Владимир Бутромеев – Новыя прыгоды Несцеркі (страница 4)

Бургамістр. А пашпарт у цябе ёсць?

Несцерка. Няма, ваша светласць.

Бургамістр. Ага! Дзесьці я цябе бачыў. Дык як жа так? Чаму без дакумента?

Несцерка. Бог мяне з таго запечка на гэты свет без пашпарта выпусціў — гэтак і хаджу.

Бургамістр. А ты ведаеш, што бяспашпартнаму валацузе бывае? Які ты без пашпарта чалавек? Ведаеш, што я магу з табою зрабіць, калі ты без дакумента?!

Несцерка. А што са мною зробіш. Мужыка ніжэй, чым ёсць, не разжалуеш.

Бургамістр. Маўчаць! Ты з кім размаўляеш? Я тут — улада! А ты ведаеш, што гэта такое? (Выходзіць з-за стала і падносіць да носа Несцеркі кулак.) Астрогам пахне! Хто ў горадзе гаспадар? Мне і Пшэбыеўскі не ўказ! Перада мною ўсякі шапку здымае! Усякі дрыжыць перад уладаю! На тое і ўлада, каб баяцца. (Падымае палец угару.) Улада…

Брындзюкоўна ходзіць па пакоі і ў гэты момант бачыць за шафаю Маланню.

Брындзюкоўна. Ах ты, паганец, ах ты, казёл ненажэрны, ты ўжо ў ратушы з ёю круціш! Увесь горад ведае! Людзі ў вочы кажуць, паганец!

Кідаецца да мужа, той хаваецца пад стол. Брындзюкоўна б’е кіем па стале, налятае на Маланню, хоча яе ўдарыць кіем, але тая не даецца.

Ах ты, макрахвостка, мала, што да цябе палова горада ходзіць, дык ты і да майго?!

Малання. Бач, шалёная, з ланцуга, дурніца таўстапузая!

Брындзюкоўна. Сучка, сучка ты!

Малання. Ханыга рылатая!

Брындзюкоўна. Макрахвостка, вернецца Іван, ён цябе…

Несцерка хоча разняць жанчын.

Несцерка. Ціха, ціха, бабы, бач, не падзялілі. Ціха, гэй, ціха!

Несцерка становіцца паміж жанчынамі. Брындзюкоўна б’е кіем і трапляе яму па галаве ў той самы момант, калі ён паварочваецца да Маланні.

Несцерка падае.

А-а-а, забілі!

Абедзве жанчыны схіляюцца над ім, стукаюцца лбамі.

Малання (прыкладае пятак Несцерку да галавы). Бач ты, як трапіла, карова таўстамордая — напавал!

Брындзюкоўна. Вось бы цябе гэтак у лоб!

Малання. А вось табе — бачыла?

Паказвае фігу. Брындзюкоўна размахваецца, хоча ўдарыць, Несцерка падымаецца — і ўдар зноў дастаецца яму.

Несцерка. Заб’е — Далібог, заб’е — лепш ужо ў астрог!

Малання. Супакойся, чалавека заб’ем, мардавароціна! I як толькі мужа жывога яшчэ трымаеш?

Брындзюкоўна. А не твой клопат, не разявайся на чужое!

Малання. Патрэбен ён мне!

Брындзюкоўна. А не патрэбен, дык і нечага бегаць!

Несцерка. Ціха, ціха, бабы, ціха, гаспадынька.

Брындзюкоўна. А чаго гэтая макрахвостка лезе да чужога!

Несцерка. Ціха, гаспадынька, — дай слова сказаць. Не так сабе мы зайшлі — я вось да яе работнікам наняўся. Паперу трэба выправіць на гэта…

Брындзюкоўна. Ёй бы жарабца ў работнікі!

Малання. А цябе б самую замест валоў запрэгчы.

Брындзюкоўна. А ты…

Несцерка. Ціха, ціха, вось напіша пан бургамістр паперу — мы і пойдзем. Гэй, ваша светласць, вылазь!

Бургамістр. Не крычы! Тут я гаспадар! Дзе хачу, там і сяджу.

Малання (дастае свае паперы). Стаўце пячатку!

Бургамістр вылазіць, ставіць пячатку. Малання хоча забраць паперу, але ён не дае.

Бургамістр. Гэта яшчэ ў пісара запісаць трэба. I пошліну заплаціць. Прыходзьце заўтра.

Малання. Пішыце што трэба — колькі да вас хадзіць!

Бургамістр. Пойдзем, калі пісар на месцы — усё і аформім. (Да Несцеркі.) А цябе я дзесьці бачыў.

Бургамістр выходзіць разам з Маланняй.

Брындзюкоўна. Вось верціхвостка! Вось няшчасце на маю галаву, сораму — на ўвесь горад! Гэта ж падумаць — мяне, бургамістаршу, на гэтую верціхвостку памяняць!

Несцерка. Э-э, хто без граха. Чужая жонка мёдам мазана, а свая смалой.

Брындзюкоўна. Божа, замучылася. Раней, калі гандлявалі, як добра ўсё было — а як вылезлі ў гэтыя бургамістры — і пайшло, і паехала, і пакацілася!

Несцерка. Здараецца. Ад вялікага звання кроў пачынае кіпець. Але ёсць ад гэтага адзін сродак…

Брындзюкоўна. Які сродак? Што толькі я не рабіла — і травы варыла, і да шаптух хадзіла — які сродак, скажы, мілы чалавек?

Несцерка. Сродак верны. Але задатачак бы наперад…

Брындзюкоўна. Наперад толькі дзеўкі жэняцца. Калі дапаможа — не пашкадую грошай, век памятаць будзеш.

Несцерка. Ды я цябе і так не забуду (мацае галаву). Ну, добра, слухай. Уся бяда ад трох сівых валасін, што выраслі ў твайго мужа пад барадою. Трэба выразаць іх — і ні на каго, акрамя законнай жонкі, і не гляне.

Брындзюкоўна. А як жа гэта зрабіць?

Несцерка. Кухонным нажом. Навастрыць перад гэтым, і тры разы плюнуць на яго — інакш не атрымаецца. Ну, а мужа падпаі — каб не пачуў.

Брындзюкоўна. Ну, гэта ўжо не дурніца, сама ведаю. (Бягом бяжыць да дзвярэй.)

Несцерка. Гэй, куды так хутка? Вось праўда, ахвота горш няволі. (Мацае галаву.) У-у, як дала, а? Ну ды ладна — будзе і табе «сродак».

Карціна чацвёртая

Добра прыбраны пакой. За перагародкай бачны ложак, стол, шафа, буфет, насупраць печка. Частка сцэны — вуліца, ганак, насупраць відаць лесвіца на гару, бачна адрына. Сцяна хаты выходзіць на першы план так, што заслона можа закрываць толькі частку сцэны — вуліцу або хату. У пакоі Малання. Яна паглядае ў акно, кагосьці чакае.

Малання (пяе).

Не закрыю на ноч дзверы, Няхай будзе халадок. Каб хадзілі кавалеры I насілі мне мядок.

Нехта грукае ў дзверы, Малання выглядае ў акно.

А Божачка, і прынёс жа цябе чорт за пазухай (адчыняе дзверы). Пан бургамістр, рада бачыць. Праходзьце, праходзьце.