Кир Булычев – Выкраданне чарадзея (страница 6)
А тут яшчэ за два дні трэцяя дзіўная тэлеграма Філіпоўскаму, каменданту турбазы «Зараніца». І адкуль яе адправілі, ніяк не разбяруся. «Дрмацка». З Данецка, ці што? Напэўна, так. Нібы тэлеграфістка, якая перадавала тую тэлеграму, выпіўшы была. Як мой Карповіч пасля зарплаты. Ці то апарат там, у іх, звар'яцеў, не фурычыць. Значыць — запчастак няма, вось і робіць, небарака, абы дзень да вечара.
Але пры чым тут мквацракі? І навошта Філіпоўскаму камандзіроўку ўкарочваць? Хіба ён тут у камандзіроўцы? Колькі жыву, ведаю яго як мясцовага. Вось няўдача, прыйдзецца самой несці. Адсвяткавала дзень нараджэння!.. Адзін раз у год думала дамоў раней патрапіць... І адказ ад Філіпоўскага патрабуюць неадкладна...
Шостая гадзіна вечара. Мне па часе работы ўжо зачыняць пара. А Карповіча і след прастыў. Ну, дзед. Наб'ю заўтра. Вазьму звольню — і ўся гаворка. За прагул! Хіба я без сям'і? Дык не, смалі, Нюрка, у «Зараніцу». А гэта паўгадзіны туды ды хвілін сорак дахаты. Колька, мусіць, не зразумее. Ну ды добра. Муж. Хай хоць сёння сам капусту разагрэе. Пра Карповіча... Яму хоць не выдавай зарплату. Пакуль не прагуляе ўсё да капейкі — на рабоце не з'явіцца. І не звольніш. Каго браць? Не магу знайсці нават аператара на месца дэкрэтніцы Лёлькі. А пра разносчыка тэлеграм... Хто ж на гэтыя грошы пойдзе? А да Філіпоўскага Карповіч другі раз адмовіўся несці. Ледзьве ўгаварыла. Усё скардзіўся на ногі. Нябось як да каго з вясковых — уперад. Дзіва што — кілішачак пададуць. Людзі ў нас гасцінныя.
Што ж рабіць? Зачыніць пошту і несці тэлеграму гэтаму пузачу. Не падабаецца ён мне. Не наш ён чалавек. Якісьці непрыветны, падазроны. Хоць столькі гадоў яго ведаю, але ўсё роўна незразумелы нейкі. У яго, напэўна, шыз. А ісці трэба...
Я ўжо выйшла на ганак і зачыніла пошту. Гляджу, з-за вугла паказалася баба Стэпа. Пад пахаю нешта нясе. Загарнула ў хустку. У такую слоту паперлася. На пенсіі, магла б іншым разам. Увесь дзень лясы з сяброўкамі тачыла, а пад ноч уздумала. Ды я б на яе месцы дома ля печы сядзела альбо дрыхнула ў гэты час на ложку.
— Нюр, а Нюр! Ты што, ісці, гляджу, уздумала? — крычыць. — Я вось толькі сабралася пасылачку ўнучцы паслаць.
— Заўтра, — кажу, — прыходзь. Пакінь пасылку ў Сільцовых, я раніцай да іх зайдуся і адпраўлю.
— Добра, каб сёння, Нюр, — упарта прашамкала старая.
— Сёння ўсё роўна адвозіць не будуць, Сцепаніда Максімаўна, — кажу так стрымана, пераканаўча. — Машына ўжо пайшла. А ты б ішла дахаты, адагрэлася б.
Яна так на мяне зірнула, нібы я вінаватая ёй мільён. Не менш.
— Мусіць, прамокла ўся? Заходзь ужо. — Мне чамусьці шкада стала бабку Сцепаніду. Забрала я ў яе пасылку, зноў адчыніла пошту, кінула пасылку ў кучу, падрыхтаваную да заўтрашняй адпраўкі, квітанцыі выпісала.
— Ты дахаты, Нюр? — пацікавілася бабка Сцепаніда, калі мы былі з ёй зноў на ганку пошты.
— Ды не, яшчэ ў «Зараніцу» трэба тэлеграму занесці.
— Як трэба — то ты нясі. А я дахаты праз лог. Так зручней.
