Венера Петрова – Таайбараҥ (страница 2)
– Чайку бы, – биһиги киһибит кэм да айаҕын айдаана.
– Подымить бы. У меня там и сигареты были.
– А мне что-то не хочется.
Баттаттахха, табах киирбэт.
– «Доширак» хочу! Красный «Доширак» – эмблема любви!
Тугу-тугу туойан бардым диирдии тулатын көрүннэ. Эр дьон өттүттэн эппиэт-бирибиэт суох. Туох бэрээдэктээх дьонун хомуйан аҕалбыттара буолла? Эбэтэр олохтуун да суохтар дуу? Ама дьахталлар эрэ бүгүн итириктээбиттэрэ буолуо дуо? Уһун да түүн, доҕор. Таах да, бу дойду түннүгэ-үөлэһэ суох. Түүн эрэ, күнүс эрэ, түүл эрэ, илэ эрэ…
– Там у меня внучки одни остались. Правда, дед еще там, да толку-то, поддатый он.
Дьахтар сылатаары гынна. Мэйиитигэр өтөн киирэрэ буолла. Саатар, манна сүгүн сытыарбаттар диэтэҕиҥ. Хата, сарсын өрөбүл. Өйү-төйү булунарга саппааска биир күн баар эбит.
– Сын у меня следователем работает.
– Да ты что.
– Завтра он с ними разберется, устроит им веселенькую жизнь.
Кэм да биһиэнэ сааныылаах буо. Кыранан-кыранан баччаҕа кэлбит милииссийэлэр онно эрэ кыһаллыбаттар ини. Эн тыллыргаабыккыттан туохтара энчириир үһү. Дьон тыла диэн кинилэр күннээҕилэрэ буоллаҕа.
– Надо деду позвонить, чтоб он баньку затопил, – дьахтар баҕата диэн баһаам.
– Сейчас бы в ванну горячую, – биһиги киһибит да хаалсыбат.
Саһарчы көрбүт эмиэ ааста.
– Слышь, ты можешь исполнить одно желание?
Милииссийэни Моруос оҕонньор диэн бутуйдаҕа дуу.
– Хочу красный «Доширак» и больше ничего.
Тараҕай Моруос ымах гынар да барбат.
– Ну, пожалуйста! Я знаю, ты можешь.
Аптаах милииссийээ, абыраа даа!
– Кстати, у меня с собой он был. Ну, будь человеком.
Биһиги киһибит милииссийэ лейтенанын атаҕар үҥэрэ эрэ хаалла. Үтүө санаалаахха дылы Моруос тугу да саҥарбат. Саҥа дьыл чугаһаата. Остуоруйа саҕаланна – милииссийэ үтүө санаалаах, өссө лапса аҕалыахтаах. «Доширага» суох өлүөх курдук буолла. Курулуур куртаҕы сиикэй уунан уҕарыта сатаата да, ол уоргана хоччорхойу эрэ билиниэх курдук. Уонна арыгыттан алаарыйан хаалан амтаны да араарбат буолла ини… «Доширак» – ыра санаа чыпчаала, дьол өрөгөйө уонна уохтаах таптал эмбилиэмэтэ. Ити лапсаны аҕалбыт бу дьахтар сүрэҕин тута сүүйүүһү, өйүн сонно өһүлүүһү. Аҕалыа дуо, түүнү быһа утуйумуна кытарчы көрбүт лейтенант уот кыһыл «Доширагы»?
– А я что-то не хочу кушать, – нууччата Моруос оҕонньорго итэҕэйэр сааһыттан таҕыстаҕа дии.
Биһиги да киһибит оҕо үһүө, түөрт уонун аһаран баран ол-бу буола сатыыр. Ама, кини билиҥҥэ диэри таптал баарыгар итэҕэйэрэ буолуо дуо? Эбэтэр кэм да айаҕын айдаана буолан, «Доширагынан» сүрэхтэтэрэ дуу?
Дьыбаан курдук дьыбаан.
– Бу – Болуодьа дьыбаана, – дьиэлээх дьахтар дьыбаанынан киэн туттара дуу, Болуодьатын ордороро дуу өйдөммөт.
