Шамиль Садиг – İsa Muğanna yaradıcılığı İDEAL işığında (страница 1)

1 2 3 4 Вперед

Шрифт

İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında

MÜNDƏRİCAT

I fəsil

Tarixilik və mistika dini-mifoloji aspektdə

Ön söz ............................................................................................... 6

Giriş ................................................................................................. 12

1.1. İsa Muğanna romanlarında vahid

din konsepsiyası ......................................................................... 32

1.2. İsa Muğannanın "Cəhənnəm" romanı dini-mifoloji

kontekstdə .................................................................................... 54

1.3. İsa Muğannanın "İlan dərəsi" silsiləsində tarixilik və

mistika............................................................................................ 83

1.4. Magik realizm və “GurÜn” romanı .............................. 99

1.5. Yarımçıq əlyazma və bütöv ədəbi və əbədi

dünya ........................................................................................... 124

II fəsil

İsa Muğanna yaradıcılığına müqayisəli baxış

2.1. İsa Muğanna həqiqəti Hüseyn Cavid işığında ...... 148

2.2. İsa Muğanna yaradıcılığının "Ün" poemasındakı

poetik təhlili .............................................................................. 169

2.3. Postmodern Azərbaycan romanında “Kitabi-Dədə

Qorqud” dastanı və təhrif edilmiş tarix ......................... 183

Müsahibələr

İsa Muğanna ilə ilk tanışlıq ................................................. 201

İsa Muğanna ilə son söhbətim.. ........................................ 225

Zəlimxan Yaqub Tənhalıqdan tənhalığa ........................ 248

İsasız Firuzə Muğanna ilə söhbət ..................................... 275

İSTİFADƏ EDİLMİŞ ƏDƏBİYYAT SİYAHISI ................... 284

İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında

Əsər Ruhani sədaları altında ustad sənətkarın

90 illik

yubileyinə ithaf edilir

Firuzə xanım:

Allahdan bir arzum var ki, İsa yaşadığı müddətdə məni də yaşatsın. Onu heç kimə

etibar edə bilmərəm.

İsa Muğanna:

– Onda gərək əbədi yaşayasan!

İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında

Ön söz

“Ədəbi döyüşlər cəngavəri” Mehdi Hüseyn hələ

ilk əsərlərini yazıb nəşr etdirdiyi illərdə İsa Hüseynovu zarafatla “etiraf olunmamış dahi” adlandırar, onun ədəbiyyata təsadüfən deyil, xüsusi missiya ilə

gəldiyini hiss etdirər, gənc yazıçı isə bundan, təbii ki, məmnunluq duyarmış. Ancaq güman etmək çətindir

ki, Mehdi Hüseyn kimi geniş dünyagörüşlü tənqidçi-ədəbiyyatşünas belə İsa Hüseynovun dünyaya İsa Muğanna olaraq yenidən gələcəyini təsəvvür eləmiş

olsun.

“Yanar ürək”dən “İdeal”a, İsa Hüseynovdan İsa

Muğannaya yüksəlişin səbəbləri, yəqin ki, XX əsrin sonu XXI əsrin əvvəlləri Azərbaycan ədəbi-ictimai təfəkkürünün üzərində ən çox düşündüyü, ancaq əsas-

lı bir nəticəyə gələ bilmədiyi mövzulardandır. Və

məsələni daha da mürəkkəbləşdirən cəhətlərdən biri, heç şübhəsiz, böyük yazıçı-mütəfəkkirin özünün vaxtaşırı olaraq söylədiyi mülahizələr olmuşdur ki, həmin mülahizələrdə yaradıcılığın bir dövründən di-gərinə keçmək kimi, əslində, tamamilə təbii (və qa-nunauyğun) qəbul edilməli olan bir proses xeyli dərəcədə mistikləşdirilərək o həddə çatdırılır ki, gu-ya müəllif “İdeal”dan başlayaraq “ün” eşitmiş və bütün sonrakı əsərlərini həmin ilahi “ün”ün diqtəsilə

qələmə almışdır.

Əlbəttə, məsələnin bu cür qoyuluşuna bizim adət

etdiyimiz normativ şüur (və yaradıcılıq) təcrübəsi baxımından interpretasiya vermək, prinsip etibarilə,

İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında

1 2 3 4 Вперед