— Асцярожна, не паслізніся, — сказала я наўздагон.
— Вось дзіва! Не ўпершыню, — памаладзелым голасам бадзёра адказала бабка Сцепаніда і, падхапіўшы рукой даўжэзную цёмную спадніцу сваю, стала спускацца па пратаптанай і размоклай ад дажджу сцежцы ўніз.
3. Філіпоўскі
Ванна была поўная цёплай вады. Я ўжо плюхнуў у яе паўфлакона крцэну. Адзінага, чаго вадзе не ставала, — лістоў дма. Але і на Зямлі не было з чаго сінтэзаваць. З гэтым я павінен быў мірыцца.
Нарэшце можна плюхнуцца ў ванну. Усе падначаленыя занятыя сваімі справамі. «Інструкцыя дазваляе адпачыць, — падумаў я, акуратна павесіўшы на вешалку штаны. — Не дома, дык хоць такі камфорт. У Моцы і такога няма. Пакутуе, бядак. Сам вінаваты. У пустыню напрасіўся, дурань. Няхай наракае на сябе.»
Падышоў да ванны. Вада была — цуд. Крыху блакітнаватая роўнядзь яе, зацягнутая вясёлкавымі мудрагелістымі лініямі, улагоджвала мой засмучаны позірк. Над ваннай, амаль каля нізкай пабеленай столі, вісела ледзь прыкметнае туманнае воблачка.
Я ўдыхнуў прыемны водар крцэну і ступіў у ваду. Асеў, расплываючыся, амаль адразу, як толькі вада пяшчотна паглынула мае ногі.
Усё было добра, калі б я не адчуў спачатку пякоты, а потым і непрыемнага паколвання ў перапонках. Я жахнуўся: няўжо захварэў? Гэтага яшчэ толькі не ставала. У мяне ўсё атрафіруецца! Напэўна, хутка не змагу ўжо пераходзіць у нармальны стан! Але гэта ж страшна! У душы, схаванай пад пеністым пагорачкам, пахаладзела. Не, гэта не абяцанае перад камандзіроўкай райскае жыццё. А як Дорненц распінаўся ў лагуне для выбраных! Палову лагуны пасля паспяховага завяршэння назіранняў наабяцаў. Распісваў, што Зямля, маўляў, адна з з тых цудоўных планетаў, дзе вады нашмат болей, чым сушы. У гэтым яго праўда. А ў астатнім...
Так, мквацракі растуць тут на сушы цудоўна. Але ж патрэбны яшчэ і плывучыя дма. А яны ператвараюцца тут чорт яго ведае ў што. На бліжэйшым возеры нейкая тонкая бязлістая водарасць. Ці то так падзейнічала на дма паўтарачнае зямное прыцягненне, ці то само свяціла? Дый вада на Зямлі халодная для нас. Трываць, вядома, можна, калі адаптуешся...
Адно не зразумею, навошта назіраць за зямлянамі? Зразумела, дома ўстаноўка была такая, разлікі вучоных... Але хіба нам суша патрэбная? Толькі пару невялікіх агародзікаў для мквацракаў. Вада! Шмат вады! Вада гэтая ёсць. Што яшчэ?
Забруджаная, праўда, даволі моцна. Ды гэта можна выправіць. Фільтры ачысткі, і праз зямных гадоў пяцьдзесят вада стане цудам. Нашы баяцца, што зямляне, даведаўшыся пра нас, зжывуць усіх са свету. Таму і назіраем, вывучаем, як той казаў. Цяжка мне тут упраўляцца. Пераўвасобіцца ў іх зямное аблічча — паўбяды. А вось зразумець іх... Адбыць бы гэтую ссылку чортаву ды дадому.
Якое гэта хараство — дом! Жонка, мусіць, замаркоцілася. Я ўжо не кажу пра дзяцей. Больш за шаснаццаць гадоў у гэтай зямной глухамані гібею. Назіральнік з мяне тут ніякі. А мяркуючы па пасланнях з Цэнтра, увогуле дрэнны. Узялі б ды адклікалі дадому. Дык не. Мучуся ў гэтым чортавым абліччы з гэтымі сентыментальнымі зямлянамі. Толькі хоць што не па-іхняму — адразу ў амбіцыю. А якіх намаганняў мне каштуе форму трымаць! Па мне дык лепей распластацца кісялём ды паплёхацца ў роднай лагуне. Яны, зямляне, нейкія дзіўныя. Паспрабуй іх зразумець. Столькі гадоў тут, а зруху а ні на грош. Хутчэй самому звіхнуцца можна, з глузду з'ехаць, чым ключык да кожнага падабраць. Хіба толькі што навучыўся па-іхняму гаварыць. Узяў бы ды парачку сваіх парад ім падкінуў. Дык умешвацца ў зямное жыццё нельга...
