Андрей Кудан – Гарадскія ведзьмы (страница 2)

На вуліцы было холадна, восень уступала ў свае правы. Яна накінула капюшон і пайшла да прыпынку.

У тралейбусе было поўна людзей. Яна старалася не глядзець ні на кога, утаропілася ў акно, але ўсё роўна адчувала. Вось у мужчыны з партфелем баліць спіна – такая, што ён ледзь стаіць. Вось у жанчыны з сумкамі – адзінота, вялізная, як гэты горад. Вось у падлетка ў навушніках – страх перад кантрольнай, такі востры, што перахоплівае дыханне.

Яна сціснула зубы і паспрабавала паставіць блок. Бабуля вучыла яе калісьці: «Уяві сцяну, цагляную, таўстую. І за ёй – ты. А ўсё астатняе – звонку». Але сцяна амаль не трымала. Цэгліны вывальваліся адна за адной.

Паліклініка № 17 была звычайнай гарадской паліклінікай. Шэры трохпавярховы будынак з трэснутым ганкам і вечна занятымі ліфтамі. У рэгістратуры звыкла лаяліся, у чэргах стаялі, у кабінетах прымалі. Усё як ва ўсіх.

Вераніка працавала тут медыцынскім псіхолагам ужо восем гадоў. Яе кабінет знаходзіўся на другім паверсе, у канцы калідора, дзе заўсёды пахла валерыянай і чаканнем. На дзвярах вісела шыльдачка з нумарам кабінета і дробным шрыфтам: «Прыём па папярэднім запісе. Час прыёму: 8.00 – 14.00».

Яна ўвайшла, уключыла кампутар, паглядзела расклад. Першы пацыент праз гадзіну.

Яна дастала з сумкі тэрмас з кавой і плітку шакаладу. Адламала кавалак, паклала ў рот, заплюшчыла вочы. Шакалад трохі супакойваў – хаця б на некалькі хвілін.

У дзверы пастукалі.

– Так, – сказала яна, не расплюшчваючы вачэй.

У кабінет зайшла жанчына – гадоў пяцідзесяці, у старой дублёнцы, з тварам, які памятаў лепшыя часы. Яна спынілася ля парога, не ведаючы, куды сесці.

– Вы да мяне? – спытала Вераніка. – Па запісе?

– Не, – сказала жанчына. Голас у яе быў хрыплы, быццам яна доўга плакала. – Я проста… мне параілі. Сказалі, што вы можаце дапамагчы. Неяк… па-іншаму.

Вераніка паглядзела на яе ўважліва. І раптам адчула.

Боль. Вялізны, стары, запяклы. Ён ішоў ад жанчыны, як ад печкі – цяплом, але не жывым, а паўзлым. Гэта быў боль жанчыны, якая пахавала дзіця.

– Сядайце, – ціха сказала Вераніка. – І зачыніце дзверы.

Жанчына зачыніла і села на крэсла насупраць. Рукі яе дрыжалі.

– Я ведаю, што са мной не так, – сказала яна. – Усе кажуць: трэба забыць, трэба жыць далей. А я не магу. Яна… яна кожны дзень перада мной. Я бачу яе. Чую. І не магу…

Яна закрыла твар рукамі.

Вераніка маўчала. Яна ведала гэта пачуццё. І ведала, што словы тут не дапамогуць.

Яна ўстала, падышла да жанчыны, села побач насупраць. Працягнула руку.

– Можна? – спытала яна.

Жанчына падняла вочы, не разумеючы.

– Што?

– Дайце мне руку. Калі ласка.

Жанчына паслухмяна працягнула. Пальцы ў яе былі халодныя, нягледзячы на цёплую дублёнку.

Вераніка ўзяла яе руку ў свае. Заплюшчыла вочы.

І ўвайшла.

Гэта не было як бачыць сон. Гэта было як – стаць ёю. На імгненне, на секунду, яна адчула тое, што адчувала гэтая жанчына кожны дзень апошнія тры гады: пустэчу, чорную, бясконцую, дзе няма гукаў, няма святла, няма сэнсу. І маленькую дзяўчынку, якая стаіць пасярод гэтай пустэчы і плача.

– Аляна, – шапнула жанчына. – Яе звалі Аляна.

Вераніка адкрыла вочы. Па твары яе цяклі слёзы, але яна не заўважала іх.

– Я забрала, – сказала яна ціха. – Трошкі. Тое, што магла. Астатняе… астатняе трэба будзе адпускаць самой. Патроху. Кожны дзень. Абяцаеце?

