Oto klasyczna wersja tego, jak ludzie wpadają w labirynt psychosomatyki. Co więcej, dzieje się tak najczęściej w całkowicie nieoczekiwanym momencie dla osoby. Przynajmniej tak jej się wydaje. Nagle pojawia się pewien objaw: ból w niektórych narządach, uduszenie, nudności, kołatanie serca itp.
Ola, 32 lata.
„Miałam 27 lat, kiedy po raz pierwszy TO poczułam. Dzień zaczynał się jak zwykle. Śniadanie, droga do metra, schody ruchome… Musiałam przejechać pięć przystanków do wybranej stacji, dokonać przesiadki i udać się prosto do miejsca pracy. Jednak ten tak znajomy plan nagle się nie powiódł. W drodze między drugą a trzecią stacją poczułam, że się duszę. Rozpaczliwie brakowało powietrza, chociaż ludzie wokół wyraźnie czuli się normalnie. Nie wiedziałam, co mam robić i na przystanku wysiadłam z wagonu. Wyszłam na górę, atak stopniowo zaczął mijać. Pojechałam do pracy autobusem, mając nadzieję, że wszystko, co się wydarzyło, było wypadkiem. Jednak wkrótce atak uduszenia powtórzył się…”
Tak więc pierwszy objaw zaburzenia psychosomatycznego z reguły pojawia się nagle i nieoczekiwanie dla osoby. Chociaż dalsze badanie problemu pokazuje, że istnieją warunki wstępne do wystąpienia objawów. Ponadto rozwijają się przez długi czas i wiążą się ze stresem emocjonalnym, na który człowiek rzadko zwraca uwagę. Co się potem dzieje? Pojawiają się dość silne objawy. Ich częstotliwość staje się coraz częstsza, więc zaczyna poważnie niepokoić osobę i znacząco wpływać na jakość jej życia.
Rozpoczęcie wędrówki po labiryncie lub próba znalezienia wyjścia przez oficjalną medycynę
Odwołanie się do oficjalnej medycyny to pierwsze drzwi, do których pędzą uwięzieni w labiryncie psychosomatyki.
Na pierwszy rzut oka decyzja wydaje się rozsądna i uzasadniona. Jeśli nie ma przekonania, że przyczyna choroby leży w płaszczyźnie psychiki, lepiej wykluczyć inne czynniki i przyczyny, przechodząc odpowiednie badanie. Problem polega na tym, że na jednym badaniu pacjent psychosomatyczny z reguły się nie zatrzymuje.
Lekarze podchodzą do sprawy z pozycji obowiązku zawodowego i przepisują niezbędne testy. Dalej sytuacja może rozwijać się według dwóch scenariuszy.
Opcja pierwsza. Po dokonaniu obserwacji i otrzymaniu wyników badań lekarze nie znajdują niczego istotnego. Jednak pacjent nadal doświadcza cierpienia i próbuje dwukrotnie sprawdzić diagnozę (a raczej jej brak). Zaczyna się wędrówka od lekarza do lekarza. Ludzie mają nadzieję, że jeśli spotkają na swojej drodze bardziej uważnego, wykwalifikowanego i profesjonalnego lekarza, będzie on w stanie ustalić przyczynę odczuwanego złego samopoczucia i dyskomfortu.
Przez kilka lat Larysa M., 42 lata, doświadczała ciągłego dokuczliwego bólu w okolicy serca. Wizyta u terapeuty, skierowanie do kardiologa oraz szereg badań nie dały rezultatu. Lekarze nie zidentyfikowali obiektywnych przyczyn złego samopoczucia. Następnie pacjentka poszła do drugiego lekarza, a następnie do trzeciego. Wynik pozostał taki sam.
Opcja druga. Po badaniu lekarze niemniej jednak znajdują niewielkie odchylenie organiczne i przepisują odpowiednie leczenie. Jednak nie ma poprawy, ponieważ przyczyna objawów nie znajduje się w ciele. Pacjent ponownie szuka pomocy, podejmuje próby uzyskania wyjaśnień, ale lekarze wskazują, że obiektywnie jest całkowicie zdrowy. W rezultacie osoba może wrócić do pierwszej opcji. Oznacza to, że zacznie wątpić w kompetencje lekarza i zmieni go na innego.
Metaforycznie można to sobie wyobrazić jako obecność w labiryncie drzwi prowadzących do korytarza znajdującego się w formie koła. W tym kręgu wszystkie wejścia i wyjścia prowadzą wędrowca do punktu startowego. Bez względu na to, ile prób podejmie, sytuacja nie znajduje rozwiązania.
Z własnego doświadczenia
„Przyszłam do terapeuty ze skargami na uporczywy ból brzucha. Lekarz wysłał mnie na badanie. Przeszłam wszystkie możliwe testy i badania w różnych dziedzinach – ginekologii, przewodu pokarmowego i tak dalej. Wyniki analiz były mniej lub bardziej normalne. Wszyscy lekarze przepisywali mi coś innego, na podstawie objawów. Sumiennie przeszłam kurację, ale mi się nie polepszyło. Ból nie zniknął.
Badania musiały być kontynuowane i rozszerzane. Dalej były bardziej złożone i bolesne procedury – sonda, kolonoskopia, rezonans magnetyczny, konsultacje neurolog… Niekończący się ciąg lekarzy i procedur. I żadnych zmian na lepsze. Doszłam do wniosku: lekarze, po prostu, nie są wystarczająco kompetentni. Postanowiła znaleźć innych, bardziej doświadczonych i wykwalifikowanych. Moje wizyty w szpitalach przeszły do drugiej tury. Dokładnie z tym samym wynikiem. Trwało to aż trzy lata. Badanie – leczenie – samopoczucie pozostaje takie samo, bez poprawy. Znowu badania u innych lekarzy – leczenie – brak poprawy itp. Szpitale, pogotowie, praca w domu, strach przed wyjściem na zewnątrz i inne konsekwencje takiego stanu… Pomimo tego symptomatyka nie ustępuję.
