Венера Петрова – Mayday (страница 7)

– Кыыһыҥ хаһай? – Оҕочоос эрээри сүрдээх баҕайытык тутта сатааччыта луохтан туоһулаһар.

– Уон түөрдэ, уон биэһин субу туолаары сылдьар, – луох хоруйдаан иһэринэн маладьыас.

– Уон алтатыгар диэри сокуон иннигэр кини эппиэттээбэт, – Фантомас абааһы көрөр аҕай милииссийэлэрэ кинини көмүскүүр аакка бардылар.

Эрдэнэллэрэ тирээн кэллэҕинэ уон түөрдүттэн муосуна, эппиэттииргэ буоллаҕына эрдэ үһү. Сокуоммут да баар. Эдэр уолаттар улам үөһүгэр киирэн истилэр. Бүтэр уһугар барытыгар луох буруйдаах буолан таҕыста.

– Оҕоҕун кыайан ииппэт түгэҥҥэр холуобунай эппиэтинэскэ тардыллыаххын сөп. От одного года… – диэтэ быһыылаах милииссийэ.

– Ээ, оччоҕо аны хаайыыга барабын дуо?! Барыам даҕаны. Фантомастан эрэ тэйиччи сылдьыым, – луох кырдьыга эрэ, сымыйата, өйдөммөт.

Милииссийэлэр натаассыйа бҥҕҥнү аахтылар. Луох иннин хаһан ылаары эрэйдэннэхтэрэй.

– Оччоҕо кыыскар сайабылыанньа суруйаҕын дуо?

– Суруйан бөҕө, – луох дэгдэс гына түһэр.

Милииссийэ уол этэр, луох суруйар:

– Начальнику второго ОВД, майору милиции Авдееву И.К. от гражданки такой-то заявление.

Фантомас аньыыта-харата дьыалаҕа тиһиллэн истэ. Эчи, элбэҕэ да кыайда. Кыыскын тутан биһиэхэ аҕалаар диэтилэр. Бу сырыыга көннөрү иирсээн дириҥиир чинчилэннэ. Учуокка ылыах-хайыах буоллулар. Луох ийэ быраабыттан быһылыннаҕына Фантомас интэринээккэ утаарыллар. Хара мэҥнээх Фантомас аллара диэки сурулааһына саҕаланнаҕа ол. Арбаҕастаах да абырыа суоҕа уонна.

Милииссийэлэр бардылар. Сотору буолаат Аптамааттаах Фантомас тилигирэһэн тиийэн кэллилэр.

– Устуруойдаталыыбын дуо? – Фантомас кыыллыйбытын кыыма өссө да кычыгылатар.

– Сээкэйгин хомун уонна дьүгэлийэ тур, – луох да хаалсыбат.

– Ылыам буо, сарсын! – Фантомас сир-халлаан ыккардыгар хаалыан эмиэ баҕарбат.

– Сарсыннаама-хайаама, күн бүгүн бар.

– Бэргэһэм ханнаный? – Аптамаат бэйэтин киэнин ирдэһэрин умнубат.

– Ону мин хантан билэбин, – луох бэйэтэ баарыан кистээн баран, хата, ыраастык мэлдьэһэр.

– Барыта эн. Эн буруйдааххын! Эн мин олохпун алдьаттыҥ. Тоҕо төрөппүккүнүй миигин?! – Фантомас сарылаан иһэн ытаан барар.

– Бэргэһэбин аҕал эрэ, – Аптамаат сулуй да сулуй буолар.

– Ханнык маама оҕотун хаһан өлөҕүн, өл диирий? Барыта куһаҕаҥҥа үөрэтэрий? – Фантомас өссө күүскэ ытыыр.

– Бэргэһэбин булуохпун наада дии.

– Мин эйигин наһаа сөбүлүүбүн. Эн тускар өлүөм да этэ.

– Бэргэһэбин ханна гынныгыт?

