реклама
Бургер менюБургер меню

Теодор Драйзер – ЖЕННИ ГЕРХАРДТ (страница 18)

18

Миссис Герхардт єўлининг гапига їулої соларкан, хайрият, аіволимиз сал енгиллашаркан, деган умид уйўонди кєнглида, Басс сєзининг устидан чиїса бєлди ишїилиб. Їани энди бориб иш іам топса-ю, азамат ва аїлли єўлидай онасига кємаклашса! Їандай соз бєларди-я! Іозир эса іаммалари балонинг оўзига їараб ўувиллаб кетишяпти. Наіотки, уларни іеч нима їутїаролмаса?..

– Иш топаман, деб єйлайсанми? – миссис Герхардт їизиїиб сєради.

– Топишим керак, – жавоб їилди Басс. Жой топиб, унга етишолмаган пайтим іозиргача бєлган эмас. Баъзи бир болалар Кливлендга кетиб, яхшигина ишларга кириб олишди. Масалан, Миллер деганлар.

Басс їєлларини чєнтагига солиб, деразага їаради.

– Уёїда то иш топиб жойлашгунимча кунларинг єтиб турармикин ишїилиб? – сєради у.

– Бир амаллармиз, – жавоб їилди онаси. – Даданг ишлаяпти, їєлимизда озрої пулимиз іам бор, уни… уни…

Миссис Герхардт іозирги аіволларидан уялиб тургани сабабли пул їаердан келганини айтишга ботинмади.

– Іа, тушунарли, – деди Басс маъюс тортиб.

– Кузгача тєлайдиган нарсамиз йєї, кейин іаммасини бари бир ташлаб кетишга тєўри келади, їєшимча їилди миссис Герхардт.

У гаров пулини айтаётганди. Навбатдаги тєлов сентябрда бєлганидан бунга бари бир їурбилари етмасди.

Мабодо єшангача бошїа шаіарга кєчиб кетсак, бир кунимиз єтар дейман.

– Мен шундай їиламан, – деди Басс їатъий. – Кетаман.

Хуллас, июннинг охирида Басс ишидан бєшади-да, эртасигаёї Кливлендга жєнаб кетди.

XI БОБ

Женнининг іаётидаги бундан кейинги воїеалар бизнинг іозирги ахлоїимиз їатъиян ман этган нарсалар їаторида туради.

Буюк ва доно яратувчи куч бєлмиш, єз ишини їоронўуликда ва сокинликда бажарадиган она табиатнинг баъзи бир їонунлари табиатнинг єзи яратган айрим майда одамларга жуда іам тубан туюлади. Биз одам пайдо бєлиши билан боўлиї бєлган барча нарсалардан, гєё уна ошкора їизиїиш инсонга номуносибдай, жирканганча юз бурамиз.

Їарангки, бир нарса борлиўининг єзи тинимсиз равишда янги одамни вужудга келтиришдан иборат бєлган бу оламда – шамол, сув замин ва офтоб – бари одамни яратишга хизмат этадиган оламда вужудга келган бирої фаїат одамнигина эмас, балки бутун заминни, авлодни давом эттириш сезгиси іаракатга келтиради ва барча тирик жонлар биргина ва єша йєл билан яратиладилар. Аммо гєёки єша табиатнинг єзида їандайдир нопок нарса бордай, негадир бундан кєз юмиб, тескари їарашдек интилиш мавжуд. «Бузуїлик билан яратилгану гуноікор бєлиб туўилган» – паст одам табиат їонунларини ана шундай нотєўри талїин їилади, кєпчилик эса чинакамига мудіиш бу фикрга унсиз їєшилаверади.

Турган гапки, нарса – іодисага бундай їараш ўирт нотєўридир. Биологиянинг табиатда тубан жараёнлар йєї, ўайритабиий іолатлар бєлмайди, деган хулосасию фалсафа бизга берадиган таълим инсоннинг кундалик тасаввурида мустаікам єрин олмоўи лозим. Мавжуд жамият удум ва одатларидан тасодифан четлашиш мутлаїо гуноі эмас. Тасодиф иродаси туфайли одамлар єрнатган тартибни бузган бирорта іам бадбахт кимсани жамоатчилик шаксиз унинг шаънига таїайдирган беіад тубанликда айблаб бєлмайди.

Женни энди табиатнинг ана шу мєъжизаси нотєўри талїин їилинишини єз кєзи билан кєриб, ишонишга мажбур бєлганди. Мабодо Брэндер вафот этмаганида борми, бу мєъжиза муїаддас саналар ва іаётнинг юксак кєринишларидан бири іисобланган бєлур эди. Женни гарчи бу табиий-іаётий жараён барча бошїа жараёнлардан нима билан фарї їилишини тушунолмаса іам, теварагидаги одамлар унга айб иш їилганини ва бошдан-оёї гуноіга ботганини сездириб їєйгандилар. Бу эса Женнидаги кейинчалик фарзандига талаб їилинадиган меіру муіаббат, эътибор ва ўамхєрликни сал бєлмаса барбод їилаёзди. Ана шу етилиб келаётган табиий ва зарурий меіру муіаббат сал бєлмаса кєзига ёмонликдай кєрина бошлади. Женнини бир неча асрлар муїаддам шунаїа айб иш їилганлар сингари дор остига судраб, турмага солишмади, бирої атрофидагилар нодонликлари ва калтабинликлари туфайли уни жамият їонунлари їабиіона ва атайлаб бузган дейишдан нарига єтолмасдилар, бунга эса іамма нафрат билан їарарди. Женни одамларнинг хунук їарашларидан їочар ва вужудида рєй бераётган буюк єзгаришга тишини-тишига їєйиб чидарди. Їанчалар ўалати туюлмасин, беіуда виждон азоби тортмас, бенаф афсус-надоматлар їилмасди. Юраги мусаффо, кєнгли тоза ва хотиржам эди. Тєўри, мусибати іали аримаган бєлса іам илгаригидай їийнамасди. Фаїат нима їилишини билмай боши їотар, шундан гоіида кєзлари жиїїа ёшга тєларди.

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.