Кир Булычев – Выкраданне чарадзея (страница 8)

— Ко-ля! — з надрывам у голасе паклікала я яго, адчуваючы, як усё далей і далей ён аддаляецца ад мяне.

Мікалай павярнуў галаву і, груба вылаяўшыся, пхнуў нагой трухлявы пень, які стаяў побач, зноў пакрочыў наперад.

Не вытрымала і заплакала. Недарэка я, неадукаваная. Зразумела, інстытутаў, як Мікалай, не канчала. Так, сельская дзесяцігодка. Толькі атэстат атрымала. А ў вёсцы якое вучэнне? То пасадка, то праполка, то збор ураджаю... І ўся навука... Пабегла да яго, а ён... Быццам ад пракажонай шарахнуўся. Вось і вер ім, гарадскім. Учора ўвечары ледзьве што ў каханні не прызнаваўся, два разы пацалаваў, а сёння... Лепш і не ўспамінаць. У яго толькі твар высакародны, а душа... Цёмная-цёмная. Вядома, што крыўдна. Я думала, што ён сапраўды ўсё... Як з цацкай, што надакучыла, — ён са мною...

Толькі паварыха цётка Моця вывела мяне з трансу. Спачатку штосьці гаварыла супакойлівае, сваёй вялікаю, шурпатаю ад працы рукою гладзіла мяне па галаве, а потым, узяўшы за руку, павяла за сабою ў харчблок.

9. Кароўская

Нарэшце Сашка сёння прыехаў у пару. Усё нейкія прычыны знаходзіў. Вясёлы-вясёленькі.

— Здароў, Нюр! І сёння закідаеш машыну пасылкамі?

— І сёння, — уздыхнула я.

— Нябось план па пасылках на лета ўперад выканала? Прэмію вялікую атрымаеш.

— Бач, прэмію! А пацягай іх.

— І што яны пасылаюць, усё хачу папытацца.

— Арэхі нейкія, у шакаладзе.

— Што? — здзівіўся Сашка.

— Вось табе і што. Арэхі ў шакаладзе.

— Шакалад зараз нат у Маскве дэфіцыт. А тут... Дзе ж яго тут бяруць? — спытаўся быў Сашка, ды я, аддаўшы апошнюю пасылку, рэзка абарвала, каб не прыставаў:

— Тлумач усім, што ды чаму. Скуль я ведаю? Пасылаюць, і ўсё. І я пашлю. Вось толькі трэба схадзіць у лес, а мне няма калі.

Сашка, зразумела, пакрыўдзіўся, ляпнуў дзвярыма і паехаў. Ну дык усім не будзеш любы. Тут учора такі скандал муж закаціў, што няма продыху. Хтосьці напаіў яго самагонам. Ён дык у мяне ўмелец. Гэта яго і губіць. Ну ды што пра гэта гаварыць. Выбірала. Сама пайшла...

Рыпнулі ўваходныя дзверы. Ну вось, пачаліся гэтыя ідыёцкія пасылкі. А каб іх!..

— Добры дзень, Нюр! — дзед Козыр прыцягнуўся. Ну, вядома, з пасылкай кулібінскай.

— Я т-таго, Нюр, пасылачку, гэта, зрабіў.

— Дык бачу, — кажу яму амаль злосна, — што не бандэроль.

— Вось не ведаю, каму паслаць арэхі тыя. Нікога ў мяне няма. Усе шлюць, дык і мне трэ было б. Нюр, можа, падкажаш, — каму? — Што падкажу? — не зразумела я. — Хоць бы ты мне мазгі не дурыў.

Пакрыўдзіўся дзед Козыр, упарта засоп у дзве дзірачкі. Потым палажыў пасылку сваю на шалі і пайшоў у наступ:

— Я вайну ўсю прайшоў, ранены, вось, бранябойнымі, г-гэта, а ты, Нюр, мяне крыўдзіць уздумала. Усіх маіх вайна палажыла, дык паслаць шкада?

— На «деревню к дедушке»? Можа, табе самому і паслаць?

— Няхай і мне. Усе пасылаюць, — упарта сказаў дзед.

— Добра, адпраўлю, — згадзілася я і ўзяла пасылку без адраса. Каб адчапіцца. Калі не — увесь дзень мазгі кампасціраваць будзе.

— І квітанцыю выпішы.

