Владимир Шитик – Камандзіроўка ў сваім горадзе (страница 42)

— Тады і да Калядкі не пойдзе.

— Той сам не возьме. Вучоны.

— Момант,— Сяргей Антонавіч схапіў тэлефонную кнігу, знайшоў патрэбны нумар.— Аддзел кадраў? Дзень добры, таварыш начальнік. Пугацэвіч з крымінальнага вышуку. Усё тое ж. Ці нельга маленькую даведачку? У якую змену заўчора працаваў Грыгаровіч? Дзякую. Пачакаю ля тэлефона.

Сяргей Антонавіч па-змоўніцку падміргнуў Паўлу і адставіў ад вуха трубку. Апарат быў новы, адладжаны, і было добра чуваць, як на тым канцы проваду начальнік аддзела кадраў па ўнутранай сувязі размаўляе з інструментальным цэхам. Павел раптам захваляваўся, што вось у наступны момант начальнік скончыць перагаворы з цэхам і скажа ім зусім не тое, на што яны з капітанам спадзяюцца.

Напэўна, мінула не больш хвіліны, як у мембране выразна пачуўся ўпэўнены бас, і да Паўла данеслася:

— Грыгаровіч…

Далейшага ён не разабраў, Пугацэвіч таропка прыціснуў трубку да вуха. Выслухаўшы, усміхнуўся:

— І ў яго алібі, працаваў у другой змене, да дваццаці чатырох гадзін.

— Штукары,— і Павел таксама не стрымаў усмешку.— Сяргей Антонавіч, у яго было не багата часу на пошукі іншага сховішча.

— А ён пры гэтым, як ты кажаш, недаверлівы. Што вынікае? — I сам адказаў: — Да абы-каго не сунецца. Да Самсонава? Там Людміла, так? Сабе дамоў? Пакуль Лебедзеў вернецца…

— Можа. Нават напэўна, Сяргей Антонавіч, маці ў яго не пікне. Дый даўно перастала звяртаць увагу на тое, што робіць і чым займаецца сын.

— Вось бачыш. Учора аднёс, сёння з раніцы перахаваў.

— Мы ж прынялі яго падазронасць да ўсіх, не будзем пакуль ад гэтага адмаўляцца.

— Згодзен,— Пугацэвіч прысеў на край крэсла.— Што мы маем, каб ставіць пытанне пра вобыск? — Ён і сам добра ведаў, што ёсць, а чаго няма. Але не лішне было праверыць сябе.— Адной нашай з табой здагадлівасці мала.

— Да Папроцкага прыходзіў з чамаданчыкам, выкарыстоўваў чужы пропуск ёсць жа паказанні Карповіча…

— Не густа,— Пугацэвіч пачухаў патыліцу.

— Усё роўна, Сяргей Антонавіч, трэба спяшацца. А то Лебедзеў вынайдзе яшчэ што.

— Добра,— нарэшце рашыўся капітан.— Дададзім яшчэ адну маю здагадку: украдзеныя ў Канапацкіх рэчы спачатку заносілі да Грыгаровіча, што-небудзь магло застацца — не заўважылі потым якую дробязь. Іду да Пятра Пятровіча.

Падпалкоўнік Янушкевіч быў не такі эмацыянальны, як яго падначаленыя: мелі значэнне і ўзрост, і пасада, і адказнасць, якую няма на чые плечы перакладваць. Выслухаўшы Пугацэвіча, крыху падумаў і сказаў:

— Акуліка, мабыць, ужо ўгаварыў?

— У нас са следчым — адзінства.

— Не баішся застацца з доўгім носам?

— Пётр Пятровіч,— капітан загарачыўся, што здаралася з ім не часта, у асноўным тады, калі самога нешта грызла.— Тут, здаецца, усё абгрунтавана.

— Іменна, што здаецца,— Янушкевіч разгладзіў коратка падстрыжаныя вусы.— Ты не мне — пракурору будзеш даводзіць. А ён ведаеш што параіць? Тое ж, што і я зараз скажу: паназірайце за Грыгаровічам. Акрамя дома ў яго была яшчэ камера захоўвання на чыгуначным вакзале. Ад Папроцкіх на завод міма вакзала якраз ісці. Вернецца Лебедзеў, і яны абавязкова сябе нечым выдадуць.

— Калі ў камеры захоўвання — так,— не згадзіўся Сяргей Антонавіч.— А калі дома, толькі лішне будзем тузацца.