4. Філіпоўскі і Кароўская
Настойлівы працяглы грук у дзверы паўтарыўся.
«Вось жа, святло ў калідоры забыўся патушыць, — пакрыўдзіўся на сябе Філіпоўскі. — Каго гэта нясе ў такі час? Толькі думаў паўтары зямныя гадзіны адпачыць, дык не», — незадаволена праплюхаў ён у ванне перапонкамі. Пусціўшы пару вясёлкавых бурбалак, ён яшчэ імгненне любаваўся імі. Потым матэрыялізаваў зямное цела і вылез з ванны, вырваў зліўны корак, каб не пакінуць рэчавых доказаў. Са шкадаваннем паглядзеў на раствор.Ён, які толькі што напамінаў часцінку роднай лагуны, мерна выліваўся праз зліўную адтуліну. Уздыхнуўшы, Філіпоўскі адвярнуўся ад ванны і нацягнуў штаны. Басанож прашлёпаў у калідор. Зняў з вешалкі пінжак, накінуў яго на мокрыя голыя плечы, адчыніў дзверы ў непагадзь.
— Ганна Максімаўна! Добры вечар, — адразу ж расплыўся ўсмешкай, убачыўшы Кароўскую. Але ўсмешка гэтая ўмомант выветрылася з яго твару. Ён зноў стаў сур'ёзны і быў трохі заклапочаны.
«А божухна, што ж гэта я раблю? У якім выглядзе з'явіўся перад Кароўскай? — падумаў ён. — Не, гэта вынікі маёй працяглай камандзіроўкі. Ужываюся ў вобраз? Але мне гэтага нельга рабіць! Я ж толькі назіральнік!»
— Добры дзень, Канстанцін Іванавіч, — як з небыцця пачуўся тонкі голас Кароўскай. — Вам тэлеграма зноў прыйшла, напэўна, з Данецка. — Кароўская адчула, што чырванее. Чаму, яна і сама не ведала. Можа, таму, што яе ніхто ў вёсцы, акрамя Філіпоўскага, не называў па імі і па бацьку.
— Божа мой, Ганна Максімаўна, выбачайце, што я ў такім выглядзе да вас выйшаў... А вы ў такую гразь...
— Дык жа тэлеграма, Канстанцін Іванавіч. Тэрміновая...
— Пачакала б да заўтра, — мякка сказаў Філіпоўскі. — Дарэчы, з днём нараджэння вас, Ганна Максімаўна. Даруйце, што падарунка не прызапасіў, — прабачальна сказаў Філіпоўскі.
— Дзякуй, Канстанцін Іванавіч, — радасна вымавіла Кароўская і запунсавела яшчэ мацней. — А адкуль вы ведаеце, што ў мяне сёння дзень нараджэння? — зацікаўлена спыталася.
Філіпоўскі ўжо набраў поўныя лёгкія паветра, каб расказаць, як раптам увесь падцягнуўся:
— Але, але, Ганна Максімаўна, тэлеграма. Дзякуй, — распісваючыся на адарваным ад тэлеграмы карашку, ён раптам прамармытаў: — Атрыманая ў 15.34. Значыць, па інструкцыі сюды яе павінны былі даставіць не ў 18.27, а ў 16.04. — Ён узняў на Кароўскую здзіўленыя вочы...
— Я не магла раней, работы было многа, Канстанцін Іванавіч, — апраўдваючыся, пралепятала Кароўская.
— Так, так, — няўважліва вымавіў ён, чытаючы тэлеграму.
— Да пабачэння, — пакрыўджана сказала Кароўская, утаропіўшыся ў яго дзіўны, незразумелы твар, які расплываўся, бы чарнільная пляма ад аўтаручкі. Сказала і, рэзка павярнуўшыся, пайшла праз брамку турбазы.