Теодор Драйзер – ЖЕННИ ГЕРХАРДТ (страница 8)
– Тушунаман, – деди Брэндер мулойимлик їилиб. – Мени наіотки, буни тушунмайди, деб єйласангиз, Женни? Мендан уялиш керак эмас.
У іар гал Женни іузурига борганидагидек хотиржам ва дєстона гапираркан, бу Женнининг єзига келишига ёрдам берди.
– Мабодо яна бирор кун кириб єтсам, хижолат бєлманглар. Сизлардан хабар олиб тураман. Мен отангизни кєрсам девдим.
– Шунаїа денг, – деди Женни. – Уйда йєї эди-ку.
Булар гаплашиб турганларида Герхардт арра ва айрилари билан кєча эшигидан кириб келаверди. Брэндер уни кєрган заіотиёї їизига єхшашлигидан таниди.
– Ана, адашмасам, отангиз іам келдилар, – деди у.
– Ростданми? – дея Женни деразадан ташїарига їаради.
Гархардт хаёллари билан банд бєлганидан дераза олдидан їарамай єтди. Айрисини деворга тираб, аррасини михга илиб, ичкарига кириб келди.
– Онаси! – у немисчалаб чаїирди, хотини кєринмаганидан кейин эса эшикка яїин келиб, емакхонага мєралади.
Брэндер єрнидан туриб, кєришгани їєлини чєзди. Букчайган ва їотмадан келган немис яїинлашиб, нотаниш меімоннинг їєлини сиїаркан, синовчан тикилди.
– Бу менинг отам, жаноб Брэндер, – деди Женни. Сенаторга бєлган меіри шу топда тортинчоїлигидан устун келганди. – Дада, – бу киши меімонхонада турадиган жаноб Брэндер бєладилар.
– Исми-шарифларини ким дединг? – їайтариб сєради Герхардт їизига єгирилиб.
– Брэндер, – деди сенатор.
– Э-іа! – Герхардт немисларга сезиладиган талаффузда гапирди. – Касалдан їулоўим оўиррої бєлиб турдим. Хотиним сизни гапирувди.
– Кириб сизлар билан танишмоїчи бєлдим, – деди сенатор. – Хонадонингиз катталигини кєриб турибман.
– Іа, – деди оила бошлиўи. Ишга киядиган эски коржомаси эгнидалиги эсига тушиб їолиб, тезрої кетмоїчи бєлди. – Олти бола, іаммасиям оёї босиб кетган эмас. Манави катта їизим.
Шу пайт хонага хотини кириб келганди, Герхардт фурсатдан фойдаланмоїчи бєлди.
– Мени кечирасиз, борай. Аррам синиб їолиб, ишни ташлаб келувдим.
– Бемалол, – деди Брэндер такаллуф билан. У отасидан гап очилганида Женнининг нимага индамаслигини зумда тушунди. Брэндер їиз іеч нимани яширмасликка ботинишини маъїул кєрган бєларди, албатта.
– Гап бундай, миссис Герхардт, – деди у бека їаддини ўоз тутганича стулга чєкканидан кейин. – Бундан буён мени бегона санамасликларингизни истардим. Менга аіволингиздан батафсил гапириб берсангиз дейман. Женни іар доим іам гапиравермайди.
Женни унсиз жилмайди. Миссис Герхардт безовта іолда їєлини сиїарди.
– Яхши, – миссис Герхардт тортиниб, миннатдорона жавоб їилди.
Улар яна пича гурунглашганларидан кейин сенатор їєзўалди.
– Эрингизга айтинг, – деди сенатор, – душанба куни меімонхонага борсин. Унга ёрдам беришга іаракат їиламан.
– Раімат сизга, – миссисиз Герхардт хижолатда ўєлдиради.
– Энди кетмасам бєлмайди, – їєшимча їилди Брэндер. – Эрингизга боргин, дейиш эсингиздан чиїмасин.
– О, албатта, боради!
Брэндер чап їєлига їєлїопини кийиб, єнг їєлини Женнига узатди:
– Сизнинг энг яхши хазинангиз мана шу їиз, миссис Герхардт, – деди у. – Мен уни сиздан тортиб олиш ниятидаман.
– Усиз куним їандай єтишини іам билмай їолдим, – жавоб їилди онаси.