— Тады Грыгаровіч або адразу прывядзе Лебедзева да сябе, або панясе рэчы туды, куды ён загадае. Паглядзім, як разгорнуцца падзеі. Можа, я і падтрымаю вас.— Янушкевіч зноў пагладзіў вусы — верны прызнак няўпэўненасці, ваганняў.

Гэта супакоіла Пугацэвіча. Ён дзелавіта паабяцаў:

— Зробім, Пётр Пятровіч.

— Куды вы дзенецеся,— усміхнуўся падпалкоўнік, хаця было бачна, што і яго затрымка не радуе.

24

А сёмай гадзіне дыспетчар цэха паклікала Грыгаровіча да тэлефона. Шульжык зразумеў, што яго нуднае чаканне нарэшце скончылася. Разам з эканамістам, членам штаба заводскай народнай дружыны, яны больш не будуць рабіць выгляд, нібыта хранаметруюць у цэху вытворчыя працэсы.

Размаўляў Грыгаровіч не доўга. Пагаварыўшы, крыху пакруціўся ля майстра, а тады скіраваў у раздзявалку. Шульжык туды не пайшоў, хаця і рызыкаваў упусціць хлопца — у яго мог быць на прыкмеце чый-небудзь яшчэ пропуск. Аднак усё абышлося. Праз якую хвіліну Грыгаровіч вярнуўся разгублены. За працу не браўся. Пасоўваўся туды-сюды, пашукаў некага вачамі.

Вячаслаў параіў свайму добраахвотнаму памочніку на ўсякі выпадак пайсці ў канторку начальніка цэха. I сапраўды, неўзабаве Грыгаровіч таксама накіраваўся туды. Ён папрасіў дазволу на выхад з завода да канца змены.

Пакуль Грыгаровіч пераапранаўся, Шульжык пазваніў Пугацэвічу. Падзеі развіваліся так, як і меркавалі вышукнікі, але Сяргей Антонавіч не ўтрымаўся, каб не напомніць Вячаславу:

— Твой клопат — Грыгаровіч. Што б ні адбылося, з кім бы ён ні сустрэўся, вядзі яго да канца. Астатняе зробяць таварышы.

Лебедзеў чакаў дружка ў скверыку насупраць заводскай прахадной. Грыгаровіч падсеў да яго на лаўку. Размова спачатку выдавала спакойнай, потым Федзя загарачыўся — замахаў рукамі, відаць, намагаючыся пераканаць дружка. Сямён не перабіваў і толькі вадзіў галавой, як не верачы або асуджаючы. Не даслухаўшы, устаў і пайшоў цераз асфальтаваную пешаходную дарогу да блакітнай будкі тэлефона-аўтамата. Грыгаровіч пасунуўся следам, усё гэтак жа размахваючы рукамі. Сямён не слухаў. Ён зайшоў у кабіну і моцна грукнуў дзвярамі. Шкляныя шыбкі дзынкнулі, як не павысыпаліся. Шульжык усміхнуўся.

Тым часам Сямён перагаварыў з кімсьці, і яны з Грыгаровічам павольна, як прагульваючыся, пайшлі па доўгай ліпавай алеі ў бок праспекта. Спыніліся на аўтобусна-тралейбусным прыпынку. Вячаслаў прыстроіўся непадалёк, быццам таксама збіраўся ехаць, балазе і ў гэту пару тут было людна. Аднак ён не вельмі ўважліва чытаў дакладныя Гарбаценкі і выпусціў з-пад увагі, што Сямён грамадскім транспартам не карыстаецца. Не паспеў Вячаслаў скеміць, што да чаго, як яго падапечныя ўжо сядзелі ў нейкім прыватным «Масквічы», а яшчэ праз імгненне машына, як здзекваючыся, мігнула чырвоным агеньчыкам і пакаціла па ажыўленай магістралі. Ён нават нумар не разгледзеў. Засланіў мітуслівы людскі натоўп.

Апамятаўшыся, Шульжык кінуўся лавіць машыну. Ды не было ў яго вопыту ці прадстаўнічасці для гэтага — і прыватныя, і таксі нават з зялёнымі агеньчыкамі праносіліся міма. Вячаслаў плюнуў ад прыкрасці і пабег да тэлефона.