Жанчына глядзела на яе, не разумеючы. Але ў вачах яе з'явіўся прамень – упершыню за доўгі час.

– Абяцаю, – сказала яна.

Жанчына выйшла, пакінуўшы пасля сябе пах старой дублёнкі і цішыню. Вераніка ўпала на крэсла і доўга сядзела, гледзячы ў адну кропку. Потым паднялася, падышла да ракавіны ў кутку, умылася халоднай вадой.

У люстэрку на яе глядзеў стомлены твар з чырвонымі вачыма. Яна не пазнавала сябе.

– Колькі яшчэ? – спытала яна ў люстэрка. – Колькі яшчэ ты вытрымаеш?

Люстэрка маўчала.

Яна вярнулася за стол і адкрыла расклад. Наступны пацыент праз дваццаць хвілін.

Яна адламала яшчэ кавалак шакаладу, паклала ў рот і пачакала, пакуль горыч змяшаецца з салодкасцю.

У дзверы зноў пастукалі. На гэты раз – упэўнена, па-гаспадарску.

– Так, – сказала яна.

Увайшоў Карнееў, загадчык аддзялення. Высокі, хударлявы, з вечным выразам трывогі на твары. Ён быў добры псіхіятр – адзін з тых, хто яшчэ памятаў, што пацыента трэба слухаць, а не толькі карміць таблеткамі. Але апошнім часам ён усё часцей выглядаў стомленым.

– Вераніка, – сказаў ён замест прывітання. – Ты бачыла гэтую дырэктыву?

Ён паклаў на стол раздрукоўку. Яна глянула – чарговы загад аб аптымізацыі справаздачнасці.

– Не, – сказала яна. – Я яшчэ не глядзела пошту.

– Там патрабуюць да понедзелка перарабіць усе заключэнні за апошні квартал. Нейкі новы фармат. Папяровая работа, – ён махнуў рукой. – Але справа не ў гэтым. Ты ўчора прымала жанчыну з Чачэрска? Якая страціла дачку?

– Так, – нацярожана сказала Вераніка.

– Я бачыў, як яна выходзіла. І я бачыў твой твар. Ты зноў… забрала?

Вераніка маўчала.

– Вер, я цябе прашу. Я не ведаю, як гэта ў цябе атрымліваецца, і не хачу ведаць. Але ты разумееш, што гэта не ўваходзіць у твае функцыянальныя абавязкі? Ты медыцынскі псіхолаг, а не святы. У цябе ёсць кваліфікацыйныя патрабаванні, ёсць пералік дазволеных відаў дзейнасці – псіхапрафілактыка, псіхакарэкцыя, псіхарэабілітацыя. Усё. Забіраць чужую боль там не напісана.

– Я ведаю, – ціха сказала Вераніка.

– Ты не ведаеш! – ён сеў насупраць, панізіў голас. – Калі нехта даведаецца… калі хтосьці з пацыентаў паскардзіцца, што ты "ставіш дыягназы" ці "прызначаеш лячэнне"… Ты разумееш, што гэта артыкул 9.13 КоАП? Занятка медыцынскай дзейнасцю без ліцэнзіі. Штраф да пяцідзесяці базовых. А калі што здарыцца… – ён не дагаварыў.

Вераніка падняла на яго вочы.

– А калі я не буду гэтага рабіць, яны проста памруць, – сказала яна проста. – Не фізічна. Але ўнутры. Ты гэта ведаеш не горш за мяне.

Карнееў доўга глядзеў на яе. Потым уздыхнуў, устаў.

– Я не магу цябе абараніць, – сказаў ён. – Калі прыйдуць з праверкай, я буду вымушаны пацвердзіць, што ты перавышаеш паўнамоцтвы. Ты разумееш?

– Так.

– І ўсё роўна будзеш працягваць?

Яна не адказала.

Карнееў падышоў да дзвярэй, спыніўся.

– У цябе ёсць два тыдні адпачынку. Вазьмі іх. З'езь куды-небудзь. Проста адпачні. Бо я бачу, што з табой робіцца. І мне гэта не падабаецца.

Ён выйшаў.

Вераніка пасядзела яшчэ хвіліну, потым дастала з кішэні серветку з нумарам, якую перадала Каця. Паглядзела на яе.

– Сястра, – прашаптала яна. – Што гэта значыць?

Яна схавала нумар назад і адкрыла расклад.