,
Аб гетмане, ваяку тым,
Што ляхі на агні спяклі.
А потым бы з гары сышлі,
Па-над Дняпром у цёмным гаі
Гулялі б, покуль не змяркае,
Пакуль свет божы не засне,
Пакуль з вячэрняю зарою
Не ўзыдзе месяц над гарою,
Туман на дол не адхіне.
Мы б там з малітвай паглядзелі
I, размаўляючы б, пайшлі
Вячэраць у сваю хаціну.
Даеш ты, божа наш адзіны,
Сады панам ў тваім раю,
Даеш высокія палаты.
Панам жа хцівым і пузатым
На рай твой, госпадзі, пляваць,
I нам яны не хочуць даць
На свет глядзець з убогай хаты.
Я толькі хатачку ў тым раю
Прасіў і сёння упрашаю,
Каб хоць памерці на Дняпры,
Хоць на малюсенькай гары.
Арэнбург
1850
***
Калі б вы зналі, панічы,
Дзе людзі плачуць, жывучы,
То вы б элегій не тварылі
Ды марна бога б не хвалілі,
Наш пот і слёзы ўсмак п’ючы.
За што, не знаю, называюць
Хаціну ў гаі ціхім раем.
Я зведаў мукі ў хаце той
I столькі слёз праліў у ёй —
Ад самых першых! Я не знаю,
Ці ёсць такое ў бога зло,
Каб у той хаце не жыло?
А хату раем называюць!
Не назаву ніколі раем
Хаціначку я тую ў гаі