Владимир Шитик – Камандзіроўка ў сваім горадзе (страница 3)

— Цьфу ты, забыўся, што і запальнічку сцягнулі. Фасоністая была.— Устаў, прынёс з кухні карабок: — Смаліце.

Пугацэвіч падзякаваў, прагна зацягнуўся. Непрыемна вярэдзіць незагоеныя раны.

— Каму паказвалі? — з сумненнем паўтарыў Канапацкі капітанавы словы.— Звычайна абновы жанчын хвалююць. Ды мая Настасся Паўлаўна ніколі не моднічала, і сяброўкі ў яе такія ж. Змоладу было не да раскошы, а цяпер… Сынаву сябру хіба замежная тэхніка цікавая. Дык у нас магнітафон даўно быў, ці ўспомніш, хто бачыў. А іншага няма…

I пра сына, і пра яго акружэнне Пугацэвіч ведаў з пратаколаў. Наўрад ці былі сярод іх людзі сумніцельныя, ва ўсякім разе, пакуль такіх не выявілі. Ведаў капітан і пра блізкіх знаёмых Канапацкіх-старэйшых, з якімі яны сябравалі дамамі. У пажылых людзей іх нямнога, усе яны даўнія і таму надзейныя. Падумаць пра іх блага не адважышся.

— Разумею,— працягваў гаспадар,— вы думаеце на каго з нашых знаёмых.— Разумны чалавек, ён усё-такі здагадаўся, чаго дамагаецца старшы оперупаўнаважаны крымінальнага вышуку.— Не. Мы ўжо самі паміж сабой гэта абгаварылі. Тут нехта чужы. Падгледэелі, што звечара святла няма, от і палезлі. Ведаюць вакол, што я часта за мяжу езджу.

Выпадковасць Пугацэвіч таксама не выключаў. Яму нават хацелася, каб так яно і было, каб прыемны яму Канапацкі не перажыў яшчэ адно расчараванне. Хопіць з яго кражы.

— Ды і нічога такога я не прывожу, знаёмыя ведаюць пра гэта. Нам асабіста не трэба, мы з жонкай — старыя. а сыны маюць іншыя клопаты. Хіба хто папросіць — дык прывязу і аддам.

Хаця нічога пэўнага і не высветліў, але адмаго Пугацэвіч усё-такі дабіўся: не-не, а будуць цяпер Канапацкія вяртацца ў думках да магчымага наводчыка. Сяргей Антонавіч яшчэ пагаварыў з гаспадаром пра яго працу, а тады ўстаў. Канапацкі выйшаў за ім у прыхожую і, падаючы на развітанне руку, раптам нявесела прамовіў:

— Майстры вобыску…

— Вы пра што, Леў Сідаравіч? — Пугацэвіч не скеміў, куды ён гне. Здавалася, чалавек ужо крыху забыўся на бяду, расказваючы аб сваіх дарожных прыгодах, сустрэчах. Нават жартаваў. Пугацэвіч быў парадаваўся, што не пакіне яго прыгнечаным. А той, аказваецца, увесь час помніў і што здарылася, і чаго тут гэты капітан міліцыі ў цывільным.

— Усё пра тое.— I яго сумная ўсмешка стала нібы вінаватай ад таго, што вось зноў сваімі нягодамі тлуміць чалавеку галаву.— Скураное паліто,— гаспадар адчыніў дзверцы сцянной шафы,— пад плашчом вісела… Знайшлі!

— Новае? — Сяргей Антонавіч не помніў апісання ўкрадзеных рэчаў. Праўда, пакуль яму гэта і не патрабавалася. Спытаў жа, каб падтрымаць размову.

— Апошнім разам прывёз. Нявестцы падарунак да трыццацігоддзя. Жонцы старэйшага сына. Нават не бачыла, яны ў вайсковай часці жывуць, далёка.

Пугацэвіч нахмурыўся. Усё, вядома, магло быць, ды надта неверагодна, каб злодзеі, добра нахапаўшы ў пакоях, палезлі яшчэ ў сцянную шафу ў калідоры, дзе звычайна вісіць старое адзенне. Але спытаў, як паміж іншым, не паказваючы зацікаўленасці:

— Ну, а паліто каму-небудзь паказвалі, Леў Сідаравіч, га?

