Дэн Браун – Ибтидо (страница 16)

Зал қарсаклар зарбидан ларзага келди. Йиғилганларнинг кўпчилиги аёлни яхши таниши кўриниб турарди.

– ¡Felisidades! – қичқирди кимдир оломон ичидан. – Табриклаймиз!

Аёлнинг ёноқларига қизил югурди. Лэнгдон ниманидир ўтказиб юборганини ҳис қилди.

– Хонимлар ва жаноблар, – аёл ўзини қўлга олиб, давом этди. – Мен беш йилдан бери мана шу Гуггенҳайм музейи директори лавозимида хизмат қиламан ва бугун энг кўзга кўринган инсон томонидан ташкилланган махсус кечада сизларни кўрганимдан мамнунман.

Залда яна гуррос қарсаклар янгради, бу сафар Лэнгдон ҳам уларга қўшилди.

– Эдмонд Кирш музейимизнинг саховатли ҳомийсигина эмас, балки ҳақиқий дўстига айланган. Бугунги оқшомни ташкиллаш масаласида жаноб Кирш билан бир неча ой яқиндан ишлашга муваффақ бўлганим мен учун улкан шараф ва ифтихордир. Ҳозиргина ижтимоий тармоқларни текширдим: бутун дунё бу ҳақда гапирмоқда. Аксариятингизга яхши маълум, тадбирда Эдмонд Кирш улкан илмий кашфиёти ҳақида эълон қилишни режалаган. Жаноб Киршнинг фикрича, бу кашфиёт унинг инсоният ривожланиши учун қўшган энг катта ҳиссаси сифатида тарихда қолади.

Хона бўйлаб ҳаяжонли шивир‐шивир бошланди.

Соҳибжамол аёл шўх табассум қилди:

– Очиғи, Эдмонднинг пойига тиз чўкиб, кашфиётининг нимадан иборатлигини айтишини сўрадим. Бахтга қарши, у янгиликни айтиш тугул, ҳатто учини ҳам чиқармади.

Залдагиларнинг кулгиси қарсакларга қўшилди.

– Бугунги махсус тадбир, – давом этди аёл, – жаноб Киршнинг она тили – инглизчада олиб борилади. Бизни онлайн томоша қилаётганлар учун эса йигирмадан ортиқ тилда синхрон таржима қилиниб, тўғридан‐тўғри узатилади.

LCD экрандаги тасвир ўзгариб, Амбра жилмайганча давом этди:

– Агар орангизда кимдир ҳалиям Эдмондга ишонмаётган бўлса, экранга эътиборини қаратсин. Бу пресс‐релиз ўн беш дақиқа аввал дунё бўйлаб ижтимоий тармоқлар ва интернет сайтлари орқали тарқатилган.

Лэнгдон экранга қаради.

Бугун: Жонли эфир 20:00 CEST

Футуролог Эдмонд Кирш замонавий илм‐фан қиёфасини буткул ўзгартиришга қодир кашфиётини ошкор қилади.

"Мана, қандай қилиб бир неча дақиқа ичида миллионлаб томошабин йиғдинг", деб ўйлади Лэнгдон. У эътиборини минбарга қайта қаратди ва девор панасида турганча томошабинларни диққат билан кўздан кечираётган иккита қўриқчини пайқаб қолди. Лэнгдонни қўриқчилар эмас, улар кийиб олган камзулга туширилган ҚГ ҳарфлари таажжубга солди.

“Қироллик гвардияси? Қиролнинг шахсий қўриқчилари нима қилиб юрибди бу ерда?”

Қироллик оиласи аъзоларидан кимдир тақдимотда қатнашаётганига ишониш қийин: садоқатли католик бўлган қироллик оиласи Эдмонд Киршдек радикал атеист номи билан боғлиқ жойлардан узоқроқ юриши турган гап эди.

Испаниядаги сиёсий тузум парламентар монархия бўлгани туфайли қирол ҳукмронлиги расман чекланганди. Шунга қарамай, у халқининг юраги ва онгини бошқара олиш қудратига эга эди. Миллионлаб испанлар учун қирол бой католик анъанаси – los rees católicос ва Испаниянинг олтин асри рамзи ҳисобланарди. Мадриддаги қироллик саройи католиклар учун ҳанузгача маънавий етакчи ҳамда узоқ йиллик мустаҳкам эътиқодга қўйилган ҳайкал вазифасини ўтарди.