— Упусціў? — перапытаў Пугацэвіч. Вячаслаў чакаў вымовы, а капітан, адчувалася, быў спакойны.— Садзіся ў трэці тралейбус і едзь у «Дняпро». Ты ў цэху не намазоліў вочы Грыгаровічу? Не? Ну, то заадно і павячэраеш. Адбой яшчэ не хутка.

Шульжык не рызыкнуў спытаць, адкуль капітан ведае пра яго прамашку. Але пасля размовы з ім на душы стала трохі лягчэй. Значыць, таварышы прадбачылі і такі паварот справы, былі гатовыя да яго. Павесялелы, ён паехаў у рэстаран.

Тралейбус спыняўся ля кожнага светафора, доўга стаяў на прыпынках. I калі Шульжык прыехаў, Лебедзеў з Грыгаровічам ужо балявалі — на іх стале было і пітво, і закусь. Толькі стол дастаўся ім выпадковы, не на зручным месцы — на праходзе. Калі граў аркестр, побач таўкліся танцоры. Аднак зараз музыкантаў на эстрадзе не было, і па зале плыў прыглушаны шум.

Шульжык, выбіраючы дзе лацвей прыстроіцца, агледзеў залу. Лейтэнант з райаддзела сумаваў непадалёк ад Лебедзева, а яго спадарожніца, вясёлая дзяўчына, зыркаючы па баках, грызла вялікі чырвоны яблык.

Два свабодныя крэслы былі ў Лебедзева і Грыгаровіча. Вячаслаў падумаў, што было б цікава падсесці да іх. Не рашыўся. Не пусцяць, а ўвагу прыцягнеш, і, можа, тады Федзька пазнае — мог жа мяльком бачыць на заводзе. Трэба шукаць іншае выйсце. I тут яму нарэшце пашчасціла, нібы лёс зжаліўся і, накарміўшы-напаіўшы нейкага камандзіраванага, павёў таго да дзвярэй у гасцініцу.

Афіцыянтка не паспела прыбраць посуд, як Шульжык ужо сядзеў у ягоным крэсле. Яна насмешліва ўсміхнулася, але нічога не сказала. Вячаслаў з палёгкай уздыхнуў і тады раптам заўважыў, што яго папярэднік спыніўся, азірнуўся. Баючыся, каб той часам не перадумаў, Вячаслаў злосна глянуў на яго і прыкусіў губу. Ніякі гэта не быў камандзіраваны — крэсла побач з Лебедзевым і Грыгаровічам перадаў яму аператыўнік з іх аддзела, навічок, выпускнік школы міліцыі. Аказваецца, Пугацэвіч і тут паклапаціўся, не надта спадзеючыся на здольнасці свайго падначаленага. Шульжыку стала крыўдна. I іншым разам ён, напэўна, даў бы разгарэцца сваёй крыўдзе, падагрэў бы яе. Аднак зараз было не да таго. Ён мусіў глядзець і глядзець, бо да суседняга стала падыходзіла высокая дзяўчына. Вячаслаў пазнаў Ніну Шумейка.

— Прыбыла!

Сямён сказаў гэта гучна, як здалося Шульжыку, нават грозна.

— Можа, перш «добры вечар» дасі? — Дзяўчына спрабавала прытушыць грубасць свайго каханага.— Ну і прыехала, ну і што? Што мне два дні нудзіцца ў гасцініцы! — Хлопцы маўчалі, і яна як пасмялела: — Заўтра субота, ды табе, Сэм, што субота, што панядзелак,— яна махнула рукой, схапіла меню.

— Э-э,— Грыгаровіч хмыкнуў.— У панядзелак галава больш баліць.

— Як бы вы дні адрознівалі? — з’едліва сказала дзяўчына і павярнулася да афіцыянткі, якая ўжо была побач, тыцнула пальцам у меню: — Вось гэта, гэта і гэта.

Шульжык употай разглядваў Ніну-Вялеську і не мог пагадзіцца з Гарбаценкам. Не такой ужо авечкай трымалася яна са сваім Сэмам.

Да Вячаслава афіцыянтка не спяшалася, і ён нервова пастукаў, перастаўляючы з месца на месца бакал і келіх, пакруціўся ў крэсле. Заданне заданнем, аднак есці таксама хацелася. Заказ у яго прынялі тады, калі Вялеська ўжо дапівала каву. Ні віна, ні гарэлкі ёй чамусьці не прапанавалі. У бакал Сямён наліў мінеральнай, сказаўшы: «Потым».