Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 174)
Кос-Арал
1849
***
Ой крыкнулі шэры гусі
Ў яру на ставу,
На ўсё сяло пайшла слава
Пра тую ўдаву.
Не так слава, не так слава,
Як той пагавор,
Што заехаў казак з Сечы
Да ўдавы на двор.
Вячэралі ў светлай хаце,
Мёд-віно пілі
I ў пакоі на пасцелі
Адпачыць ляглі...
Не мінула тая слава,
Не марна пайшла:
Ўдава тая маладая
Сына прывяла.
Маленькага гадавала,
Да школы вяла,
А як скончыў сын вучыцца,
Каня набыла;
А каня яму купіўшы,
Вышыла сядло —
Яно ў золаце зіхцела
I ў шаўку было;
У чырвоным, у жупане
Сын ішоў на шлях —
На каня яго саджала:
Ворагам на страх!
— Паглядзіце! — Маці з сынам
Ішла ўздоўж сяла
I, прывёўшы да абозу,
У войска здала,
А сама яна ў манашкі
У Кіеў пайшла...
Кос-Арал
1849
***
Як бы табе давялося
Ў нас папанаваці,
Дык ведаў бы, пане-браце,
Як іх называці,
Гэтых тваіх нешчаслівых
Дзяўчатак-пакрытак;
А то меле несусвецце
Ды думае: — Мы то!
Мы пакажам людзям, свету
Нашых зганьбаваных
Ды навучым шанавацца
Панічоў паганых! —
Шкода й працы! Покуль сёлы,
Покуль паны ў сёлах,
Штодзень, браце, бачыць будзем
Пакрытак вясёлых
Па шыночках з салдатамі,—
Не турбуйся, браце!
— Добра, кажу. А ўсё-такі
Маю расказаць я
Вось гэтую, апошнюю...
Панічы, зважайце!
Дзяўчаты сена днём граблі,
А дзецюкі капіцы клалі,
Ды, знай, на сонца пазіралі,