Болуодьа да Болуодьа, өссө дьыбаан состоруунньалаах буола-буола. Саха Обломова эбитэ дуу? Маайка уочараттаах дьыбаан киэргэлэ киһийдээн туһунан кэпсээни истэргэ бэлэм турда.
– Болуодьа дьыбаана? Эн куукунньаҕаар? – Айыыда туох айылаах айманнаҕай.
Маайка хараҕа уоттаныахча. Хайа эрэ былдьаһыктаах Болуодьа туһунан истээри кэтэһэн бөҕө. Айыыда уонна Болуодьа? Мира уонна Болуодьа дуу? Биитэр Айыыда – Болуодьа – Мира дуу? Маайка өйүгэр эҥин кэмбинээссийэ таҥыллан киирэн барда…
– Он меня кину-ул!
– Успокойся.
– А! Не хочу! Жить не хочу!
– Ну что ты, дорогая, ты ж такая молодая, красивая.
«Хайа бэйэлээҕи ааттаатахтарай, сороҕу кытары итинник нээнчилэспэтэхтэрэ», – биһиги киһибит, бу сытан, өссө күнүүлүөхчэ.
– Он меня…
– Успокойся, скоро домой пойдешь. Вот только автобусы пойдут, я тебя лично отправлю, я тебе обещаю.
Хайа эрэ дьахтар ону-маны барытын эрэннэрээри гынна. Саҥа дьыл остуоруйата салҕанар. Ити кырдьык ыытаары гыналлара буолуо дуо? Тапталга саба бэрдэрбит кыыс эдэрэ чахчы. Уонна хайа акаары сарылыы-сарылыы ытыай. Эдэрдэргэ манна кытары чиэс-бочуот. Сороҕу киһинэн да аахпаттар быһыылаах. Ээ, арба, били тапталын эмбилиэмэтэ?– Где ты, я иду за тобою, как за мечтою… – баарын биллэрэ сатаата.
Кини да киһи эбит – килиэккэ аан нөҥүөтүттэн били тараҕай милииссийэ таҥара күлүгүн курдук күндүтүйэн көһүннэ. Саҥа дьыллааҕы аккырыыкка үрдүгэр килиэккэни уруһуйдаабыкка дылы буолан.
– А где «Доширак»?
Аптаах милииссийэ күлэр хараҕа тугу эрэ этиэхчэ эппэт.
– Чуть попозже, ладно?
Суох диэбэтэ дии, бу дьолу! Туох үчүгэй милииссийэтэй! Ити кэннэ туох Моруоһа наада. Киниэхэ уонна туох да наадата суох. Аҕалыҥ «Доширакта», онон бүтэр. Таптал, табыллыы, дьол-соргу, кыайыы-хотуу барыта кыһыл «Доширакка» баһыйтарда дии. Эдэргин эргитэбит да диэбиттэрин иһин лапсатын туран биэриэ суох. Нөҥүө хаамыраҕа хаайтарбыт кыыс соторунан ах барда. Аттынааҕы дьахтара утуйан ырааппыт. Хара хаатыҥката тахсар аан диэки атыллаан эрэрдии салаллыбыт. Хаатыҥка туһуттан хаамыраны булбут диэн, таптал туһуттан тирэсбээккэ киирбит диэн – туох барыта төрүөттээх, туораттан толчуоктаах, син туох эрэ сылтахтаах. Оттон кини? Тоҕо бу дойдуну булла? Эмиэ эҥин санаа биир-биир аалан бардаҕа үһү. Саатар, тымныыта да бэрт. Чараас суорҕан абырыыһы дуо. Сарсыардалара бу диэки хаһан үүнэрэ буолла? Өрөбүлгэ дьиэҕэ тиийэн өрүттэр ини. Онтон туох да буолбатаҕын курдук салгыы олоруо. Аһаабыт киһи…
– «Доширак» где?
– Потерпи чуть-чуть.