Гэтыя ідыёцкія арэхі ў шакаладзе мне ўжо ўпоперак горла. Як самая небяспечная хвароба. Нібыта ўсе на яе, як на грып, захварэлі. Дзед Козыр, пакрэхтваючы, нарэшце пайшоў. Усе яны, старыя, не пры сваім розуме. Пакаштаваць бы тых арэхаў самой. Кажуць, смачныя, і поўна іх там, у лесе. Ды няўжо і я захворваю на гэты арэхавы вірус? Гэтага яшчэ мне не ставала!

10. Філіпоўскі

Пабудзіў мяне будзільнік. Вылез я з халоднага ўжо раствору, апрануўся ў абрыдлую чалавечую адзежу. Новы дзень. Новыя клопаты. Чалавечкі па сваёй натуры прагныя. Ніяк не ўцямлю чаму? Тутэйшыя хоць пра агурочкі нічога не ведаюць. Змайстраваў ім у першай зоне лужок салодкіх арэхаў у шакаладзе, ім і даволі. Па ўсёй краіне родзічам ды знаёмым шлюць дзіўныя плады. Не, напэўна, трэба будзе знішчыць і першую зону, дый другую. Хоць мквацракі мне ж патрэбны! Таго, што прысылаюць, напалову хапае. Галадуху ж трываць няма ахвоты. Мяне, напэўна, за гэты другі выпадак з мквацракамі звольняць з работы. А што будзе з турбазай? Няўжо я знікну? Як гэта адбудзецца? Па зямных мерках я, напэўна, памру. Стане сэрца. Альбо будзе кровазліццё ў мозг. А можа, яшчэ штосьці прыдумаюць. Так, мяне пахаваюць. Напэўна, з музыкай. Так, як хавалі былога старшыню таварыства пчаляроў Палікарпа Сцяпанавіча Смірнага. Ну, гэта яшчэ нішто сабе. Зразумела, не пара яшчэ. Трэба справы падцягнуць. І так інструкцыю не ў поўнай меры выконваю. Я, бясспрэчна, трохі атрафіраваўся. А як жа інакш? Так далёка ад роднай планеты, ад жонкі і дзяцей. Пражытыя гады ў ізаляцыі на Зямлі дарма не прайшлі, Зразумела, маім там пакуль нішто сабе. За мяне двайнік спраўляецца. А ці не здарыцца, што жонка мяне і на парог не пусціць? А дома мяне сустрэнуць не чацвёра маіх цудоўных дзетак (яны, мабыць, трошкі пасталелі ўжо), а штук восем? Што будзе тады? Вядома, гэта ўсё мае здагадкі. Але — чаго добрага...

Парадокс! Адзін з Салдаценкавых лаецца, мітусіцца, другі ж — цішэй вады, ніжэй травы. Нейкі незразумелы. Хто цяпер на турбазе? Сапраўдны альбо... яго двайнік? У нас, калі мы мквацракі ядзім, таго, як на Зямлі, не адбываецца. У нас стопрацэнтная копія сапраўднага мужчыны альбо жанчыны. Таго, каго капіруюць. На Зямлі ж агурочкі ненармальныя атрымліваюцца. Узяць хоць бы Клаўдзю... Альбо Салдаценкава. Зразумела, больш прыкладаў пакуль няма. Але ці ж гэтага мала? Ну, не! Напэўна, трэба будзе развітацца з агародзікам...

11. Салдаценкаў і Клаўдзя

Воблака туману насоўвалася з поўдня. Сівыя касмылі, абыходзячы тоўстыя ствалы сосен, паволі набліжаліся да мяне. Ігольчастая трава, напэўна, адчуўшы, што вось-вось і на яе асцярожным зверам накінецца туман, скурчылася. На кожным кончыку травінкі нерухома застыла бліскучая, велічынёй з макавае зернетка атрутная расінка. Ёю ігольчастая трава абараняецца ад усёпажыральнага туману.

Мне трэба было хоць бы далей адпаўзці ад гэтага цёмна-фіялетавага астраўка. Трава быццам забылася пра мяне. Стала прыемна мяккая і ўжо не пяклася. Напэўна, у яе была цяпер іншая турбота — зберагчыся ад туману. Мне б у гэты час уцячы адсюль. Ды не было сілы. Засяродзіў усю ўвагу на велізарным рукаве туману, што змяніўся па лесе і з катастрафічнай хуткасцю набліжаўся да лужка ігольчастай травы і да мяне.

