Джон Миллер – COC! Савол ортидаги савол (страница 3)

У мени тушунган бўлса керак, чунки шу билан суҳбатимиз поёнига етди. Биз кейин умуман гаплашмадик!

Унинг шахси ёки касбига ҳеч қандай қаршилигим йўқ. У шунчаки “Нега менда шунақа бўляпти?” дея тинимсиз савол бераётган жамият талабини қондиряпти, холос. Аммо жамиятдаги ноқисликларга бош чайқаган тақдиримизда ҳам, ўша жамият мустақил шахслар – сиз ва мендан ташкил топганини унутмайлик. Қурбонларча фикрлаш тарзидан дунё миқёсида қутулиш учун қила оладиган энг яхши ишимиз уни, аввало, ўзимиздан бартараф қилишдир.

Биринчи рақамли СОС йўриқномаси барча СОСлар “Нега?”, “Қачон?” ёки “Ким?” эмас, балки “Нима?” ё “Қандай?” сўроқлари билан ифодаланишини таъкидлайди. Боб бошидаги “Нега?” билан бошланган саволларга яна бир бор кўз ташланг ва уларни қуйидагича ишлатганимизда нима бўлиши мумкинлиги ҳақида ўйлаб кўринг:

“Бугун қилаётган ишим сифатини қандай оширсам бўлади?”

“Вазиятни ўнглаш учун нима қилсам экан?”

“Бошқаларга қандай ёрдам бера оламан?”

5

Жабрдийда

Мен бир жанобдан электрон мактуб олдим, унда ёзилишича, ўн йиллик ҳарбий хизмати давомида бирор хатога йўл қўйса, у олган ягона жавоб “Баҳонага ўрин йўқ!” деган жумла бўлган экан. У мана шу жавобни табиий деб қабул қилган ва ишонган, шу қоида билан яшаган.

Оддий фуқаролик ҳаётига қайтганидан сўнг у озиқовқат саноати билан шуғулланувчи катта бир фирмада ҳудуд бошқарувчиси сифатида фаолият юрита бошлаган. Аммо ўз компанияси талабларига тўла жавоб бера олмаган ва ўзи ҳам ишидан қониқмаган. “Шахсий жавобгарлик ва СОС!” ўқув дастуримизда қатнашишдан бир кун аввал у бошқарувчисининг ёнига бориб, қуйидагига ўхшаш саволларни берган экан:

“Нега менга кўпроқ вақт ажрата олмайсиз?”

“Нега менга кўпроқ ўргатмайсиз?”

“Нега нархларимиз рақобатбардош эмас?”

“Нега маҳсулотлар турини кўпайтирмаймиз?”

“Нега маркетинг бизни қўлламайди?”

У ўз мактубини “Машғулотда СОС ҳақида тушунча олгач, шуни англадимки, ҳарбийликдан бизнесгача бўлган бир неча йиллик қисқа даврда ўзим энг ёқтирмаган тоифадаги одам – жабрдийдага айланиб қолган эканман”, деган сўзлар билан якунлаганди.

Агар ҳар бир нафаси “Баҳонага ўрин йўқ!” деган жавоб билан кечган ўн йиллик ҳаёти бу инсонни жабрдийдага айлантирган бўлса, қолганларимиз ҳам ўз турмуш тарзимизда ҳушёрроқ бўлишимиз керак, бунинг ажабланарли жойи йўқ.

6

“Нега менда шундай бўляпти?”

Стресс, бу – танлов. Сиз уни сотиб оласизми? Баъзи кишиларга бу фикрни тушуниш қийинроқ туюлади. Улар бошқарма, ҳамкасблар, мижозлар, бошлиқ, тирбандлик, об-ҳаво, бозор талаблари, яъни одамлар ва ҳодисалар бизни стрессга солади, дея ўйлайдилар, лекин бу фикр тўғри эмас.

Ҳа, ёмон нарсалар содир бўлади: иқтисодиёт чўкади, бизнесимиз қаршиликка учрайди, фонд биржаси қулайди, иш ўринлари йўқолади, атрофдагилар ишини охирига етказмайди, берилган муддат ўтиб кетади, лойиҳа инқирозга юз тутади, яхши ходимлар кетади… Ҳаёт нохушликларга тўла. Аммо барибир, стресс бу танловдир, чунки ҳар қандай “қўзғатувчи ҳодиса”да биз доимо ўз жавобимизни танлаймиз: кимдир акс таъсир сифатида ғазаб билан муносабат билдиради. Яна кимдир нафасини ичига ютганча жим ўтиришни маъқул кўради. Яна биримиз ташвишланишни танлаймиз. (Бир мижознинг ёзув столида ушбу сўзлар ёзилганди: “Менда айримлари кейин ҳақиқатга айланган кўп муаммолар бўлган!”)