— Ды не… Не! — з націскам паўтарыў гаспадар.— Толькі сваім!

Іншага Пугацэвіч не чакаў. Быў Леў Сідаравіч не з тых, хто наогул любіць выхваляцца, асабліва тым, што не лічыў істотным, важным. Як, напэўна, вось гэтым паліто для нявесткі. Хаця… У нявесткі быў юбілей. I блізкім знаёмым пра абнову маглі сказаць, нават паказаць. А можа, і не сказалі, не здарылася нагоды. Пагаварыўшы крыху яшчэ, Пугацэвіч развітаўся.

На вуліцы браўся ранні ціхі вечар. Сяргею Антонавічу не было куды спяшацца — працоўны дзень скончыўся, ва ўсякім разе, калі не ў яго асабіста, то ва ўпраўленні. Жонка з дачкой яшчэ не вярнуліся ад бацькоў, і ён, пастаяўшы ў роздуме, павярнуў не на тралейбусны прыпынак, а ў зялёны завулак. Ішоў і дзівіўся, як удалося гэтаму натуральнаму астраўку-саду ацалець некранутым у моры навакольных вялікіх камяніц. Відаць, не падняліся ў забудоўшчыкаў рукі, каб парушыць незвычайнае хараство ў цэнтры буйнога горада. А можа, архітэктар любіць прыроду і не дазваляе яе рушыць, бо ці мала пустой зямлі вакол? Да таго ж і народу тут, напэўна, процьма. Пачні толькі рассяляць усіх прапісаных у бакоўках і прыбудовах, на добры высотны дом набярэцца.

Пугацэвіч прыслухоўваўся да шуму ветру ў лісцях, заглядаўся на сады з недаспелымі яблыкамі і грушамі, на клумбы з астрамі і флёксамі. I зайздросціў тутэйшым жыхарам, і не разумеў іх. Асабліва ён з радасцю ўзяў бы кватэру ў доме, каб пры ім быў сад і агарод, і потым у вольную хвіліну нешта саджаў, нешта выбіраў. А людзі, якія маюць усё гэта, пішуць скаргі, што іх не зносяць, не даюць новага жытла з усімі выгодамі. Напэўна, пытанне не толькі ў тым, што ў кожнага свой густ. Час абумоўлівае запатрабаванні чалавека. Ёсць магчымасць, дык навошта клапаціцца пра паліва, хадзіць у лазню, штогод нешта падбіваць, падфарбоўваць. мяняць. Хай ЖЭК гэтым займаецца. Можа, у самой сутнасці такі погляд і правільны. Вызваліўшыся ад дробязей быту, чалавек можа заняцца іншым. Вось толькі, што ў яго будзе гэтым «іншым»? Добра, калі кнігі, тэлевізар, тэатр, спорт. А калі гарэлка? Яна ніколі да дабра не даводзіць. Сяргей Антонавіч сам сабе ўсміхнуўся — загаварыў у ім супрацоўнік міліцыі. Завулак скончыўся скверам, за якім раскінуўся сучасны шырокі праспект.

Пугацэвіч спыніўся на рагу, зірнуў на гадзіннік. Было каля дзевяці. Вячаслаў Шульжык павінен быць ужо дома. Сяргей Антонавіч намацаў у кішэні двухкапеечную манетку і накіраваўся да тэлефона-аўтамата. Але спачатку ўсё-такі пазваніў у аддзел: а раптам? У трубцы пачуўся хрыплаваіы, з пералівамі бас:

— Оперупаўнаважаны Шульжык слухае.

— Што выхадзіў, Вячаслаў?

— От спрабую выкласці на паперы,— уздыхнуў старшы лейтэнант. Не любіў ён пісаць, кожны раз даводзіў, што менавіта праз гэта ў філолагі не пайшоў.

— Даю табе адтэрміноўку,— пажартаваў Пугацэвіч,— да раніцы. А пакуль давай галоўнае. У мікрафон.

— Ёсць жанчына. У двары, на другім баку Падлеснай…

На Падлеснай вуліцы была другая абрабаваная кватэра.

Аператыўнікі райаддзела вакол яе пахадзілі быццам бы нямала, пабывалі ў суседніх дамах, пагутарылі з людзьмі. Але раён пошукаў, на думку Пугацэвіча, быў звужаны. Таму і даручыў ён Шульжыку выправіць гэта ўпушчэнне.

