Тарас Шевченко – Вершы. Паэмы (страница 106)
Не ўмірае воля,
I пражора не выара
На дне мора поле,
Не скуе душы жывое
I слова жывога,
Не паганьбіць славы бога,
Вялікага бога.
Не нам у спрэчку з табой стаці!
Не справы нам твае судзіць!
Нам толькі плакаць, плакаць, плакаць
I хлеб штодзённы замясіць
Крывавым потам і слязамі.
I каты бэсцяцца над намі,
А праўда наша п’яна спіць.
Калі яна пратрэ вочы?
Калі адпачыці
Ляжаш, стомлены ты, божа,
I нам дасі жыці?
А мы верым тваёй сіле
I духу жывому,
Праўда ўстане! Воля ўстане!
I табе адному
Памоляцца ўсе языкі[98]
Вавекі і векі.
А пакуль што цякуць рэкі,
Крывавыя рэкі!..
За гарамі горы, хмарамі спавіты,
Засеяны горам, крывёю паліты!
Вось тамка міласцівы мы...
Бы тую лань у чыстым полі,
Злавілі залатую волю
Дый цкуямо... Лягло касцьмі
Людзей муштрованых нямала.
А слёз? Крыві? Ўсіх напаіць
Тут імператараў бы стала
З дзяцьмі і ўнукамі, ўтапіць
У ўдовіх слёзах... А дзявочых,
Пралітых скрытна сярод ночы?
А матчыных гарачых слёз,
А бацькавых, старых, крывавых?
Не рэкі — мора... Льецца скрозь
Крывёю мора! Слава! Слава!
Хартам, і гончым, і псарам,
I нашым бацюшкам-царам!
Слава!
I вам слава, скалы, горы,
Снягамі спавітым,
I вам, рыцарам вялікім,
Богам незабытым!
Змагайцеся, а зможаце:
Вам бог памагае!
За вас праўда, за вас слава
I воля святая!
Чурэк[99] і сакля[100] — ўсё тваё:
Яно не прошана, не дана,
Ніхто й не возьме за сваё,
Не павядзе цябе ў кайданах.
А ў нас!.. На то ж пісьменны мы,
Чытаем божыя глаголы!
I ад глыбокае турмы
Ды да высокага прастола —
Усе мы ў золаце і голы.
Да нас вучыцца! Наўчым мы,
Пачым і хлеб, і соль пачым!..
Мы хрысціяне: цэркваў ў волю,