Торонтодаги FedEx конференциясида стресснинг танлов эканлиги ҳақида сўзлаган нутқимдан сўнг бир аёл менга электрон мактуб йўллади. У хушмуомалалик билан фикримга умуман қўшилмаслиги ва стресс ташқи омилларга асосланишини исботлаш учун ўзига бир ой муҳлат берганини айтди. Ўттиз кунча ўтгач, ундан ажойиб мактуб олдим: “Сизнинг ноҳақ эканлигингизни исботлай олмаганимга иқрор бўлдим. Асабимни ўзим бузар эканман. Стресс билан боғлиқ муаммолардан сақланиш учун энди ўзимга кўпроқ тўғри саволлар(СОС) ни беряпман”.

Инсонларнинг айни бир вазиятга турфа хил муносабат билдириши – ҳақиқат. Стресс – танлов, у танловларимизнинг натижаси ҳамдир. “Нега менда шундай бўляпти?” каби саволни танлаган пайтимизда ўзимизни бошқара олмаётгандек ҳис қиламиз. Бу эса кучли стрессни юзага келтирувчи жабрдийдаларча фикрлашга олиб келади. Ҳатто биз чинакамига азият чеккан ва ҳис-туйғуларимиз ўз тасдиғини топган тақдирда ҳам, “Нега мен?” деб ўйлаш стрессни янада кучайтиради, холос.

7

“Нега бу ўзгаришларни бошдан кечиришимиз керак?“

Стейси ўн икки ёшлигида учувчи отаси билан якшанба куни тушдан кейин ўзларининг бир двигателли “Цессна“ учоғида сайрга чиқади. Парвоз бошланганидан кўп вақт ўтмай, Мичиган кўлидан бир ярим километрча баландликда ота-боланинг қувончли саргузашти кескин хавфли тус олади. Двигатель ишдан чиқади.

Отаси Стейсига ўгирилиб, хотиржам ва тинчлантирувчи оҳангда: “Қизим, двигатель ишдан чиқди. Энди самолётни бошқачароқ учиришим керак”, – дейди. “Самолётни бошқачароқ учириш” – чиндан ҳам қизиқ жумла.

Унинг отаси кутилмаган қийинчиликлар ва ўзгарувчан вазиятлар кўпинча янгича стратегияларни талаб қилишини яхши англарди. Шарт-шароит ўзгаради, бозорлар ўзгаради, одамлар ўзгаради. Бугун бир вазиятда қўл келган нарса эртага эҳтиёжимизга ярамай қолиши мумкин. Дарҳақиқат, “Ажойиб! Ташкилотингизни ғайриоддий қилишнинг 47 усули”да ёзганимиз каби, “Стратегия ёки тактика айни дамда иш бераётган бўлса-да, келажакда унинг қўл келиши эҳтимолдан анча узоқ. Дунёмизда шу қадар кўп ўзгариш юз бермоқдаки, энди вазият бошқача бўлолмайди”. Шундай экан, биз двигателимиз бехосдан тўхтаб қолган вақтда ҳозирланадиган жавоблар репертуарини ишлаб чиқишимиз керак.

Двигателни қайта ишга тушириш учун улар парвоз тезлигини оширишлари зарур эди. Стейсининг отаси самолётни пастга йўналтириш баробарида кабинадаги тугмаларни босишини айтди. (Мичиган кўлининг чуқур, муздай суви томонга! Стейси воқеани менга ҳикоя қилиб бераётганда шу хаёлимга келди.) Стейси тушунди ва вазият оғирлигини ҳис қилган ҳолда, отасининг режасини маъқуллаб, тезда бош ирғади. (Бу нарса “қўмита қарори” учун штаб-квартирага юборилмади – бу мени ҳар доим оксиморон каби ҳайратга соладиган атама.)

Отаси самолётни пастга шўнғитаётиб бошқарув тугмалари билан куймаланди, аммо ҳеч нима юз бермади. Сув сатҳига яқин қолганда эса у самолётни ўнглади: “Стейси, яна бир марта ҳаракат қилиб кўрамиз, – деди у. – Маҳкам ушла!”

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «Литрес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Литрес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.