Софокл – Прыкуты Праметэй. Антыгона (страница 5)
Свайму паплечніку-сябру.
ДЗЕЯ ПЕРШАЯ
Xор
Ты шчыра, не хаваючы, ўсё раскажы,
У чым ты Зеўсам выкрыты, й за што
Цябе карае ганьбай, болем ён?
Скажы — калі табе не цяжка гаварыць.
Праметэй
Вядома, гаварыць балюча мне,
Дый не лягчэй — маўчаць. А што тут зробіш?
Калі род бессмяротных запаліўся злосцю
I ўжо між імі пачынаўся бунт;
Калі адны хацелі скінуць Крона[4],
Каб валадарыў Зеўс, а іншыя,
Наадварот, імкнуліся да ўлады
Яго не дапусціць — я ў гэты час
Даваў сынам Зямлі й Нябёс, тытанам,
Патрэбныя парады, а не змог
Пераканаць іх. Поўныя адвагі,
Яны без хітрасцей запанаваць
Хацелі сілаю адной сваёю.
А мне ж прадказвала не раз матуля,
Зямля-Феміда[5] (шмат імёнаў ёсць
У мацеры-багіні), што ў канцы
Змагання будзе, што зусім не сіла,
А толькі хітрасць пераможа ў барацьбе.
Калі ж засцерагаў я іх, яны
Ў мой бок і не глядзелі нават.
Таму я вырашыў, што лепш за ўсё
Мне маці падтрымаць і за Зевеса
Пайсці ў той барацьбе, што пачалася.
Маім парадам дзякуючы, Тартар
Прадбачліва схаваў старога Крона
З паплечнікамі ў чорнай апраметнай.
I цар багоў за гэты мой учынак
Адпомсціў мне суровым пакараннем.
Тыраны ўсе хварэюць на хваробу —
Злачынна кожнаму ні ў чым не давяраць.
А на пытанне вашае, у чым прычына
Пакут маіх, я адкажу вам ясна.
Як толькі бацькавым ён тронам заўладаў,
Пачаў адразу ўладу размяркоўваць
Ды пашаноты ўсякія сярод тых новых
Багоў. А пра гаротны просты люд
Зусім забыўся; больш таго, надумаў
Род чалавечы звесці ўшчэнт і новы
Панасаджаць. I тут не заступіўся
Ніхто за люд смяротны: толькі я адзін
Наважыўся ды вызваліў людзей
Ад іхняй долі — згінуць з ласкі Зеўса,
Сысці ў Аід. За гэта і цярплю
Пакуты гэткія, што страшна бачыць,
А іх стрываць нашмат яшчэ цяжэй.
Пашкадаваўшы так смяротных, я
Спагады не спазнаў. Вось так сурова
Расправу учыніў мне цар багоў...
Мае пакуты Зеўса толькі ганьбяць!
Xор
Той мае сэрца цвёрдае і з каменя
Ён сам — калі пакут тваіх не падзяляе.
О Праметэй! Каб іх зусім не бачыць!
А так — сціскаецца ад болю сэрца.
Праметэй
Вядома, ўсе сябры мне спачуваюць.
Xор