Сенатор бош ирўаб хайрлашди-да, чиїиб кетди. Унинг уйга їандай кирганини кєрган беш-олтита їєни-їєшнилар дераза эшиклари ва парда ортидан сенаторни їизиїиш билан кузатишарди.
Іаммани: «Бу ким бєлдийкин», деган савол їизиїтирарди.
– Менга берган нарсасини кєргин, – деди соддадил она їизига меімон кетидан эшик ёпилиши биланої.
Бу єн долларлик пул эди. Брэндер хайрлашаётиб, уни миссис Герхардтнинг їєлига секингина їистирганди.
V БОБ
Женни єзини сенатор олдида баўоят бурчли іисоблар ва мутлаїо табиий, унинг єзига ва оиласига їилаётган яхшилигини юксак їадрларди. Сенатор шу ерлик фабрикантнинг номига хат ёзиб, отасига берган эди, у Герхардтни ишга олди. Бу иш жуда ваіимали эмас – бор-йєўи тунги їоровуллик бєлса іам Герхардт яна ишга тушган, шунинг учун іам миннатдорчилигининг чеки йєї эди. Бу сенатор їандай меірибон ва сезгир одам-а, бунаїалар оламда бошїа топилмайди!
Миссис Герхардт іам сенаторнинг хаёлидан кєтарилмаганди. Брэндер бир сафар унга кєйлак юборди, бошїа гал рємол жєнатди. Сенатор бу яхшликларни бир чеккаси їарашиб туришни истаганидан, бир чеккаси кєнгли шуни тусаганидан їиларди. Миссис Герхардт эса буларнинг барини сенаторнинг яхшилигига йєярди, холос.
Женни бєлса… Брэндер бор іунарини ишга солиб, унинг ишончини їозонишга іаракат їиларди. Пировардида Женнининг сенаторга бєлган муносабати шунаїанги мураккаблашиб кетдики, бунинг їанаїалигини тушиниб олишнинг єзи іам іазил бєлмай їолди. Ёш ва іали іеч нимани кєрмаган Женни эса жуда содда ва бепарволигидан, одамлар нима дейишаркин, деган нарсани бир лаіза іам хаёлига келтирмасди. Брэндер їизнинг туўма тортинчоїлигини енгиб, меір билан єпган єша эсда їоларли ва бахтли кундан бошлаб икковлари янги іаётга їадам їєйишганди. Женни сенаторни дєст деб билар, сенатор єзини одми ва бемалол тутиб, одатдаги босиїлигидан їутула боргани сари їиз уни яхширої тушунарди. Улар яйраб кулишар, валаїлашар, сенатор ёшлик ва саодатнинг чароўон оламига яна їайтганидан чинакамига іузур їиларди.
Шунга їарамай, гоі-гоіида тєўри иш їилмаяпман, деган єйда безовта бєлар, бу нарса хаёлидан сира іам нари кетмасди. Кирчи хотиннинг їизи билан муносабатда іаддидан ошаётганини бугун-эрта бошїалар пайїашади. Женни сенаторнинг ич кийимларига келгани ёки тайёрини келтирганида хонасида єн беш-йигирма даїиїа, гоіида эса бир соат іам ушланиб їолиши катта хизматчининг назаридан четда їолмаган бєлса керак, албатта. Брэндер бу нарса меімонхонадаги бошїа хизматчиларнинг іам їулоўига етиши, миш-мишлар шаіарда іам ёйилиши мумкинлигини ва бунинг охири яхши чиїмаслигини тушунарди. Бирої бундай мулоіазалар іам эсини йиўиб олишга мужбур їилолмасди. У дам Женнига ёмонлик їилаётганим йєї-ку, деб єзини тинчитар, дам єзига-єзи кєнгил їєйган ягона одамимдан їандай маірум бєлай, дерди. Виждонан айтганда, Женнига яхшилик тиламаяптими, ахир?
Брэндер іар сафар шуларни єйларкан, Женнидан кечолмайман, деган фикрга келарди. Унинг бундан оладиган маънавий завїи їиздан воз кечганда тортадиган аламидан кам эмас-ку. Бу дунёда беш кунлиги борми-йєїми. Іаётда истаган нарсангга етишолмай єтиб кетсанг алам їилади-да.
