Владимир Шитик – Камандзіроўка ў сваім горадзе (страница 40)

— Руслан не скардзіўся на бацькоў?

— Было. Маўляў, дыхнуць не даюць: дзе быў, з кім, што рабіў? Відаць, баяцца за сына, ведаюць яго няўстойлівасць.

— Та-ак,— чымсьці гэта Сяргею Антонавічу не спадабалася.— Кажаш, Папроцкі-бацька патрабаваў, каб сын чужы «дыпламат» вярнуў?

— Напэўна. Хаця ручацца не буду, можа, не так зразумеў, гаварылі мімаходам.

— Але тады іншага не павінна было быць, і гэта мяне бянтэжыць,— сказаў Сяргей Антонавіч,— не ўпісваецца ў прыдуманую мной схему.

— Растлумачце нарэшце,— узмаліўся я,— мне лебедзеўскіх загадак па горла.— Для пэўнасці я правёў рабром далоні пад самым падбародкам.

— А гэта таксама яго загадка,— усміхнуўся Пугацэвіч.— Асабліва блізкіх дружбакоў, якім бы твой Сэм давяраў, у яго, калі ты не памыляешся, няма. Больш-менш надзейны — Руслан Папроцкі.

— Ну, пра надзейнасць гаварыць нельга. Руслан баязлівец,— запярэчыў я.

— Дзе ўзяць лепшага — адно. Другое — Папроцкага ўжо дапытвалі, ведаем, што ў яго былі рэчы Лебедзева і што ён іх аддаў гаспадару. Значыць…— Я затаіў дыханне. Надта неверагоднай і разам з тым слушнай здалася мне здагадка, якую мой непасрэдны начальнік не спяшаўся выказаць. Калі ён не памыляўся, гэта вырашала многае.

Пугацэвіч устаў, ён любіў думаць на хаду.

Кабінет не быў пляцам для маршыроўкі, і Сяргей Антонавіч абмінаў стол, крэслы, мае скурчаныя пад сядзеннем доўгія ногі, раз-пораз паглядваў на мяне. Нарэшце прамовіў:

— Гаварыў з Русланам, а што ён за чалавек — дакладна сказаць не магу.

— I я з ім пуд солі не з’еў. Мазгі, як кажуць, на баку, гэта праўда. Аднак, Сяргей Антонавіч, калі вы або Акулік папытаеце ў лоб — доўга выкручвацца не здолее. Не той характар. Думаю, за адзін свой волас чужую галаву з шапкай валасоў не пашкадуе, аддасць.

— Вобразна, вобразна,— не то пахваліў, не то папракнуў капітан. Спыніўся перад акном, не паварочваючыся, дадаў: — Табе парада: будзеш пісаць якія справаздачы ці даведкі, выказвайся прасцей. Начальства любіць сцісласць і канкрэтнасць.

— Сяргей Антонавіч, Сяргей Антонавіч,— засмяяўся я,— вас зараз зусім не гэта хвалюе. Выклікайце Папроцкага Руслана. Можа, потым без пракурора абыдземся.

— Ухапіў ідэю? — Пугацэвіч павярнуўся да мяне, адабральна чмыхнуў.— Будзе па-твойму!

Ён не паспеў пазваніць, як пачуўся нецярплівы стук у дзверы. Пугацэвіч паморшчыўся.

— Адамкні.

У кабінет уварваўся Вячаслаў.

— Пажар? — Сяргей Антонавіч зняў руку з тэлефона.

— У нас, таварыш капітан!

Калі оперупаўнаважаны Шульжык пачынае гаварыць як на афіцыйным прыёме, справа найчасцей сапраўды кепская. Што ён такога надыбаў у Мінску?

— 3 Самсонавым — пустышка! — выпаліў Вячаслаў.

Пугацэвіч спахмурнеў. А я, сорам прызнацца, узрадаваўся. Адным злодзеем, можа, у нашым выпадку будзе меней. Хаця праз імгненне я ўжо засумняваўся. У нашым выпадку, дапускаю, Алег пройдзе бокам. А наогул? Сумленна на п’янкі-гулянкі ды каштоўныя падарункі Люсьцы-індыянцы грошай не набярэш.

— Сарвіра, кажа, завязаў з былым,— расказваў Вячаслаў.— У нас хацеў нібыта пляменнікам імпартную мэблю купіць. Нехта, не назваў хто, звёў яго з Самсонавым.