“Парламент бошқаради, қирол эса ҳукмронлик қилади” деган иборани Испанияда Лэнгдон кўп эшитганди. Асрлар давомида Испаниянинг ташқи дипломатик алоқаларини назорат қилган қиролларнинг ҳаммаси консерватив католик эди. “Ҳозирги қирол ҳам бундан мустасно эмас”, хаёлидан ўтказди Лэнгдон қиролнинг чуқур диний эътиқоди ва католик қадриятларига содиқлиги ҳақида ўқиганлари ёдига тушиб.

Бир неча ойдан бери ёши бир жойга борган монарх тўшакка михланиб, умри тугаётгани ҳақида айтиларди. Бутун мамлакат қиролнинг ягона ўғли – Хулианнинг тахтга ўтиришига тайёргарлик кўрмоқда эди. ОАВ маълумотларига кўра, шаҳзода Хулиан шу вақтгача отасининг соясида, омма кўзидан узоқда кун кечирган. Мана энди, халқ унинг қандай бошқарувчи бўлиши ҳақида баҳс бойлаб ётибди.

“Наҳотки, шаҳзода Хулиан Эдмонднинг намойишига агентларини юборган бўлса?” Лэнгдоннинг қулоғи остида епископ Вальдеспинонинг таҳдидли гаплари янгради. Кўнглида уйғонган хавотирга қарамай, Лэнгдон залдаги муҳит дўстона, завқ‐шавққа тўла ва хавфсиз эканини ҳис қилди. У шогирдининг бугунги хавфсизлик жуда мустаҳкамлиги ҳақида айтганларини эслаб, Испан Қироллик гвардияси қўшимча ҳимоя бўлса керак, деган қарорга келди.

– Эдмонд Киршнинг театр томошаларига ишқибозлигидан хабардорлар, – Амбра Видал гапини давом эттирди: – У бизни бу бўм‐бўш хонада узоқ ушлаб турмаслигини яхши билади, – аёл залнинг нариги бурчагидаги қўшалоқ эшикка яқин борди. – Мана шу эшиклар ортида Эдмонд Кирш ўзининг мультимедиа тақдимотини эътиборингизга ҳавола этиш учун “Тажриба фазоси”ни яратди. У ер тўлиқ компьютерлар томонидан бошқарилади ва намойиш бутун дунёга жонли узатилади.

Аёл тилла соатини текширгач, изоҳ берди:

– Тадбиримиз вақти ҳар бир дақиқасигача режаланган. Роппа‐роса саккизу ўн бешда бошлашимиз зарур. Ҳозир саккизу ўн тўрт. Демак, атиги бир дақиқамиз қолибди, – у қўли билан қўшалоқ эшикка ишора қилди: – Демак, хонимлар ва жаноблар, ичкарига марҳамат қилинг ва Эдмонд Кирш тайёрлаган ажойиботлардан баҳраманд бўлинг.

Амбранинг гапи тугаши билан қўшалоқ эшик ланг очилди.

Лэнгдон бошқа бир галерея кўришни тахмин қилиб, ичкарига назар солди ва кўрганларидан баттар ҳайратланди. Эшик ортида қоп‐қоронғи туннель кўзга ташланарди.

Меҳмонлар тўдаси ҳаяжон ичра туннель сари интиларкан, адмирал Авила шошмасликка қарор қилди. Йўлак қоронғилигини кўриб қалби ёришди.

“Зулмат менинг ишимни осонлаштиради.”

У чўнтагидаги тасбеҳларни эҳтиёткорлик билан ушлаб, диққатини жамлашга уринди. Бироз аввал берилган топшириқ тафсилотларини таҳлил қила бошлади.

“Вақт ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади.”

Ўн бешинчи боб

Қўш эшик ортидаги туннелнинг кенглиги чамаси олти метр эди. Унинг деворлари қалин қора мато билан қопланиб, оёқ остига ҳашаматли гилам тўшалганди. Девор пойдевори бўйлаб икки қатор қилиб ўрнатилган чироқлар тизмаси туннелдаги ягона ёруғлик манбаи эди.

– Илтимос, оёқ кийимларингизни ечсангиз, – назокат билан сўради музей хизматчиси янги етиб келганлардан. – Уларни ечиб, қўлингизга олинг.

Лэнгдон дабдабали чарм туфлисини ечиб, юмшоқ гиламга пайпоқчан оёқ қўйган заҳоти танаси роҳатдан яйраб кетди. Атрофдан бошқа меҳмонларнинг ҳам ҳузурланиб оҳ тортгани эшитилди.

