Альбер Камю – Пры зачыненых дзвярах: драматычныя творы (страница 34)
Пан Марцін. Я малю вас.
Пажарнік. Не.
Пані Марцін. У вас халоднае сэрца. Мы сядзім, як на распаленым вуголлі.
Пані Сміт (з рыданнем кідаецца на калені ці не робіць гэтага). Я ўмаляю вас.
Пажарнік. Добра.
Пан Сміт (на вуха пані Марцін). Згадзіўся! Зноў будзе нам назаляць.
Пані Марцін. Д’ябал.
Пані Сміт. Не шанцуе. Занадта я раздалікатнічалася.
Пажарнік. «Насмарк»: «Мой швагер меў з боку бацькі стрыечнага брата, у дзядзькі якога з боку маткі быў свёкар, дзед якога з боку бацькі другі раз ажаніўся з тубылкай, брат якой сустрэў пад час сваіх вандраванняў дзяўчыну, у якую закахаўся, і займеў ад яе сына, які ажаніўся з адважнай аптэкаркай, якая была не хто іншы, як пляменніца невядомага старэйшага матроса Брытанскага марскога флоту, і ў айчыма якой была цётка, якая бегла размаўляла па-іспанску і, можа быць, была адной з унучак інжынера, які памёр яшчэ малады і сам быў унук уладальніка вінаграднікаў, з якіх рабілі даволі пасрэднае віно, але ў якога быў малодшы стрыечны брат, дамасед і ад’ютант, сын якога ажаніўся з даволі прыгожанькаю маладою жанчынай, якая была разведзеная і першы муж якой быў сын шчырага патрыёта, які здолеў выхаваць жаданне рабіць грошы ў адной сваёй дачкі, якой пашчасціла выйсці замуж за паляўнічага, які калісьці ведаў Ротшыльда і брат якога пасля таго, як шмат разоў мяняў прафесію, ажаніўся, і ў яго нарадзілася дачка, лядашчы прадзед якой насіў акуляры, якія яму падарыў яго кум, дзевер партугальца, роднага сына не вельмі беднага млынара, малочны брат якога ўзяў сабе жонкай дачку былога вясковага доктара, які сам быў брат другога вясковага доктара, які ажаніўся тры разы запар і трэцяя жонка якога...»
Пан Марцін. Я, калі не памыляюся, ведаў гэтую яго трэцюю жонку. Яна ела кураціну ў асіным гняздзе.
Пажарнік. Гэта не тая.
Пані Сміт. Памаўчыце!
Пажарнік. Дык я кажу: «...трэцяя жонка якога была дачка найлепшай павітухі ў наваколлі і, вельмі рана зрабіўшыся ўдавой...»
Пан Сміт. Як і мая жонка.
Пажарнік. «...выйшла замуж ізноў за поўнага запалу шкляра, які зрабіў дачцэ начальніка вакзала дзіця, якое прабіла сабе ў жыцці дарогу...»
Пані Сміт. Чыгуначную дарогу...
Пан Марцін. З паравозам — як у картах.
Пажарнік. «...і ажанілася з вулічнай гандляркай гародамі, садамі і зяленівам, бацька якой меў братам мэра невялікага мястэчка, які ўзяў сабе жонкай адну бялявую настаўніцу, стрыечны брат якой займаўся нечым у галіне рыбалоўства...»
Пан Марцін. У адмерлай галіне?
Пажарнік. «...і ўзяў сабе жонкай другую бялявую настаўніцу, якую таксама звалі Мэры і брат якой ажаніўся з другою Мэры, таксама бяляваю і таксама настаўніцай...»
Пан Сміт. Калі ўжо яна была бялявая, дык у яе не магло быць іншага імя як Мэры.
Пажарнік. «...бацька якой выхоўваўся ў Канадзе адною старой кабетай, якая была пляменніца кюрэ, бабка якога ўзімку, як і ўсе, часам падчэплівала насмарк».
Пані Сміт. Дзіўная гісторыя. Амаль неверагодная.
Пан Марцін. Калі падхопіш насмарк, трэба прымаць стужкі.
Пан Сміт. Гэта цалкам дарэмная мера, але абсалютна неабходная.
Пані Марцін. Даруйце, пане капітане, я нешта не вельмі добра зразумела вашу гісторыю. У канцы, калі даходзіш да бабкі папа, усё пераблытваецца.
Пан Сміт. Заўсёды ўсё паблытаць давядзецца таму, хто папу ў лапы пападзецца.
Пані Сміт. Але праўда, пане капітане, пачніце яшчэ раз. Мы ўсе вас просім.
Пажарнік. О! Не ведаю, ці будзе гэта магчыма. Я тут па службовай справе. Гэта залежыць ад таго, які цяпер час.
Пані Сміт. У нас дома няма часу.
Пажарнік. А што насценны гадзіннік?
Пан Сміт. Ён дрэнна працуе. У ім сядзіць дух пярэчання. Ён заўсёды паказвае не той час, які ёсць, а наадварот.
Сцэна IX
Мэры. Пані... пане...
Пані Сміт. Чаго вам трэба?
Пан Сміт. Што вы тут робіце?
Мэры. Няхай мне пан і пані даруюць... і гэтыя паны таксама... я хацела б... я хацела б... таксама... расказаць адзін анекдот.
Пані Марцін. Пра што гэта яна?
Пан Марцін. Па-мойму, пакаёўка нашых сяброў звар’яцела... Яна таксама хоча расказаць анекдот.
Пажарнік. За каго яна сябе лічыць? (Глядзіць на яе.) О!
Пані Сміт. Куды вы сунецеся?
Пан Сміт. З вашага боку гэта сапраўды недарэчы, Мэры...
Пажарнік. О! Але ж гэта яна! Неверагодна.
Пан Сміт. I вы — таксама?
Мэры. Неверагодна! Вы — тут?
Пані Сміт. Што ўсё гэта значыць?
Пан Сміт. Вы што — сябры?
Пажарнік. А як жа ж!
Мэры. Як я рада ўбачыць вас... нарэшце!
Пан і пані Сміты. О!
Пан Сміт. Ну, ведаеце! У нас, тут, пад Лонданам — гэта ўжо занадта!
Пані Сміт. Гэта непрыстойна!
Пажарнік. Гэта яна патушыла ўва мне першы агонь.
Мэры. Я яго вадзяны струменьчык.
Пан Марцін. Калі так... Дарагія сябры... іх пачуццё вытлумачальнае, чалавечнае, прыстойнае.
Пані Марцін. Усё чалавечнае — прыстойна.
Пані Сміт. I ўсё ж мне не хацелася б бачыць яе тут... сярод нас...
Пан Сміт. Яна не мае неабходнай адукацыі...
Пажарнік. О, у вас зашмат забабонаў.
Пані Марцін. А па-мойму, няхай мяне гэта і не датычыць, пакаёўка ўвогуле заўсёды толькі і ёсць — пакаёўка.
Пан Марцін. Нават калі часам яна і можа прыкідвацца нядрэнным дэтэктывам.
Пажарнік. Пусці мяне.
Мэры. Не псуй сабе кроў... Не такія ўжо яны і благія.