Брайан Трейси – Самарадорликнинг 21 йўли (страница 3)
Бешинчи қадам: Рўйхатни режага айлантиринг.
Тузган жадвалингизни муҳимлик даражаси бўйича кетма-кетликда тартибга солинг. Аввал нимани ва кейинроқ нима қилишни аниқлаб олиш учун бир муддат ўйлаб кўринг. Аввал қайси вазифа бажарилиши, ундан сўнг нима қилишни режаланг. Ўз режангизни қоғозга кўринарли қилиб, бир гуруҳ тўртбурчак ва айланалар ҳамда ҳар бир режанинг ўзаро алоқадорлигини кўрсатувчи чизиқ ва стрелкаларни чизган ҳолда акс эттирсангиз, унданда аълороқ бўлади. Мақсадингизни алоҳида қисмларга бўлиб чиққанингизда унга эришиш қанчалар осон эканини кўриб, ўзингиз ҳам лол қоласиз.
Қоғозга муҳрланган мақсад ва ҳаракатларингизнинг тартибли режаси орқали сиз ўз фикрларини хаёлида олиб юрганлардан кўра анча самаралироқ ва унумлироқ ишлайсиз.
Олтинчи қадам: Режангизни бажаришга дарҳол киришинг.
Нима биландир ишни бошланг. Исталган нарса. Ғайрат билан бажарилган ўртача режа умуман бажарилмаган зўр режадан анча фойдалироқ. Амалий ҳаракат сиз учун мақсадга етишиш йўлидаги энг асосий омил бўлади.
Еттинчи қадам: Ҳар куни асосий мақсадингизга яқинлаштирадиган нимадир қилишга аҳд қилинг.
Буни кун тартибингизга киритинг. Сиз маълум мавзуда белгиланган миқдорда бир неча саҳифа мутолаа қилишингиз, бир нечта керакли манзил ёки харидорникига боришингиз, маълум муддат жисмоний машқ билан шуғулланишингиз ёки чет тилида бир қанча сўзни ёд олишингиз мумкин. Нима қилишингиздан қатъи назар, кунни беҳуда ўтказмаслигингиз шарт. Олдинга силжишда давом этинг. Ҳаракатни бошлаган экансиз, олға юришда давом этинг. Тўхтаб қолманг. Бу қарор ва тартибнинг ўзи мақсадга эришишни тезлаштиради, шахсий самарадорлигингизни сезиларли даражада яхшилайди.
Ёзилган мақсадлар кучи
Аниқ ёзиб қўйилган мақсадлар сизнинг фикрлашингизга кучли таъсир кўрсатади. Улар сизни руҳлантиради ва ишга киришишга ундайди. Сизда яратувчанлик ҳиссини уйғотади, қувватингизга эрк беради ва бошқа омиллар сингари ишни ортга суришни бартараф этишингизда кўмаклашади.
Мақсадлар муваффақият учун ёқилғи демакдир. Улар нақадар улкан ва равшан бўлса, уларга етишишдан шу қадар завқланасиз. Мақсадлар ҳақида қанчалик кўп ўйласангиз, уларни амалга ошириш йўлида сиздаги хоҳиш ва ички туртки шунчалик қудратли бўлади.
Мақсадларингиз ҳақида мулоҳаза қилинг ва ҳар куни уларни қайта кўриб чиқинг. Ҳар тонгни қарши олганингизда, айни пайтдаги энг зарур мақсадингизга яқинлаштирадиган муҳим вазифа устида ишлашга бел боғланг.
Ушбу қурбақани паққос туширинг!
1. Ҳозироқ бир варақ тоза қоғоз олинг ва келгуси йил учун ўнта мақсадингиз рўйхатини тузинг. Худди бир йил ўтиб кетгандек ва бу мақсадлар амалга ошгандек ёзинг. Улар шу заҳотиёқ шуурингиздан жой олиши учун ҳозирги замон феълидан, ижобий ва ўзингизга алоқадор вазиятлардан фойдаланинг. Масалан, шундай ёзишингиз мумкин: “Мен ҳар йили х (шунча) доллар миқдорида пул ишлаб топаман” ёки “Менинг оғирлигим х (шунча) килограмм” ёки “Мен шундай машинада юраман”
2. Рўйхатингизни яна бир бор кўздан кечиринг ва шундай мақсадни танлангки, агар унга эришсангиз, бу ҳаётингизга жуда катта ижобий таъсир кўрсата олсин. У қандай мақсад бўлишидан қатъи назар алоҳида қоғозга ёзинг, унга муддат белгиланг, режа тузинг, режа бўйича ишланг ва ҳар куни сизни мақсадингиз томон яқинлаштирадиган нимадир амалга оширинг. Шу машқнинг ўзи ҳам ҳаётингизни ўзгартиришга қодир!