— Здзелка адбылася? 3 камісіённымі, вядома? — Пугацэвіч ужо ачуняў ад нечаканага ўдару па яго меркаванню. Вярнуўся да свайго стала.

— Сарвіра мужык хітры, увішны. Распілі, сказаў, з Самсонавым бутэльку, і ўсё. Я не стаў яго лавіць на мане, у нашым рэстаране ён з Самсонавым толькі парай слоў перакінуўся.

— А як было ў Мінску, мы не ведаем,— астудзіў Шульжыка Сяргей Антонавіч.— Адно ясна — абодва жулікі. Пра футра Сарвіра мог і прамаўчаць. I з мэбляй не ўсё сыходзіцца, у Мінску яе выбар не меншы, а такі стары прайдзісвет і там сувязі, напэўна, мае. Можа быць так, што мэбля толькі зачэпка для сустрэч.

— Абое рабое…— усміхнуўся Шульжык.

— Згодзен з вамі, Сяргей Антонавіч,— я пагасіў ужо ў сабе тую радасць, якая з’явілася ад Вячаслававага паведамлення, адчуўшы, што яна дачасная.— Самсонаў мог сунуцца да гэтага барыгі з футрам. А той — або памеры здзелкі былі не яго маштабу, або, маючы немалы крымінальны стаж, раскусіў дылетанта і пабаяўся звязвацца. Гэта магло прымусіць Лебедзева з Самсонавым ехаць у Мінск і шукаць іншы канал збыту — і футра, і астатніх крадзеных рэчаў.

— Змрок, Вячаслаў, змрок,— Сяргей Антонавіч, відаць, прыняў маю версію.— Ніводнага агеньчыка. Як, Павел, назваў Лебедзеў Самсонава — купец? Купец… Людміла жыве асобна ад бацькоў?

— Да яе крадзенае не панясуць. Лебедзеў прынцэсу Люську не вельмі шануе. Гэта дамачка можа накласці на рэчы сваю наманікюраную лапку.

— Застаецца Папроцкі? — Пугацэвіч нібы раіўся са мной.

— Увогуле яго на адну дошку з Лебедзевым ці Грыгаровічам я не паставіў бы. Аднак, калі Лебедзеў не скажа, што рэчы крадзеныя, ён, нават здагадваючыся пра ўсё, возьме. Хлопец без прынцыпаў.

— Званю! — Запрасіўшы Руслана зайсці пасля працы ў крымінальны вышук, Пугацэвіч сказаў: — Раскрыем Вячаславу свой ход, каб новай асечкі не здарылася, як з кватэрай Філімонавых.

Шульжык збянтэжыўся — хацеў, мабыць, апраўдвацца, але прамаўчаў. Зразумеў, што Сяргей Антонавіч яго не папракаў. Тут была наша агульная памылка.

— Мы з Паўлам надумалі,— Сяргей Антонавіч гаварыў павольна, быццам яшчэ раз прыкідваў, ці не памыляецца, бо сама ідэя, што частку рэчаў, украдзеных на Падлеснай, Лебедзеў трымаў на кватэры ў Філімонавых, была ўсё-такі ягоная — я тут прышый-прысцябай.— Папярэджаны Зубрэем, Лебедзеў вымушаны быў забраць іх адтуль. Куды дзеў? Магчыма, папрасіў Папроцкага патрымаць невялікі чамаданчык дзень-другі. Гэта яму ўяўляецца бяспечным — у Папроцкага пыталі пра «дыпламат» Лебедзева і больш, думае, пытаць не будуць.

— А рэчы Канапацкіх? — Шульжык не пагадзіўся з такім вывадам.— Чаму б Лебедзеву не далучыць рэчы з Падлеснай да іх? Або занесці ў камеру захоўвання на вакзал?

— Пакуль мы толькі гадаем,— развёў рукамі капітан і нарэшце апусціўся ў крэсла за сваім сталом.— Лебедзеў, як кажа Павел, абачлівы, асцярожны і абы з кім не будзе... Вядома, каб панаглядалі за ім, то, бадай, хутчэй бы выявілі схованку крадзенага. Але гэта, самі ведаеце, не проста.

— Не тое злачынства,— з крыўдай зазначыў Шульжык.— Начальнік аддзела першы адмовіць, не кажучы ўжо аб пракурору.