Даймаў холад. І дождж. Амаль асенні, імжысты, што пачаў ліць учора ўвечары і не перапыняўся дасюль. Я прамёрз грунтоўна. Але ўва мне яшчэ цеплілася надзея, што ўсё ж вярнуся. Туман больш не напіраў, і я, сціснуўшы зубы, паволі ўстаў. Зірнуў на цяжкія ад дажджу, паніклыя амаль да зямлі яловыя лапкі. І раптам з-за іх нечакана выглянуў здзіўлены і ў той жа час мілы твар Клаўдзі, маёй Клавачкі. Гэта яна была ў квяцістай чырвонай сукенцы. Яе валасы былі мокрыя ад дажджу і, мусіць, таму звісалі з галавы, нібы шнуркі.

— Клаўдзя! — я папярхнуўся. Яна спалохана глянула на мяне, але не знікла. Адсунуўшы цяжкую яловую лапку, выйшла з-за яе.

— Прывітанне, Мікалай Мікалаевіч.

— Прывітанне. — Я з палёгкай уздыхнуў. Нарэшце мяне знайшлі. Мяне ж шукалі?

— Адкуль вы ўзяліся тут, Мікалай Мікалаевіч? — у яе голасе здзіўленне. — Я ж сама бачыла, як вы, Мікалай Мікалаевіч, учора ўвечары былі на турбазе.

— Як гэта? Д-ды я... заблудзіўся ў лесе. І вось ты!

— Вас хто-небудзь пакрыўдзіў, напэўна, і вы падумалі... — Яна паглядзела на мяне так жаласліва, сумна, што мне стала нядобра. Яе худзенькія рукі бездапаможна апусціліся да зямлі. Клаўдзіна сукенка была мокрая наскрозь і аблягала яе прыгожае цела, падкрэсліваючы яшчэ не зусім жаночую, але ўжо і не дзіцячую фігуру.

— Што ты кажаш, Клавачка? — паспрабаваў я пераканаць яе ў адваротным.

— Ды не. Я ж бачу, Мікалай Мікалаевіч, — упарта сказала яна. — Бачу і адчуваю. — Яе вочы поўныя адчаю і страху. Гэта зусім збянтэжыла мяне. — Вы ніколі такія не былі, Мікалай Мікалаевіч... — зноў напомніла Клаўдзя.

Над маім вухам надакучна загудзеў велічэзны камар. Адмахнуўшыся, я яшчэ раз глянуў на Клаўдзію, якая нерашуча стаяла метраў за два ад мяне. Я гатовы быў кінуцца пацалаваць яе, абняць... Але стрымаўся. Чаму — не ведаю. Цыгарэта даўно патухла, і адмоклы ля кончыка губ тытунь гарчыў і ледзь адчувальна прыпякаў. Палез у кішэню ў вятроўку дастаць каробку запалак. Яна, на маё здзіўленне, яшчэ не размокла. І я праз хвіліну выпусціў смачны касмыль дыму, які паціху разыходзіўся і выкрунтасамі падымаўся над галавой. Нечаканы рух злева, які я ўбачыў бакавым зрокам, прымусіў мяне скурчыцца. Рэзка павярнуў галаву налева. Там нікога не было. Але прысутнасць кагосьці, нябачнага, адчуў усімі клеткамі свайго цела. Клаўдзя, відаць, таксама нешта пачула і толькі паспела вымавіць, нібы асцерагаючы:

— Там-м. Мікала-а-й...

Туман накінуўся на яе з-за таўшчэзнага ствала разгалістай яліны. Шчодра расплыўшыся сакавітымі белымі пасмамі па маленькай лагчынцы, умомант абкружыў Клаўдзю. Серпавідным краем дакрануўся да маёй рукі, разануў па ёй, нібы параю з лазні з разагрэтым амаль да белага каменнем. Я спачатку нават не зразумеў, што ж адбылося. Зазвінела ў вушах. Болем аддалося ў хрыбце. Рэзка ўдарыла ў ногі. Здалося, што пада мной загайдалася зямля. Ледзьве ўтрымаўся, каб не паваліцца. Успомнілася лазенька бабулькі Акуліны. Якраз так здарылася са мною ў той злашчасны дзень, калі прыехаў да яе ў госці.