Моруос кини ааныттан арахпат дуу? Арыый атын сирэ эбитэ буоллар, хараҕынан оонньоһо сатыа эбит. Иһигэр баар айылҕата сааһы-майыры аахсыбат ээ. Ити нөҥүө хаамыраҕа утуйа сытар кыыс да, кини да арыт-ардыгар биир статустанан ылаллар ээ. «Баттаттахпына эрэ баҕарабын», – диир үһү кини биир дьүөгэтин дьүөгэтэ. Ол сыл баһыгар-атаҕар баҕарааччы биир уоллуҥу дьахтары кытары эн-мин дэһэн олорор үһү. Ис-иһигэр киирдэххэ, ол эмиэ дьикти остуоруйалаах. Соҕотоҕун сордонуохтааҕар ини. Оттон баттаттахха, бары-барыта баҕалаах. Эмиэ өҥөс гынна. Өлөн хаалыа диэн маныырын быһыыта дуу? Таах да өтөрдөөҕүтэ эмиэ түбэспиттээҕэ. Ол түүн кинини ким да манаабатаҕа ээ. Хата, биир акаары туһанан тото үөхпүтэ.
«Доширак» атахтаах үһү дуо, таах халтай кэтэһэр быһыылаах. Суоҕу баар гыныах улуу күүс остуоруйаҕа эрэ ойууланар. Баҕа санаа диэн балыыҥка эбит. Кини туох да буруйа суох, кини эрэ үчүгэй. Ону ким да өйдөөн көрбөтө кыһыылаах.
– Я кушать хочу!
Погуоннаах Моруос ымаҥныыр эрэ. Бэйи эрэ, бу киһини урут ханна да көрбөтөҕө дуо? Төбө иһинээҕи хааһыттан хайа эрэ бааһынайдыҥы эдэрчи сирэйин булан ыларыҥ уустук соҕус ини. Уонна мэйии компьютера эрэлэ суох тэрил. Биир да үрүүмкэ арыгы мэйии хас килиэккэтин өлөрөр этэй?
Мунна сынтайан, быһа мэлтэйэн, кытаран-наҕаран кырдьык даҕаны Моруоска дылы буолан. Өскөтүн «Доширак» аҕаллаҕына, өссө кыһылы…
– Красный «Доширак» – эмблема любви, – киһитигэр таайтара сатаата.
– Я понимаю…
Есть контакт! Үйэтин тухары үһүйээннээбит үрдүк үлүһүйүүтэ, таҥараттан кытары көрдөһөр таптала манна бүгэн сыппыта буолаарай? Чуо манна тиийэн кэлиминэ, сир-сири кэрийдэҕэ. Сүүрбэччэ сыл устата хаста-сүүстэ «таптаата» этэй? Сырыы аайы дьиҥнээхтик уонна бүтэһиктээхтик. Эрэлин сүтэрбит эрэйдээх эмиэ эрэҥкэдийиэх муҥа дуу? Өскөтүн «Доширак» аҕаллаҕына…
– У тебя с собой только булочки были. Вот…
Бэйэтин аһын биэрэн абыраата. Уонна түүннэри лапса атыылаһа сүүрүө дуо, ама да таптал баарын иһин.
– Да? Ладно, и на том спасибо, – биһиги киһибит култуурамсыйар.
Погуоннаах Моруос ымах гынар. Аба-хомуһуна аара суйданнаҕа эбэтэр дьиҥнээх Саҥа дьылга хаһаанара дуу?
– А эмблема любви?
– Потом…
– ?
– Пока.
Ити аата тугуй? Эрэл кыыма кыламнаата, эмиэ иэйии иитиллэн барда. Үөдэн да түгэҕэр сыттахха, иллюзия баҕалаах…
Хара сыһа-сыһа аһаатаҕа буолла. Таптал туһа туспа, тыыннаах буолуохха эмиэ наада. Онтон эмиэ утуйа сатаата. Сотору кэлии-барыы үксээтэ. Арааһа, сарсыарда чугаһаата быһыылаах. Кимнээҕи эрэ ханна эрэ илдьэллэр, төттөрү-таары бэрэлииллэр. Төлөпүөн тыаһа, дьон саҥата – олох диэн үчүгэй даҕаны. Сотору Саҥа дьыл, саҥа дьол, баҕар, таптал. Кини эрдэттэн саҥа дьыллаабыт курдук.
– Нас, когда отпустят? – дьахтара тиллэ охсубут.
– Не скоро, спи, – биһиги киһибит барытын билэр.