Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 132)

Ды салавейка не заціх. У каземаце 1847

IX

      Рана ўранку навабранцы Выходзілі за сяло, А за імі, маладымі, I дзяўчо адно пайшло. Падыбала стара маці Дочку ў полі даганяці... I дагнала, прывяла, Наракала, гаварыла, Покі ў землю палажыла, А сама ў старцы пайшла.       Мінулі годы, а сяло Выгляд не змяніла. Толькі пустку ў канцы сяла Годы пахілілі. А ля пусткі на мыліцы Маскаль кандыбае, На садочак пазірае, Пустку аглядае... Марна, браце! Чарнабровай Не відаць у хаце. Не пакліча на вячэру Ў хату яе маці. А даўным-даўно... Калісьці! Ручнікі ўжо ткалі Ды мярэжылі хусціну, Шоўкам вышывалі. Думаў жыць, і мілавацца, Ды бога хваліці! А прыйшлося... Ні да кога Ў свеце прытуліцца. Сядзіць сабе каля пусткі, На дварэ змяркае, А з акна, як тая баба, Сава выглядае. У каземаце 1847

X

      Ў няволі цяжка... Хоць і волі, Сказаць па праўдзе, не было. Ды ўсё сяк-так жыццё плыло, Хоць на чужым, але на полі... Цяпер жа злой ранейшай долі Чакаць, як бога, прыпякло. Яе чакаю, выглядаю, Дурны свой розум праклінаю, Што даўся дурням абдурыць, У лужы волю утапіць. Аж стыне сэрца, як згадаю, Што не ў Ўкрайне пахаваюць, Што не ў Украйне буду жыць, Людзей і госпада любіць. У каземаце 1847

XI

КАСАР       Па-над полем ідзе,       Не пракосы кладзе, Не пракосы кладзе — горы. Стогне зямля, стогне мора,       Стогне ды гудзе!       I касца ўначы