Туннель ичра оҳиста юраркан, Лэнгдон олдинда чегара вазифасини ўтаётган қора пардага кўзи тушди. У ерда бир нечта музей хизматчилари етиб келган меҳмонларни кутиб олиб, уларга қалин сочиқ тутқизар, сўнг парда ортига кузатиб қўярди.

Бироз олдин туннель ичини қоплаган меҳмонларнинг ҳаяжонли шивир‐шивири тиниб, ўрнини ноаниқ сукунат эгаллади. Лэнгдон пардага яқинлашганда хизматчи унга ҳам тахланган мато тутқазди. Мато аслида сочиқ эмас, балки бир учига ёстиқ тикилган кичикроқ чойшаб экан. Лэнгдон хизматчига миннатдорлик билдириб, парда орқали ичкарига кирди ва қаршисида пайдо бўлган манзарадан тили калимага келмай қолди.

Гарчи Лэнгдон парда ортида нима борлиги ҳақида тасаввурга эга бўлмаса ҳам, ҳозирги манзарага дуч келишини умуман кутмаганди.

“Биз… шаҳар ташқарисидамизми?”

Лэнгдон айни дамда ўзини бепоён даланинг бир четида кўрди. Унинг боши узра қоронғи самода юлдузлар милтираб турар, олисроқдаги заранг дарахти тепасида кўтарилаётган янги ой кумушранг нур таратарди. Чигирткаларнинг чириллаши атрофни тўлдириб, оёқ остидаги майсаларнинг ифорига қоришган майин шабада Лэнгдоннинг юзини силарди.

– Жаноб, – шивирлади хизматчи унинг қўлидан тутиб йўл бошларкан, – марҳамат, ўзингизга муносиб жой топиб, чойшабни тўшанг ва намойишдан роҳатланинг.

Кўраётганларидан бирдек ҳаяжонланган томошабинларга қўшилиб, Лэнгдон ҳам дала оралаб юра бошлади. Йиғилганлар бепоён ўтлоқ бўйлаб ўзларига қулай жой топар, қўлларидаги чойшабларни майса устига тўшарди. Текислаб қиртишланган ям‐яшил ўтлоқ хоккей аренаси катталигида бўлиб, атрофи шабадада тебраниб турган дарахтлар, қамишлар билан ўралганди.

Бир неча лаҳза ўтиб, Лэнгдон кўриб турган манзараси ҳақиқий эмас, балки бетакрор санъат асари эканлигини англаб етди.

“Мен мукаммал барпо қилинган планетарий ичидаман”, деб ўйлади Лэнгдон энг майда деталларнинг ҳам пухта эътибор билан ишланганидан лол қолиб.

Митти юлдузлар, кумушранг ой, олисдаги тепаликлар узра сузиб юрган булутлар – буларнинг бари аслида проектор ёрдамида туширилган тасвирлар эди. Барглари шитирлаётган дарахтлар ва майсалар – бекам‐кўст тайёрланган ясама нусха ёки яширин тувакларга экилган ҳақиқий ўсимликлар бўлиши мумкин. Хонанинг ўткир бурчакларини яшириш мақсадида чиқарилган тутун худди тунги туман шаклига кириб, табиийдек таассурот уйғотарди.

Лэнгдон чўккалаб, оёғи остидаги майсани пайпаслаб кўрди: ўтлар юмшоқ ва жонлига ўхшаса ҳам, қуп‐қуруқ эди. У қаердадир профессионал спортчиларда ҳам шубҳа уйғотмайдиган янги сунъий газон тўғрисида ўқиганди. Кирш янада илгарилаб кетибди – у яратган майсазорнинг юзаси бир оз нотекис, ғадир‐будур бўлиб, юрганда ҳақиқий тупроқ, ерни эслатарди. Лэнгдон биринчи марта ҳиссиётлари уни алдаган пайтни эслади. Ўшанда у ҳали ёш бола эди. Унинг кичкина қайиқчаси ойдин кўрфаз бўйлаб сузиб кетар, ёнгинасида қароқчилар кемаси замбаракдан ўқ отиб, жанг қиларди. Лэнгдоннинг бола ақли у аслида кўрфазда эмас, балки “Диснейленд”даги “Кариб денгизи қароқчилари” деб аталувчи ерости атракционида эканлигини англамаганди.