— І злачынства не тое, каб падключаць новых людзей, і час спатрэбіцца,— пагадзіўся з ім Сяргей Антонавіч.— Так што мусім вынайсці іншы ход. А рэчы Канапацкіх… Мне здаецца, яны ў Лебедзева дома.

Мы з Вячаславам пераглянуліся. Больш выхаваны на пытаннях субардынацыі, Шульжык прамаўчаў, а я заспрачаўся:

— Занадта катэгарычна, Сяргей Антонавіч. Аднак калі вы ўпэўнены, то чаму б не папрасіць санкцыю на вобыск?

Пугацэвіч усміхнуўся:

— Спачатку трэба злавіць за руку. А пакуль…— Ён хітра паглядзеў на нас.— Пагутарым з Папроцкім Русланам. Прымаецца? То, Вячаслаў, папільнуй ля дома Папроцкіх. Раптам Руслан папярэдзіць Лебедзева, і той прыйдзе па чамаданчык. А ты, Павел, знікні. Не трэба, каб хлопец цябе бачыў, ты для яго яшчэ міліцыянер у абстракцыі. Усё!

23

Голас Пугацэвіча, калі ён выпраўляў сваіх маладых калег, гучаў бадзёра. Але каб яны ведалі, што ў яго на сэрцы, як кажуць, кошкі скрабуць, напэўна, затрымаліся б, абмеркавалі б і іншыя магчымыя варыянты. Хай і тыя ж самыя, якія ён пракруціў ужо сам сабе некалькі разоў. Адкуль ім ведаць пра гэта? А яму патрэбна нешта новае. Гарбаценка, праўда, дадаў да яго плана некаторыя дэталі. Яны, вядома, згадзяцца. Але Пугацэвіча абнадзейвала іншае. Тое, што Гарбаценка прыняў яго меркаванні, сведчыла на карысць плана. Значыць, ён, Пугацэвіч, ідзе па правільным шляху. А калі і не, то часу на новую прыкідку ўжо няма: вось-вось з’явіцца Папроцкі. Доказаў супраць яго няма, адна інтуіцыя. Унюхае Руслан гэта, і пішы, што чарговая версія прапала. Бо на грамадзянскае сумленне гэтага хлопца разлічваць цяжка.

Засяродзіцца перад нялёгкай гаворкай Сяргею Антонавічу не ўдалося. Былі тэлефонныя званкі, былі наведвальнікі.

Папроцкі прыйшоў, калі Пугацэвіч заканчваў тэрміновую нечарговую даведку.

— Сядайце, калі ласка,— капітан паказаў на крэсла насупраць сябе,— вось толькі дапішу…

Ён пісаў і непрыкметна сачыў за Русланам. Хлопец паводзіў сябе натуральна: быў не вельмі задаволены, але, бадай, і не хваляваўся. Напэўна, пасля мінулага допыту пракансультаваўся і цяпер ведае, што за куплены з чорнага ходу ў сталовай дэфіцыт яму нічога не пагражае. Як выпадковы кліент, хутчэй за ўсё нават у сведкі на судзе над махлярамі, калі ён адбудзецца, не пападзе. Іншае ж Руслана не турбавала. Тым лепш, можна пачынаць здалёк.

— Як жыццё-быццё, Руслан Аляксеевіч?

— Больш па мяса не хаджу,— ён не прыняў дружалюбны тон старшага оперупаўнаважанага.

— Ну-у, у магазін, як усе, хадзіць не забараняецца і бацькам памагчы не грэх,— усміхнуўся Пугацэвіч. Насцярожанасць, якая скоўвала хлопца, трэба было зняць.

— У кожнага свой абавязак,— параду капітана Руслан нечакана ўспрыняў хваравіта. Напэўна, у іх сям‘і з-за магазінаў часам узнікалі невялічкія канфлікты: накарміць двух мужчын не проста, асабліва калі яны цураюцца хатняй работы.

— Але ж у той раз…— Цяпер Пугацэвіч адкрыта, не хаваючы цікаўнасці, разглядваў Папроцкага — і дома ад яго не больш карысці, чым у інстытуце. Вырашыў паказытаць нервы, каб ён не надта яршыўся.— Што, ці скажам так хто прымусіў вас парушыць гэты свой высакародны прынцып?