Nie ma nic bardziej naturalnego niż ta strategia: próba znalezienia rozwiązania problemu przede wszystkim za pomocą oficjalnej medycyny. Jest to tradycyjna ścieżka, którą wybrała i nadal wybiera większość osób z problemami zdrowotnymi. W żadnym wypadku nie chcę powiedzieć, że nie trzeba przechodzić badania! Wręcz przeciwnie! Konieczne jest zbadanie symptomatyka za pomocą oficjalnej medycyny. Dlatego pierwszym krokiem w przypadku pojawienia się bólu lub dyskomfortu w ciele powinna być wizyta u odpowiedniego lekarza specjalisty. Niemniej jednak to wędrowanie latami od lekarza do lekarza nie jest absolutnie konieczne. Jak zauważyliśmy we wcześniejszych przykładach, w przypadku braku patologii na poziomie fizycznym jej poszukiwanie może przeciągnąć się na lata wszelkiego rodzaju bezużytecznych badań. W końcu problem nie jest tam, gdzie próbują go wykryć. Jak twierdzi słynny aforyzm, „trudno jest znaleźć czarnego kota w ciemnym pokoju, zwłaszcza jeśli go tam nie ma”.
Natalia, 46 lat, przez wiele lat cierpiała na zaburzenia funkcji układu mięśniowo-szkieletowego. Choroba spowodowała, że poruszała się z czyjąś pomocą z zewnątrz lub przy pomocy laski. Leczenie, w tym najlepszych lekarzy stołecznych, nie dawało widocznych wyników. Poprawa stanu była zwykle krótkotrwała, a następnie choroba miała swoje żniwo.
Konsultacje z psychologiem pomogły zidentyfikować prawdziwe przyczyny stanu Natalii. Kobieta doświadczała niekontrolowanego podświadomego strachu przed utratą męża i samotnością. Objawy choroby były swoistą „gwarancją”, że małżonek pozostanie z nią i zaopiekuje się ciężko chorą osobą. Przeprowadzona praca psychoterapeutyczna pomogła Natalii poradzić sobie z negatywnymi ustawieniami, poprawić relacje z mężem, po czym objawy choroby stopniowo zniknęły. Funkcja motoryczna została w pełni przywrócona.
Im szybciej osoba znajdująca się w labiryncie psychosomatyki zorientuje się, że jego próby powrotu do zdrowia to po prostu błędne koło, tym szybciej będzie w stanie zmienić sytuację na lepsze. Oto dane, które podaje WHO (Światowa Organizacja Zdrowia): od 38 do 42% wszystkich pacjentów odwiedzających gabinety lekarzy somatycznych należy do grupy pacjentów psychosomatycznych. Istnieje również opinia, że liczba pacjentów psychosomatycznych sięga 80%! Zresztą niezależnie od tego, kto ma rację, liczby są gigantyczne, a problem jest znacznie poważniejszy, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Przedwczesna śmierć bliskiego krewnego była silnym ciosem dla trzydziestoletniego Aleksieja. Sytuację pogorszyło silne poczucie winy: przed tragedią pokłócili się z drobnego powodu, a konflikt pozostał nierozwiązany.
Po pewnym czasie Aleksiej zauważył, że każda sytuacja wykraczająca poza zwykłą i grożąca kłótnią, rozmową w podwyższonych tonach, konfliktem zamienia się w silny atak uduszenia. W takich okolicznościach dosłownie nie mógł wypowiedzieć ani słowa. Na początku nie miało to większego wpływu na aktywność życiową mężczyzny. Jednak potem sytuacja zaczęła się pogarszać, uduszenie się zaczęło się w każdej stresującej sytuacji. Zaczęły się problemy z pracą i komunikacją. Aleksiej zwrócił się do lekarzy. Ani terapeuta, ani pulmonolog nie byli w stanie znaleźć przyczyny objawów. Wielu specjalistów musiał odwiedzić mężczyzna, aż w końcu zalecono mu skontaktowanie się ze specjalistą o innym profilu. Praca z psychoterapeutą pomogła Aleksiejowi rozwiązać problem. Objawy uduszenia zniknęły.
Kontynuacja wędrówki lub próba wyjścia przez niekonwencjonalną (tradycyjną) medycynę
Kiedy oficjalna medycyna okazuje się bezsilna, istnieje wielka pokusa, aby dostać się do innego okrągłego korytarza labiryntu, zwanego „medycyną niekonwencjonalną lub tradycyjną”
Z własnego doświadczenia
„Może twój ból jest związany ze ściśniętym nerwem i powinieneś iść do kręgarza?” Tak mi powiedzieli w jednym ze szpitali. Zaczęłam uczęszczać na wszelkiego rodzaju zajęcia z leczenia i odbudowy kręgosłupa, oczywiście po wcześniejszym wykonaniu rezonansu magnetycznego i upewnieniu się, że rzeczywiście są uwypuklenia krążka międzykręgowego (małe przemieszczenia), które teoretycznie mogą powodować taki ból. Specjalne ćwiczenia na plecy, sanatoria, błoto, masaże elektryczne, kąpiele lecznicze, terapia manualna u różnych specjalistów, irydodiagnostyka, diagnostyka komputerowa, diagnostyka diagnoza z pulsu, suplementy diety, specjalne maści i nalewki u najlepszych zielarzy… objaw nie zniknął”.