Робин Шарма – Суперҳаёт! Ҳақиқий ҳаётга 30 кунда! (страница 8)
Бугунги замоннинг энг кўп тарқалган “касаллик”ларидан бир чарчоқдир. Одамлар эрталаб ишларига чопиб, у ерда кун бўйи судралгач, кечга яқин уйларига “эмаклаб” етиб келадилар. Кечки овқатни ҳам тез-тез еб олгач, ўзларини диванга отадилар ва ниҳоят телевизорлари қаршисига етиб келиб олганларига шукрона қилиб, ҳордиқ чиқара бошлайдилар. Бирор-бир “пичоққа илинарли” иш қилинмаганига энг оммавий баҳона ҳам ўша-ўша: “Оҳ, худойим, ахир ўлгудек чарчадим-а!” Қачонлардир ҳамма танийдиган машҳурлардан бўлиш, дунёни яхшилик сари ўзгартириб юборишга қаратилган жўшқин орзулари ичига сиғмай юрган одамлар бугун саккиз соатда уйқуга бой осуда тундан бошқа нарсани мақсад қилмай қўйдилар! Бизнинг бутун бошли жамият ўзининг ҳолдан тойган, орзу қилганлари ва ҳаётларини унутилмас лаҳзаларга бойитувчи марралар томон ҳаракатланишга ҳафсалаю қуввати қолмаган фуқаролари билан бирга касал бўлиб қолганга ўхшайди. Бу “чарчоқ касаллиги”нинг аслида жўнгина иллюзиядан бошқа нарса эмаслиги ҳақида эшитиб, эҳтимол, бир оз ҳайратланарсиз. Бунинг айни ҳақиқат эканлигини англаш учун, эслаб кўринг: яқиндагина ишга ёки уйда қандайдир ўта зерикарли ва жонга тегар ҳужжат ўқиб чиқишингизга тўғри келиб қолди. Эслаб кўринг, бу вазифа Сизга қанчалик эриш туюлганди, бундан қанчалик толиққан эдингиз. Кўзларингиз юмилиб кетар, ҳатто бошингизни ҳам бир неча марта столга уриб олишингизга бир бахя қолганди. Сизга бир дақиқалик ҳордиқ ҳам нақадар роҳатбахш бўлиб туюлганди, ўшанда. Шунда ишингизни кутилмаган телефон қўнғироғи ёки бирор улфатингиз ёки танишингизнинг ташрифи бўлди. Сиздаги барча чарчоқ шу ондаёқ тарқаб кетди. Сиз яна ўзингизни тирик ва бардам сеза бошладингиз. Бундан аслида чарчамаганингиз аён бўлди. Сиз шунчаки ўзингизда чарчоқни тасаввур қилгансиз ва бунга сабаб шуғулланаётган машғулотингиз мавзуси Сизни умуман қизиқтирмаслиги бўлган. Бундан кўриниб турибдики Сизни асабийлаштирувчи, ҳолсизлантирувчи ҳамма нарсани бир четга суриб, бор диққатингизнинг ўзингиз учун муҳим бўлган юмушларга қаратилишини таъминловчи шахсий интизом одати Сизда шаклланмаган.
Ўз онгингизни интизомга солишни бошласангиз, у Сизга мўъжизалар кўрсатишга қодир. Ақлий ва жисмоний чарчоқ ўтмишда қолади. Беҳаловатлик ва салбий фикрлар – чарчоқнинг энг асосий ва машҳур сабабларидир. Беҳаловат онг организмингизга ўн миллик югуришдан ҳам кўра кўпроқ чарчоқ қўшади. Уни 1000 ампер-соатлик (А-ҳ) аккумуляторга қиёслаш мумкин. Аккумулятор кунни тўлиқ қувватланган, энергия захирасини тўлатган ҳолда бошлайди. Кейин эса кун давомида тўланмаган тўловлар, қарзлар устида асабийлашишга 100 А-ҳ сарф бўлади. Яна 200 А-ҳ эса эндиликда ўйлаш умуман бефойда бўлган ва ҳозирда мутлақо муҳим бўлмаган воқеа ҳақида ўйлашга ишлатиб юборилади. Яна 300 А-ҳ Сиз анчадан бери хоҳлаб юрган, аммо ҳали-бери имкониятингиз кўтармайдиган таътил ҳақидаги хомхаёлларга сарф қилинади. Шу тарзда, тезда бутун энергиянгиз сарф бўлиб кетади ва Сизга дам олмаса ҳечам бўлмайдигандек туюла бошлайди.