2-БОБ
Ҳар кунни аввалдан режаланг
Алан Лакеин
Эски бир саволни эшитган бўлсангиз керак: “Филни қандай қилиб еб битириш мумкин?”
Жавоб: “Навбатма-навбат бир тишламдан”
Самарадорлигингизни ошириш ва вазифаларни ортга сурмаслик учун энг кучли восита сизнинг фикрлаш, режалаштириш ва қарор қабул қилиш қобилиятингиз, сизнинг онгингиздир. Мақсадларингизни белгилаш, режалар тузиш ва уларга амал қилиш қобилиятингиз сизнинг ҳаёт тарзингизни белгилайди. Айнан фикрлаш ва режалаштириш қобилияти сизнинг руҳий қувватингизни қўзғатиб юборади. У яратувчанлик қобилиятингизни уйғотиб, руҳий ва жисмоний қувватингизни оширади.
Алекс Маккензи ёзганидек: “Режасиз ҳаракат барча муваффақиятсизликнинг сабабидир.”
Ишга киришишдан аввал яхши режалар туза олишингиз сизнинг умумий маҳоратингиз ўлчовидир. Режангиз қанчалик пухта бўлса, ортга суришни бартараф қилиш, ишга киришиш ва “қурбақангизни” паққос тушириб, яна давом этиш шунчалик осон бўлади.
Сарфлаган энергиянгиздан оладиган улушингизни кўпайтиринг
Ишдаги энг катта мақсадларингиздан бири сарфлаган ақлий, ҳиссий ва жисмоний энергиянгизга яраша имкон қадар кўпроқ натижага эришиш бўлиши даркор. Сиз учун хушхабар шуки: режалашга кетган ҳар бир дақиқангиз кейинчалик сарфлайдиган ўн дақиқа вақтингизни асраб қолади. Кунингизни режалаш ўн дақиқадан йигирма дақиқагача вақт олиши мумкин, аммо у кун давомида сарфлайдиган вақтингиздан икки соатини тежаб қолади.
Ушбу формула ҳақида эшитган бўлсангиз керак: “Олдиндан тўғри режалаш ижро сустлиги олдини олади.”
Олдиндан режалаш иш унуми ва самарадорлигини оширишда қанчалик фойдали эканлигини англаб етганингизда, нима учун кўпчилик шундай қилмаслигидан ҳайратга тушасиз. Режалаш мураккаб иш эмас. Бунинг учун қоғоз ва қалам бўлса кифоя. Вақтни режалаштирувчи энг мукаммал компьютер дастурларидан бири Палм Пилот ҳам худди шундай тамойилга асосланган. Унинг асоси ишга киришишдан аввал бажарилиши лозим бўлган ишлар рўйхатини тузишдан иборат.
Кунига қўшимча икки соат
Рўйхат бўйича доим ишланг. Агар бирор янги ғоя пайдо бўлса, бажаришдан аввал уни рўйхатга қўшиб қўйинг. Рўйхатдан оғишмай ишлашни бошлаганингиз биринчи кундан самарадорлигингиз ва натижаларингизни 25 фоиз, ҳатто ундан кўпроқ, тахминан, икки соатгача оширишингиз мумкин.
Рўйхатни бир кун аввал, иш кунининг охирида тузиб қўйинг. Аввалги рўйхатдаги бажарилмай қолган ишларни кўчириб ўтказинг. Сўнг эртанги кун учун режаланган ишларингизни қўшиб чиқинг. Агар бажарадиган ишларингиз рўйхатини бир кун аввал тузиб чиқсангиз, уйқунгизда ҳам онгостингиз туни билан ўша нарсалар устида ишлайди. Кўп ҳолларда аввал ўйлаганингиздан кўра яхшироқ ғоялар билан уйғонасиз. Улар ишни яна-да тезроқ якунига етказишга туртки бўлади.
Бажаришингиз керак бўлган ишлар рўйхатини тузишга қанча кўп вақт сарфласангиз, шунчалик меҳнатингиз унумдор бўлиб боради.