— Ты канкрэтна, канкрэтна, — Сяргей Антонавіч захваляваўся, пачуўшы, што не памыліўся.

— Вольга Андрэеўна Лашманава, кватэра дзевяць дом адзінаццаць па вуліцы Кавалёва. Там такі вялікі двор. Помніць тую раніцу.

— Еду! — крыкнуў Пугацэвіч.— Чакай,— і выйшаў з кабіны.

Шульжык распытаў жанчыну падрабязна. Капітан слухаў яго задаволена.

— Назіральны чалавек гэта Лашманава,— гаварыў Вячаслаў.— Чысло запомніла дакладна. Пагода, казала, была такая, як сёння,— сухая. Сама вазілася ў двары з кветкамі. Было пуста — лета, дзятва хто ў лагеры, хто ў вёсцы, дарослыя на працы. Таму і звярнула ўвагу, што на тым баку двара, ля дома, у якім сталоўка, тупае хлопец з сумкай. Спачатку падумала, што прыехаў да каго, а кватэра замкнёная. Нават пашкадавала, спытала, да каго. А ён адказаў, што чакае таксі. Дарэчы, следчаму райаддзела яна расказвала пра хлопца, ён быў зацікавіўся, а тады паківаў галавой: маўляў, далекавата ад Падлеснай.

У гэтым месцы Пугацэвіч нахмурыўся. У справе пра Лашманаву не ўпаміналася. Следчы Загдай яе сведчанню не надаў значэння. Добра, што Шульжык аказаўся ўедлівым.

А Вячаслаў працягваў:

— Пытаюся ў Вольгі Андрэеўны, чаму вам запомніўся хлопец? Яна і кажа: тлуміў пра таксі, а па яго «пікапчык» прыехаў.

— Дакладна «пікапчык», Лашманава ўпэўнена? — У Пугацэвіча бровы на лоб палезлі. Калі сведка не памылялася, то машыну можна хутка ўстанавіць. Няўжо ўсё так проста?

— Не сумнявайся, Вольга Андрэеўна на базары працавала, на такіх прадукты прывозілі часта. Ды і тэлевізар у яе нядаўна ў рамонт бралі, на «пікапчыку» прыязджалі. Больш таго, калі я папрасіў, то і рэчы назвала. Балонневую сумку ў чорна-белую клетку, а што яшчэ — не разгледзела, але нешта яшчэ было ў руках у хлопца.

3 упраўлення Пугацэвіч паехаў на вуліцу Кавалёва. Пастаяў крыху перад пад’ездам, ля якога невядомы хлопец чакаў машыну, потым павольна пайшоў у напрамку Падлеснай. Раптам захацелася прайсціся па двары дома, дзе адбылася кватэрная кража. Гэта наўрад ці магло даць яму нешта канкрэтнае, тым болей што да пацярпеўшых ён заходзіць не збіраўся, іх не было ў горадзе. Аднак ведаў, што яшчэ раз паглядзець лішнім не будзе.

Пакуль ён павольна брыў, сцямнела. Засвяціліся вокны, вулічныя ліхтары. Усё навокал змянілася, набыло іншы, начны выгляд. А кража ж была раніцай… Раніцай… Пугацэвіч паківаў сам сабе галавой: запрацаваўся, сышчык, з дарогі збіваешся. Сюды ты абавязкова вернешся заўтра, калі будзе светла, а зараз табе трэба зусім у іншае месца, дзе падзеі адбываліся якраз у цёмную пару.

На гадзінніку было дванаццаць ночы. Двор Канапацкіх, абкружаны шматпавярховымі дамамі, заціх, апусцеў. Людзі спалі. I напэўна, нікому няма справы да таго, гарыць святло ў суседа ці не. Так магло быць і ў тую ноч, калі злачынцы апынуліся ў кватэры Льва Сідаравіча. Ва ўсякім разе, ніхто з апрошаных тады жыхароў дома насупраць нічога незвычайнага не заўважыў. А святло ж было доўга… Ды так ужо звычайна складваецца. Як на тое. Інакш або гаспадары раней вярнуліся, або суседзі перашкодзілі б…