Ақлий чарчоққа қарши курашда биринчи қадам бу миянгизни банд қилиб турган ҳар бир фикрни назоратга олишдир. Унинг кўтаринки ва ижобий бўлишига ҳазир бўлинг. Шундан кейин шахсий интизом одатини ишга солинг-да, сизда ақлни шошириб қўядиган миқдордаги энергия манбаини қачон тўғонни очиб юборишларига мунтазир турганлиги ҳақида ахборотни ўзингизга уқтиринг, ишонтиринг. Ўзингизга уқтиринг – чарчоқ бу фақатгина ўзингиз ўйлаб топиб олган нарса. Ўзни ҳорғин ҳис қилиш одатини йўқ қилишга ҳаракат қилинг. Йўқотинг уни. Чарчоқ ҳақидаги фикрлар Сизни тарк эта бошлагач эса диққатингизни ҳозир қўлингизда ёки иш столингизда турган вазифангизга қаратинг. Спортчининг марафон сўнгида иккинчи нафас йўли очилиб кетгани сингари миянгиз ҳам иккинчи нафас йўлини очиб олади: албатта, агар ўзингизнинг интизом мускулингизни зўриқтира олган ва айни дамда бажараётган ишингизга бор диққат-эътиборингизни қарата олган бўлсангиз. Аввалига бу мураккаб кечади. Осон бўлмайди. Аммо Сиз ўз қатъият кучингизни кўрсата билишингиз ва ўзингизга зерикарли, нохуш бўлиб туюлаётган машғулотдан қочиб қутулишга баҳона изламаслигингиз керак бўлади. Тез орада Сиздаги шахсий интизом ҳаммасини “назоратига олади”. Сизга авваллари қийиндек туюлган юмушлар осон, каттароқ марралар, мақсадлар эса етиб борса, эришса бўладигандек туюлади. Сиздаги ўзига ишонч эса анча-мунча ўсганини ҳам сезасиз.
Агар ўтмишингизга назар солиб, унда ўзингизни энг бахтли ҳис қилиб кетган лаҳзаларни топмоқчи бўлсангиз, ўша лаҳзаларнинг бирор-бир муваффақиятга эришилган паллалар эканига гувоҳ бўласиз. Масалан: Сиз қурган ўша бахтли оила, Сиз асос солган ва ҳозирда гуллаб-яшнаётган ўша бизнес, Сиз саёҳатингиз давомида борган ўша манзиллар, Сиз ўқиб чиқишга муваффақ бўлган ўша ажойиб китоблар ва ҳоказо. Бу каби мамнуният ҳиссини Сиз томоша қилган бирор-бир телешоу ёки Сиз ярмини уйқуда ўтказган ҳордиқ кунларингиз бера олишини тасаввур қилиш эса бир оз мушкул. Ҳаётингиз фақат ва фақат унда Сиз эришган ютуқлар, натижалар билан ўлчанади. Бу дегани Сизнинг ютуғингиз албатта 10 миллион доллар жамғариш ёки Бермуд оролларида шахсий виллангизни қуриш бўлиши лозим дегани эмас, асло! Ҳаётдаги ютуқ ва муваффақият ички хотиржамлик ва руҳияти камолга етган умр кўринишида бўлиши ҳам мумкин-ку! Буларнинг барига эришишнинг калити эса ўз олдига аниқ марралар қўйиш ва уларни забт этишда. Интизом ва қатъият кучи Сизни муваффақиятга етаклайди. Уларни ичингизда тарбияланг, камол топтиринг ҳамда уларга Сизга тортиқ қилинган олтин туҳфалар каби муносабатда бўлинг.
ЎЗИНИ ЯХШИ ҲИС ЭТИШ ВА ЎЗИГА ИШОНЧ ПРИНЦИПИ: ҲАЁТИЙ ҚУВВАТГА ИМКОН БЕРИШ
“Суперҳаёт” фақатгина ижобий фикрлаш қобилияти намунасигина эмас. Бу Сизнинг ҳаётингизни, унинг ҳар бир жабҳасида энг юқори чўққисигача юксалтириш мақсадида тузиб чиқилган бутун бир дастурдир.