Турли мақсадлар учун турли рўйхатлар
Турли мақсадлар учун сизга керакли ҳар хил рўйхатлар мавжуд. Аввал сиз асосий рўйхатни тузиб олишингиз керак. Унда келгусида, қачондир амалга оширмоқчи бўлган ишларингиз ёзиб қўйилиши керак. Бу сиз ўйлаган ҳар бир ғоя ва ҳар бир янги вазифа ёки мажбуриятлар ифодаланадиган жой. Уларни зарурат туғилганда кейинчалик ҳам тартибга солиб чиқишингиз мумкин.
Сўнг ҳар ой охирида келаси ой бажаражак ишларингизнинг ойлик рўйхатини тузиб чиқишингиз керак. Бу рўйхат асосий рўйхатдан олинган бандларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.
Ундан сўнг, бутун ҳафта учун рўйхатни тузишингиз керак. Айни ҳафтадаги иш жараёнида кейинги ҳафта учун рўйхат тузилаётган бўлиши зарур.
Вақтни шу тарзда мунтазам режалаш сиз учун жуда фойдали бўлиши мумкин. Ҳар ҳафта сўнгида бир-икки соат ажратиб, келаси ҳафта режасини тузиш иш самарадорлигини тубдан ошириши ва турмушни бутунлай ўзгартириб юборишини менга кўпчилик таъкидлаган. Бу услуб сизга ҳам асқатади деб ўйлайман.
Ва ниҳоят, ойлик ва ҳафталик рўйхатингиздаги бандларни кунлик рўйхатингизга кўчирасиз. Улар ўша кунда амалга оширмоқчи бўлган муайян вазифаларингиз саналади.
Кунлик иш давомида охирига етказган вазифангизни белгилаб боринг. Бу сизга бажарган ишларингизни умумий ҳолатда кўрсатиб туради. У сизда муваффақият ва олдинга интилишга рағбат пайдо қилади. Рўйхатда белгиланган вазифаларингиз бажарилаётганини кўриш сизни руҳлантиради ва сизга куч бағишлайди. У ўзингизга бераётган баҳонгиз ҳамда ҳурматингизни оширади. Барқарор, сезиларли ўсиб бориш олға силжишингизга ва ортга суришни бартараф этишингизга ёрдам беради.
Лойиҳа тузиш
Агар сизда тайинли бир лойиҳа бўлса, уни тўкис якунига етказиш учун унда кўзда тутилган барча босқичлар рўйхатини тузиб чиқинг. Лойиҳада белгиланган вазифаларни муҳимлигига кўра кетма-кетликда ёзинг. Уни қоғоз ёки компьютер экранида шундай жойлаштирингки, ҳар бир босқич ёки вазифа аниқ кўриниб турсин. Сўнг вазифаларни битталаб бажаришга киришинг. Шу услуб билан талайгина ишни уддалаганингизни кўриб ҳайратда қоласиз.
Рўйхат бўйича ишлаганингиз сари, ўзингизни янада маҳсулдор ва тетик ҳис қиласиз. Ҳаётингиз тизгинини қўлга оласиз. Бу сизни табиий равишда яна-да кўпроқ ишларни бажаришга ундайди. Сиз ишга яна-да яхшироқ ва ижодий ёндаша бошлайсиз. Шу билан бирга, тезроқ ишлашга имкон берувчи тушунчани чуқурроқ англаб етасиз.
Рўйхатдан оғишмай ишласангиз, сусткашликни бартараф этишга қодир ижобий интилиш ҳиссини шакллантирасиз. Бу ҳиссиёт сизга куч бахш этади ва кун давомида сураътни бўшаштирмасликка ёрдам беради.
Шахсий самарадорликнинг энг қимматли қоидаларидан бири 10/90 тамойилидир. Қоидага биноан, агар бирор ишга қўл уришдан олдин режа тузиш ва лойиҳалашга 10 фоиз вақт сарфласангиз, бу бошланган ишни ниҳоясига етказишда 90 фоиз роль ўйнайди. Буни исботлаш учун мазкур қоидага амал қилишнинг ўзи кифоя.
Ҳар бир кунни олдиндан режаласангиз, вазифани бошлаш ва давом эттириш анча осон туюлади. Ишлар ҳар қачонгидан кўра тез ва силлиқ кечади. Ўзингизни яна-да кучли ва билимли ҳис қиласиз. Ишни кутганингиздан анча тезроқ амалга оширасиз. Натижада, сизни тўхтатишнинг иложи бўлмай қолади.