Мухаммад Сулейман Физули – Fələklər yandı ahimdən… Seçilmiş əsərləri (страница 1)

Məhəmməd Füzuli

Fələklər yandı ahimdən… Seçilmiş əsərləri

Məhəmməd Füzuli ibn Süleyman (1494 – 1556)

LEYLİ VƏ MƏCNUN

DİBAÇƏ

İlahi, Leyliyi-sirri-həqiqət sərapərdeyi-vəhdətdən iqtizayi-zühur edib təcəlliyi-cəmalilə fəzayi-surəti müzəyyən etdikdə və Məcnun ruhi sərgəşteyi-badiyeyi-qəflətdə ikən ol şəşəəyi-cəmalı görüb, inani-ixtiyari əldən getdikdə əgər əlaqeyi-abayi-ülvi və rabiteyi-ümməhati-süfli ol ləzzəti-canfəzayə və məsərrəti-dilgüşayə vaqif olmayıb, firibi-məvaizgunə və hiyleyi-nəsayehnümunə ilə mühərriki-silsileyi-inqitai-peyvəndi-vüsal və müdəbbiri-vəsileyi-infisali-iqdi-ittisal olmaq etsələr, təvəqqə oldur ki, nə ol Leyliyi-aləmarayə bu təqrir rəf'i-hicabi-cismanidə mövcibi tə'xir ola və nə ol Məcnuni-cahanpeymayə bu təqdır nəfyi-təsəvvürati-nəfsanidə baisi-təqsir. Və əgər bəhaneyi-fəsanə ilə eşqi-həqiqi və hüsni-əzəlidən füzəlayi-bəlağətpişə və büləğayi-fəsahətəndişə cəvahiri-əsrarı rişteyi-nəzmə çəkib və səməreyi-iğmazı şəcəreyi-ibarətdən götürüb, niqabi-xəfa və hicabi-əna rəf etmək istəsələr, tərəqqüb oldur, hüsni-müsaidəti-sübhani və lütfi-müvavinəti-rəbbani hüsuli-mərtəbeyi-vüsulə və hüzuri-dərəceyi-zühurə mümtədd olub, Leyliyi-təxəyyülati-xaslarına və Məcnuni-hüsn ixlaslarına ihanəti-təşnii-süfəhadən və zilləti-e'tirazi-büləhadən ki, itlaqi-təərrüzləri əş’arə və təsəvvüri-göftarə məsabeyi-tə'ni-bihudeyi-Leyli və mənzileyi-mən'i-bifaideyi-Məcnundur, mümtəne-təsir ola. Və əgər bu fəqiri-müstəham Füzuliyi-bisərəncam ğayəti-qilləti-bəzaət və nəhayəti-nəqsi-əmtəəyi-fəsahət ilə istidayi-indiraci-silki-ərbabi-həqayiq və təmənnayi-inxirati-silsileyi-əshabi-dəqayiq edib, xəzaneyi-hüsni-Lcyli təsxirinə və xərabeyi-eşqi-Məcnun tə'mirinə azim olur. Tərəssüd oldur ki, ol tərzi-xaməvü nəqşi-namə əhsən vəchilə müyəssər olub, hekayəti-Leyli kimi aləmgir və möhnəti-Məcnun kimi bəqapəzir ola.

RÜBAİLƏR

Ey nəş'əti-hüsni-eşqə tə'sir qılan! Eşqilə binayi-kövni tə'mir qılan! Leyli səri-zülfünü girehgir qılan! Məcnuni-həzin boynuna zəncir qılan! Tutsam tələbi-həqiqətə rahi-məcaz, Əfsanə bəhanəsilə ərz etsəm raz, Leyli səbəbilə vəsfin etsəm ağaz, Məcnun dili ilə etsəm izhari-niyaz. Lütf ilə şəbi-ümidimi ruz eylə! İqbalımı tövfiq ilə firuz eylə! Leyli kimi ləfzimi diləfruz eylə! Məcnun kimi nəzmimi cigərsuz eylə!

BU, HƏZRƏTİ-İZZƏTDƏN HƏMD İLƏ İSTİMDADİ-MƏTALİBDİR VƏ ASARİ-ŞÜKR İLƏ İSTİD'AYİ-SƏTRİ-LAİBDİR1

Əlhəmdü livahibil-məkarim, Vəş-şükrü lisahibil-mərahim. Və hüvəl-əzəliyyü fil-bidayət, Və hüvəl-əbədiyyü fin-nəhayət. Qəd şaə bi-sünihi-bəyanüh, Ma əzəmə fil-bəqai-şənüh. Sübhanəllahi-zəhi-xudavənd, Bişibhü şərikü mislü manənd. Məşşateyi-növrusi-aləm, Gövhərkeşi-silki-nəsli-Adəm. Sərrafi-cəvahiri-həqaiq, Kəşşafi-qəvamizü dəqaiq. Peydakoni-hər nəhan ki, başəd, Pünhankoni-hər əyan ki, başəd. Me'mari-binayi-afəriniş, Sirabkoni-riyazi-biniş2. Yarəb, mədədi ki, dərdməndəm, Aşüftəvü zarü müstəməndəm! Əz feyzi-hünər xəbər nədarəm, Cüz bihünəri hünər nədarəm. Şüğli-əcəbi giriftəəm piş, Pişü pəsi-u təmam təşviş. Səngist bərahəm uftadə, Bəhrist məra həras dadə. Tövfiqi-toəm əgər nə başəd, Vər lütfi-to rahbər nəbaşəd. Müşkil ki, dərin giriveyi-təng Lə'li bə dərarəm əz dili-səng. Müşkil ki, murad rox nəmayəd, Zin bəhr düri bədəstəm ayəd. On kon ki, diləm füruğ girəd, Lövhəm rəqəmi-səfa pəzirəd. Ayineyi-xatirəm şəvəd pak, Rövşən gərdəd çiraği-idrak. Qofli-dəri-arizu betabəm, Hər çiz tələb konəm beyabəm. Bəxşəd be riyazi-dövlətəm ab, Əbri-kərəmi-rəsulü əshab!3

BU, ŞÜKUFEYİ-GÜLZARİ-TÖVHİDDİR VƏ NÖVBAVEYİ-BUSTANİ-TƏMCİDDİR4

Ey munisi-əhli-zövq yadın, Əbvabi-əməl kilidi adın! Ey gənci-əta tilismi ismin, Sən gənci-nihan, cahan tilismin! Ey cudi vücudi-kövnə vahib, Zati kimi e'tirafı vacib. Ey silsileyi-vücudə nazim,