Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 141)

N. N.

Трынаццаць мне якраз мінала. Ягнят я пасвіў за сялом. Ці сонейка так гожа ззяла, Ці так мне хораша было? I так мне люба, люба стала, Няйнакш у бога... Гукнулі на папас з-за гаю, А я сабе ўсё ў бур’яне Малюся богу... і не знаю, Чаго ў маленькага ў мяне Душа ў малітве шчыравала, Чаму так весела было? Святлелі неба і сяло, Ягня вясёлае скакала! I сонца грэла, не пякло!       Ды не доўга сонца грэла       I душа маліла...       Запякло, пачырванела       I рай запаліла.       Як прачнуўся ды дзіўлюся:       Сяло пачарнела,       Неба богава з блакіту       Ураз памарнела.       Паглядзеў я на ягнятак —       Не мае ягняты!       Азірнуўся я на хаты —       Няма ў мяне хаты!       Не даў бог мне анічога!..       I лінулі слёзы,       Слёзы жалю!.. А дзяўчына       Пры самай дарозе       Каля мяне недалёка       Маніцы ўбірала       Дый пачула, што я плачу,       Прыйшла, прывітала,       Выцірала мае слёзы       I пацалавала... Няйнакш і сонейка заззяла, Няйнакш усё на свеце стала Маё... Палі, гаі, сады!.. I мы, жартуючы, пагналі Чужых ягнятак да вады. Лузда!.. дый сёння, як згадаю, Дык сэрца плача ды баліць, Чаму гасподзь не даў дажыць Мне век малы мой у тым раі. Памёр бы, аручы, на ніве, Нічога б я сабе не знаў, Не быў бы ў свеце юрадзівым, Людзей і бога не пракляў!.. Орская крэпасць 1847

***

Не грэе сонца на чужыне, А дома надта аж пякло. I мне не весела было На нашай слаўнай Украіне. Ніхто не лашчыў, не вітаў, Я не хіліўся ні да кога, Блукаў сабе, маліўся богу Ды люта панства праклінаў, I згадваў я гады ліхія, Паганай даўнасці гады: Хрыста павесілі тады —