– Эн миигин абааһы көрөҕүн. Тоҕо төрөппүккүнүй, оччоҕо?

– Кэлбити ханна гыныамый? – луох хардарсар.

– Бэргэһэлээх этим ээ, – Аптамаат бэйэтин эрэ айдаана.

– Эн миигин кыратык да сөбүлүүгүн дуо, эт! – Фантомас ийэтин аттыгар баран олорор.

– Суох, – ийэтэ чап гыннарар.

– Бэргэһэм…

– Ити баар дии… Оччоҕо хайдах буолабын, ханна барабын? Өлөр, өлүөхпүн баҕарабын.

– Бэргэһэбин булуҥ эрэ.

– Сатаатар бөҕө быа суох. Хаста-хаста өлө сатаабыппын билэҕин дуо?

– Өлөр киһи өлбүтэ ыраатыа этэ. Өлөр ньыма эрэ илэ мэнээк.

– Бэргэһэбин аҕалыҥ эрэ.

– Эн миигин кыра эрдэхпиттэн абааһы көрөҕүн. Оттон мин эйигин таптыыбын. Мэлдьи ытыыбын буотта, Аптамаат?

– Ааһах, бэргэһэбин, баһаалыста, аҕалыҥ эрэ.

– Ол иһин үөрэммэппин. Ол иһин барыта. Эйигиттэн ураты миэхэ ким да, туох да наадата суох.

– Эйиэхэ төһөлөөх харчыны куппуппун билэҕин дуо? Тугу санаабытыҥ барыта баар, – луох харчы туһунан эмискэ саныы биэрдэ. – Ону эрэ аһыйабын.

– Бэргэһэм!

– Тоҕо ылаҕыный оттон? Миэхэ эн харчыҥ наадата суох.

– Харчы эрэ бу күн сиригэр күндү.

– Ол аата харчынан эн миигин иитэҕин дуо?

– Эйигин иитиэх суох. Иитэн да диэн… Бар, киэр буол!

– Бэргэһэбин биэриҥитиий, – арай Аптамаат биири эрэ лэбэйдиир.

Харчы – бэргэһэ, харчы – бэргэһэ – аахсан бүтүҥ суохтар. Хата, Аптамаат Фантомас таҥаһын икки халаабыска хаалаан туһалаата. Кимнээх эрэ кэлэн үүрүллүбүт кыыһы илдьэ бардылар.

– Оттон эн тоҕо олороҕун? – Луох Аптамаат үрдүгэр түстэ.

– Хайдах бэргэһэтэ суох барыамый?

– Таһырдьа элиппитим.

– Аа, кырдьык дуо? Маамам бэлэҕэ дии, – аны Аптамаат ытаан барар.

– Бэргэһэ туохха нааданый? Маамаҥ эйигин таптыыр уонна өссө туох наада?

Аптамаат ытыыр эрэ.

– Эн мин ытыырбыттан астынаҕын дуу? – Ытыырын быыһыгар үгэргиир.

– Астынымына. Мне хорошо, когда другим плохо, – луох алларастыыр.

Син өр муҥнуу түһэн баран:

– Мэ, киэр гын бөххүн. Бэргэһэҕин ыл уонна икки харахпар аны хаһан да көстүмэ.

– Сөп, сөп, аны хаһан да көстүөм суоҕа, – Аптамаат бэргэһэтин хаба тардан ылаат таһырдьа ойор.

Мавзолей иһэ хабыс-хараҥа. Киһи муннун сыҥыргыыра эрэ иһиллэр. Луохпут ытыыр дуу, ыгыста-ыгыста күлэр дуу – хараҥаҕа барыта биир. Кыттыгас идэһэлэрэ эрэ, туохтара эрэ уурайдаҕа. Аны кыттыгас туохтара да суох. Оттон Саҥа дьыл өссө биир күнүнэн чугаһыыр.