Сенатор бир оїшом Женнини їаттиї баўрига босди. Бошїа сафар тиззасига єтїазди-да, Вашингтонда кечган кунларидан іикоя їила бошлади. Брэндер энди Женни келганида эркаламасдан ва єпмасдан сира кеткизмасди.
Шунга їарамай буларнинг бари заиф, мужмал уринишлар эди. Брэндер їизни їаттиї іуркитиб юборишни истамасди.
Женни эса соддадил їиз бєлганидан буларнинг баридан завїланарди. Іаётида жуда кєп янги, ажойиб воїеалар содир бєлаётганди. У содда, іали іеч нарсани кєрмаганидан бениіоя сезгир эди. Іали ишї-муіаббат нималигини билмаса іамки, машіур одам унга єзини яїин тутаётганидан їувонишга аїли-фаросати етарди.
Женни бир куни кечїурун сенаторнинг креслоси ёнида турганида унинг сочини силади, пешонасидан суриб їєйди-да, эрмакка чєнтагидан соатини олди. Унинг ажиб соддадиллиги сенаторни завїлантириб юборди.
– Соатингиз бєлишини хоілармидингиз? – cєради у.
– Бєлмасам-чи, – деди Женни хєрсиниб.
Брэндер эртасига заргарлик магазинига кириб, миллари чиройли тилла соат олди.
– Женни, – деди у їиз янаги сафар келганида, – сизга бир нимани кєрсатмоїчиман. Їаранг, соатим неча бєлганикин?
Женни сенаторнинг жилети чєнтагидан соатини оларкан, кєзлари чаїчайиб кетди.
– Бу сизнинг соатингиз эмас-ку! – хитоб їилди у іайрон їолиб.
– Іа, – деди сенатор їиз іайратга тушганидан завїланиб, – у сизнинг соатингиз.
– Меники! – хитоб їилди Женни. – Меники-я! Їандай яхши.
– Сизга ёїяптими? – сєради Брэндер.
Брэндер жуда хурсанд ва їизнинг завїланганидан маст эди. Женнининг чеіраси ёришиб, кєзлари чаїнарди.
– Бу сизнинг соатингиз, – деди у. – Таїиб юринг-у, йєїотиб їєйманг.
– Їандай яхшисиз-а! – деди Женни.
– Йєї, – Брэндер эътироз билдирди-да, їизнинг белидан їучиб, бунинг эвазига їанаїа илтифот кєриши мумкинлигини єйлаб їолди. Шундан кейин Женнини оіиста єзига тортган эди. У бєйнидан їучоїлаб, миннатдор іолда юзини юзига босди. Сенаторни іозирги дамда іеч бир нарса бундан ортиї хурсанд їилолмасди. У бундай іузурни кєп йиллардан бери орзу їилиб келарди.
Конгрессдаги єрин учун бєлган їаттиї курашлар туфайли бу роіатларга ваїтинча чек їєйилди. Сенатор Брэндер раїибларининг іаммасига жавобан іаёт-мамот жангига киришди. У єзига іамиша яхши муносабатда бєлиб келган їудратли темир йєл компанияси шундої іам хатарли раїибини зимдан жуда-жуда їувватлаётганини эшитиб, таажжубда їолди. Бу хиёнат уни довдиратиб їєйди, энди азбаройи тутаїїанидан ўазабини кимга сочишини билмасди. У гарчи єзини таїдир зарбаларига парво їилмаётгандай кєрсатса іам, їалби жароіатли эди. У кєпдан бери жуда кєпдан бери… маўлубият нималигини билмасди.
Женни єша кунлари эркакларнинг беїарорлиги нима эканлигини билди. У Брэндерни икки іафта кєрмади, кейин бир куни оїшомда єз партиясининг шу ерлик лидери билан бєлган суібати жуда ланж кечган сенатор їизни совуїдан-совуї їарши олди. Эшикни таїиллатганида сенатор їия очди-да, деярли єшїириб:
– Бугун кир-чир билан шуўулланишга ваїтим йєї. Эртага келинг, – деди.
Женни бунаїа совуї муомаладан боши їотиб, алам їилганича кетди. Нималарни єйлашни іам билмасди. Сенатор бир лаізанинг єзида Женни етишолмайдиган юксакликка чиїиб олган, уни энди безовта іам їилиб бєлмасди. Агар шуни хаёл їилган бєлса, Женнини дєстона муомаласидан іам маірум этиши мумкин. Бирої нега энди…