Андрей Кудан – ПОЛЕСЬЕ (страница 2)

– Ваша стрыечная бабуля, Ядвіга Казіміраўна Кароль, памерла тры месяцы таму. Яна пакінула запавет, згодна з якім вы з'яўляецеся адзінай спадчынніцай.

– Але я ніколі не чула пра яе. Маці нічога не расказвала.

Натарыус уздыхнуў.

– Гэта часта бывае. Сямейныя гісторыі… не заўсёды простыя. Але факт застаецца фактам: вы атрымліваеце дом у вёсцы Залессе, Пінскага раёна, і зямельны ўчастак каля дваццаці гектараў.

– Дваццаць гектараў? – Ліса ледзь не падавілася. – Гэта ж велізарны ўчастак!

– Так. Калісьці гэта была сядзіба. Цяпер, на жаль, у занядбаным стане. Але зямля ёсць зямля.

Ён пасунуў да яе папку з паперамі.

– Тут усе дакументы. Але перш чым падпісваць, я павінен вам нешта перадаць.

Ён дастаў з шуфляды невялікую драўляную скрыначку, паставіў на стол.

– Гэта знайшлі ў хаце. Там ліст і некалькі рэчаў. Яна пакінула гэта асабліва для вас. І прасіла перадаць асабіста.

Ліса ўзяла скрыначку. Яна была цяжкой, гладкай навобмацак. На вечку быў выразаны нейкі знак – кола з кропкай пасярэдзіне.

– Адчыніце, – сказаў натарыус. – Ваша права.

Ліса падняла вечка.

Унутры ляжаў стары, пажоўклы ліст, скручаны ў трубачку і перавязаны чырвонай ніткай. І яшчэ нешта – маленькі срэбны медальён, пацямнелы ад часу, з выявай жанчыны. Такі самы, які яна бачыла ў сне.

– Адкуль… – прашаптала яна.

– Не ведаю, – сказаў натарыус. – Гэта не мае дачынення да справы. Але яна вельмі прасіла перадаць.

Ліса разгарнула ліст. Почырк быў старым, дрыготкім, але выразным.

"Лісавета,

Калі ты чытаеш гэта, мяне ўжо няма. Я чакала цябе ўсё жыццё. Ведала, што ты прыйдзеш. Мы, Каролі, заўсёды ведаем такія рэчы.

Ты нічога не ведаеш пра нас. Твая маці схавала праўду, каб абараніць цябе. Але праўду нельга схаваць назаўжды. Яна жыве ў зямлі, у вадзе, у паветры. І яна пакліча цябе.

Прыязджай у Залессе. Не бойся. Зямля цябе прыме. Яна чакае цябе гэтак жа доўга, як і я.

А калі ўбачыш дзяўчынку ў тумане – не хавайся. Яна не зробіць табе блага. Яна проста хоча, каб яе пачулі.

Помні: ты – наша кроў. А кроў не знікае.

Твая бабуля, Ядвіга".

Ліса сядзела моўчкі, трымаючы ліст у руках. Перад вачыма стаяў твар жанчыны з яе сноў. Той самай, якая танула ў возеры.

– З вамі ўсё добра? – спытаў натарыус.

– Так, – аўтаматычна адказала Ліса. – Так, усё добра.

Яна схавала ліст у скрыначку, зачыніла яе. Медальён сціснула ў далоні – ён быў цёплы, хоць ляжаў у халоднай скрынцы.

– Што мне трэба зрабіць, каб прыняць спадчыну?

– Падпісаць паперы. І… з'ездзіць туды. Для афіцыйнага агляду.

Ліса кіўнула.

– Я паеду.

Глава 2

Дарога

Кожная дарога вядзе кудысьці. Але некаторыя вядуць дадому, нават калі ты ніколі там не быў.

Аўтобус Мінск – Пінск адыходзіў а сёмай раніцы.

Ліса сядзела ля акна, прыціскаючы да сябе невялікі заплечнік. Скрыначку з лістом і медальёнам яна паклала ў самы ніз, паміж рэчамі. Яна не магла растлумачыць сабе, чаму, але не хацела выпускаць яе з рук.

За акном праплывалі шэрыя прыгарады, потым палі, потым лес. Восень размалявала дрэвы ў жоўты і чырвоны, але сонца не было – нізкае шэрае неба вісела над зямлёй, як старое коўдру.

Ліса дастала тэлефон, паспрабавала знайсці хоць якую інфармацыю пра вёску Залессе. У інтэрнэце было пуста. Некалькі згадак у старых артыкулах, адна фатаграфія – размытая, здымак драўлянай царквы, зроблены невядома кім.

Яна ўздыхнула і схавала тэлефон.

Праз тры гадзіны аўтобус спыніўся ў Пінску. Ліса выйшла на плошчу, азірнулася. Горад быў маленькім, прыгожым па-свойму, але чужым. Яна падышла да прыпынку, дзе чакалі некалькі старых аўтобусаў.

– Да Залесся калі? – спытала яна ў кіроўцы, які паліў цыгарку ля дзвярэй.

– Залессе? – ён паглядзеў на яе здзіўлена. – Туды аўтобус не ходзіць. Дарогі амаль няма. Хіба на папутцы.

– А як жа людзі туды дабіраюцца?

– Ніяк, – проста сказаў ён. – Там амаль ніхто не жыве. Тры хаты, здаецца. І тая сядзіба старая, пра якую кажуць, там нечыста.

Ліса адчула, як па спіне прабеглі мурашкі.

– Якая сядзіба?

– Каролей, – кіроўца пільна паглядзеў на яе. – А вы, здаецца, з іх роду? Твар падобны.

Ліса не адказала.

– Паняцца, – сказаў ён. – Чакайце тут. Зараз падыдзе мой знаёмы, ён у тыя краі па грыбы ездзіць. Падвязе.

Праз паўгадзіны ля аўтобуснай станцыі спыніўся стары ўАЗік, увесь у гразі. З яго вылез мужчына гадоў пяцідзесяці, з сівой барадой і хітрымі вачыма.

– Грышка, – прадставіўся ён. – Чуў, табе ў Залессе трэба?

– Так.

– Па дзвесце рублёў. Дарога там – жах. Колы паб'ю.

Ліса згадзілася. Яна села на пярэдняе сядзенне, і машына, рыпе і падскокваючы на кожнай яме, паехала.

– А ты з Каролей будзеш? – спытаў Грышка, калі яны выехалі за горад.

– Адкуль вы ведаеце?

– Ды твар. У іх усіх такі твар – тонкі, з вострымі скуламі. І вочы. Як у ваўкоў.

Ён закурыў, адчыніў акно.

– Я тваю бабку ведаў. Ядвігу. Яна апошняя там жыла. Дзіўная была, але добрая. Травы збірала, лячыла людзей. Да яе з усяго раёна ездзілі.

– А чаму яна адна жыла?

Грышка паглядзеў на яе доўга, потым перавёў вочы на дарогу.

– Доўгая гісторыя. І не мая казаць. Ты сама даведаешся, калі прыедзеш. Там зямля гаворыць, калі слухаць умееш.

Яны ехалі яшчэ гадзіну. Дарога рабілася ўсё горшай, лес – усё гусцейшым. За акном мільгалі асіны, бярозы, часам – вада. Балоты пачыналіся проста ля дарогі, цягнуліся да гарызонту, чорныя, бліскучыя.

– Прыехалі, – сказаў нарэшце Грышка.