Фантомас фантома

Фантомас үүрүллэн, луохха баҕас үчүгэй кэмнэр үүннүлэр. Аһыан да сөп, аһаамыан да сөп – букатын ырай олоҕо. Үлэлээтэҕэ буолан кэллэ да охтон утуйан хаалар. Аҕыйах хонукка сыллааҕы лимиитин утуйан бараата быһыылаах. Атыны гыныаҕын аттыгар бэлэм атаһа суох. Онто суох олорорго, хайа муҥун, үҥрэнэн да барда. Утуйа мээник буолар луох хаҕын иһигэр туох иитиллэрин билээхтээбэппит. Оҕолоох, оттон, оҕотун аһыйан эрдэҕэ. Ол оҕото булан сылдьар оҕо буолуо. Онтуҥ ыыра киэҥ. Киһи ситэн кэпсээбэт үлүгэрэ. Арай, луох сытыган дьиэтин иһигэр сытан тахсар, арааһы оҥорон кҥрҥ-кҥрҥ аҥаарыҥныыр. Кэлиҥҥинэн утуйара аччаата. Утуйан сөп буоллаҕа, кыыһын ахтан бардаҕа. Төһө да үүрдэр, кыраатар-таныйдар, оҕото ээ, Фантомас. Бадьахтаммыт сиэркилэни сүрэҕирэн соттоххо дьэҥкэтэ килбэс гынарын курдук, Фантомас куһаҕана улам суйданан, киһитийэн истэ. Соторунан букатын да ыраас оҕо аатырда быһыылаах – луох өрүтэ тыынара үксээтэ. Күнү быһа түннүгүнэн таскаатыйбыт таһырдьаны маныыртан ордубат идэлэннэ. Фантомаһа буоллаҕына ууга тааһы бырахпыт курдук мэлийдэ. Үүрбүтүҥ да сырыт диэн эрдэҕэ. Луох санаатын саралыы тардан, киинэ лиэнтэтинии тиирэр киһи, каадыр аайы Фантомас уобараһын булан көрүө эбитэ дуу.

Фантомас, Фантомас, ханнаҕыный, онон-манан хаас? Тас аан хас тыаһаатаҕын аайы луох чөрөс гына түһэр. Атын күтүрдэр атахтарын тыаһын иһиллээн эрэйдэммит буолан хаалар. Кини Фантомаһын атаҕын тыаһа бэлиэ – ылардаах баҕайытык лиҥсийээччи.

Дьэ, онтон биир үтүө күн Фантомаһа илэ бэйэтинэн тиийэн кэллэ. Лаппа сымнаабыт. Куһаҕан да буоллар дьиэлээх, луоҕун да иһин ийэлээх киһи кэлиминэ. Үөрүү-көтүү, өрүтэ салаһыы. Эйэлэһэ оҕустулар, туох да буолбатаҕыныы иллээх баҕайытык олорон бардылар. Онуоха-маныаха диэри эйэ олохтонно, оҕо оҕонон, ийэ ийэнэн буола түстүлэр.

Үөрбүччэ маҕаһыын кэрийдилэр. Луох дьэллэминэн туһанан, Фантомас ийэтин хайытан саҥа таҥастанна. Оччо хайдан баран, улаханы уон алта солкуобайы харыһыйан сатыы аҕылаһан кэллилэр. Эчикийэ, тымныыта да бэрт. Туманы бүрүнэн дьиэлэрин көрүдүөрүгэр кутулла түспүттэрэ – кинилэр ааннарын дьахтардаах эр киһи өрө мыҥаан баран тураллар. Харахтаан да көрбөтөх дууһалара. Бабат, милииссийэлэр эбит. Ол иһин да, туох аанньа дьон уонна луохтааҕы буулууһуктар. Биирдэ дьоллоно сылдьыбыттара баара, бөхтөр тоһуурдарыгар түбэстэхтэрэ үһү.

– Бу эн кыыһыҥ дуо? – луох мэлдьэһиэн ыккардыгар Фантомас кэҕис гынан иэдээни оҥордо.