“Ўзни яхши ҳис этиш” принципи номи билан машҳур вақт синовида тобланган бир ҳаёт ҳақиқатини уқиб олинг: “Сиз ҳаётингизда содир этган ҳар қайси иш ўзингизни яхши ҳис қилишингизни таъминлашга бўлган сўнмас истагингиз маҳсулидир. Сиз кун бўйи диққатингизни бағишлайдиганингиз, ейдиганингиз, ичадиганингиз, алоқага киришадиган одамлар, Сиз ўқийдиган китоблар – ҳамма-ҳаммаси ўзингизни яхши ҳис қилишга бўлган уринишингиз билан изоҳланади. Қарорсизлик аталмиш иблисона вирус ҳам айнан шу – ўзни яхши ҳис қилиш истаги орқали кириб келади”. Сиз кўпроқ ҳаловат, роҳат топиш учун диванда чўзилиб ётиб, бекорчилик билан шуғулланишни афзал биласиз, жисмоний чиниқув ёки Сизнинг карьерангизни муносиб бўлганингиз шакллантиришни таъминлайдиган юмушлар билан банд бўлиш ўрнига шуни маъқул кўрасиз.
Келинг, бир варақ қоғозга ҳаётда муваффақият қозонишингизга йўл бермаётган тўсиқларни ёзиб чиқамиз. Балки Сиз бошқалар билан бекорга келишмовчиликка бораётган бўлиб чиқарсиз? Балки бекорга ҳаддан ташқари хавотирланаётгандирсиз? Олам-олам имкониятлар кўриш мумкин бўлган ерда фақат тўсиқлар кўраётгандирсиз? Уриниб кўришдан чўчимайсизми? Сизнинг ҳаракат эркинлигингизни чеклаб турган тўсиқлар жуда тез фурсатда ўзгариши, йўқолиши мумкин, қачонки тўғри стратегияни қўллай олсангиз. Балки, энг самарали ва кучли восита, шунчаки “ўзини яхши ҳис қилиш” принципини тўғри ва фойдали мақсадлар йўлида қўллаш бўлиб чиқар, нотўғри ва бефойдалари йўлида эмас.
Мана, ҳаётингизга кескин ва узоқ муддатли ўзгаришлар олиб киришда асқатувчи методлар билан танишиб чиқинг.
1-қадам. Қарор
Ўз юриш-туришингизни ўзгартиришингиз зарурлиги ҳақидаги қарорни бугуноқ қатъий қўйинг. Эскича юриш-туришингиз ўтмишингизда жуда кўп азиятлар чекишингизга сабаб бўлган, энди ундан халос бўлиш пайти келди. Бир варақ қоғозга ёзинг ва кўз олдингизга келтиринг: ўша хатти-ҳаракатларингиз Сизга қандай талафотлар келтирганди – аниқ ҳодисалар ва қўлдан чиқарилган аниқ имкониятларни эсланг. Ана энди ҳозирги ҳолатларни тубдан ўзгартиришга қаратилган қатъий қарорингизни киритинг-да, бу қоғозни каравотингиз тепасига илиб қўйинг. Ҳар куни уйқуга кетишдан аввал ва ҳар тонгда уйғонганингизда уни 10 мартадан ўқишга одатланинг – бу аста-секин хатти-ҳаракатларингизни бошқариб турувчи онг остингизга ўзининг ижобий таъсирини ўтказишни бошлайди.
2-қадам. Жангга чақириш методи
Ана энди тубдан ўзгариш ҳақида қарор қабул қилиб, бу ҳақда оила аъзоларингиз, дўстларингизга хабар қилиб (улар Сизга келгусида ижобий таъсир, фойдали босим ўтказишлари учун) бўлганингиздан сўнг шуғулланиш ишларига ўтса бўлади. Номақбул хатти-ҳаракат қилиш борасидаги фикр онгингизга ўрнашиши ҳамоноқ дарҳол уни даф қилиш ҳаракатига тушинг. Назоратли фикрлаш амалиётини қўлланг, Сизни ёмон ўй-фикрдан чалғитувчи ҳаракатлар қилинг, масалан, кулгили товушлар чиқаринг ёки оёғингизни чимчиланг. Бу кулгили эшитилиши мумкин, аммо бундай хатти-ҳаракатлар Сизнинг онгингизга жойлашиб олган номақбул фикрларни қочиришда жуда кучли таъсир кучига эга. Ҳаётнинг абадий қонуни шуни кўрсатадики, ижобий ҳамиша салбий устидан ғалаба қила олади. Агар ўзингиз муносиб бўлган чўққиларни забт этишингизга тўсқинлик қилувчи ўй-фикр, хатти-ҳаракатларни жангга чақирсангиз, улар тез орада Сизнинг фикр саройингизда “исталмаган меҳмон” эканликларини англаб етадилар ва уни бутунлайга тарк этишдан бошқа илож тополмай қоладилар.