Нарша Булгакбаев – Ислам модернизациясы. 1 Бөлім (страница 8)
Мұсылман өзінің сеніміне əсер ететін барлық нəрселерден сақ болуы керек: мумин өзін тəртіпсіздіктерден, əсіресе идеологиядағы немесе ақидадағы эмоцияналдық толқулардан жəне лайықсыз мінез-құлық пен қате пікірлерден қорғауы керек. Зұлымдық тез таралады жəне тек жүректерге ғана емес, адамдардың іс-əрекетіне, бүкіл қоғамға əсер ететін жұқпалы аурумен салыстыруға болады. Мұндай ауру қайырымды адамға да, жауызға да ізін қалдырады жəне оның нəтижесі əрқашан апатты болады.
Исламда адасулар мен азғырулар ешбір нұрдан ада қараңғылықпен салыстырылады, өйткені олар мұсылманның сенімі мен түсінігіне соншалықты əсер етіп, адам аз уақыт ішінде өзгере алады: мумин мұсылманнан, адам кəпір мұсылман болуы мүмкін, кəпір мұсылманнан кəдімгідей кəпірге айналып кетуі мүмкін. Исламда имандары (сенімі) əлсіз адамдар өздерінің нəпсілеріне (қалауларына) еріп, күнəлары салдарынан фитна əсеріне ұшырайды. Мұндай адамдар азғыруларға қарсы тұра алмайды – олардың азғырулары жебе нысанаға тиетіндей тиеді.
Қазіргі қоғамның дүрбелеңі
Алла тағала адамзатты тура жолға түсуге жəне одан таймауға шақырды. Қазіргі əлемде фитна, азғырулар адамды үнемі мазалайды, өйткені қазіргі қоғамда олар үшін топырақ өте қолайлы.
Қиындықтар мұсылмандардан Құран мен Сүннетті тастап, ізгі амалдардан жəне Исламнан бас тартуды талап етеді. Ерлер мен əйелдер арасындағы шекараны жоюға шақырулар адамның табиғатына қайшы келетін идеяларды алға тартқан адамдардан келеді. Алла тағала бастапқыда əртүрлі əйелдер мен еркектерді жаратып, олардың арасындағы айырмашылықты белгілеуі тегін емес – шариғат осы табиғи айырмашылықты ескере отырып, адамдар арасында оның азғындауына жəне оның фитнаға түсуіне жол бермейтін этикалық нормаларды белгілейді. Пайғамбарымыз Мұхаммед ﷺбір-бірімен жақын туыстық байланысы жоқ еркектер мен əйелдер бір-бірінен белгілі бір қашықтықта болуы керек деген қағиданы бекітті. Намаз кезінде де ерлер мен əйелдер бір-біріне араласпауы керек.
Қазіргі заманда əйел өз денесін əшкерелеуге, сыпайылық шапанын шешуге ұялмайды, дегенмен əйел мінезіндегі табиғи, туа біткен қасиет, дəл туа біткен, ар-ұят екенін ұмытпаған жөн – Алла Тағала осылай жаратқан. Ислам діні əйел бойындағы осы қасиетті сақтауға жəне дамытуға шақырады. Мұхаммед Пайғамбар ұят иманның бір бөлігі деп атаған. Ал ілгерілеу, ағартушылық сияқты ұғымдарды ұятсыздықпен, мінез-құлық мəдениетінің жоқтығымен шатастырмау керек. Қазіргі тұтыну қоғамы құмарлықтарды жоғарылатып, өзінің төменгі күнəкар қажеттіліктерін БАҚ, журналдар жəне кино арқылы қанағаттандыруды қалыпты деңгейге жеткізді. Күнəны насихаттау өте тартымды болды, осы тартымды жəне əдемі сөздердің барлығын иманға (сенімге) қабылдамау керек.
Жалпы азғырулар (уасуастар), күйзеліс эпидемиясын тудырады. Олар инфекциялар сияқты, алайда олар дененің өлімінен гөрі дін үшін əлдеқайда қауіпті, Исламды бұзады. Пайғамбарымыз Мұхаммед үмметін фитнадан сақтандырып, жақсы істерімен қиыншылықтардан аулақ болуға шақырды.
Қазіргі адамзат қоғамы көптеген азғыруларға ұшырайды жəне күнə алғаш пайда болған сəтте жас муминнің күнəдан бас тартуға күші мен даналығы жету қажет. Уақыт өте келе олардың кейбіреулерінің жүректері күнəға жұмсалады, содан кейін жаңа азғыру пайда болады жəне бұл келесісі бұрынғысынан да ауыр болады. Азғыруға ұшырамайтын адам болмайды. Бастысы кез келген сынақ жіберілген сəтте адам шыдамдылық пен табандылық көрсетуі керек.
Фитна муминді əлсіретпеуі керек: Алланың құлы тақуа болуы керек, азғыруларға алданып, арбауға берілмеуі керек. Алланың діні Ислам уақыт бойы негізгі түп тамыры өзгеріссіз келеді, сол себепті Ислам Алланың құлының өмірінде мəңгілік айқын бағдары болып қала береді.
Нағыз Мумин жасырын жəне ашық күнəлардан қорғана біледі, құлдарын тозақ азабынан құтқару жəне азғыруларға қарсы сынаққа төтеп беруге көмектесу үшін үнемі дұғамен Аллаһқа жүгінеді.
Ислам – муминнің бүкіл болмысының қорғаны, дүние тіршілігінің құрылымындағы бағдар жəне фитнадан шығудың жəне болашақтағы жақсы өмірінің кепілі. Дүние тіршілігінде де, өлім сəтінде де муминді жамандықтан, яғни фитнадан ізгі амалдар мен сабрлық ғана құтқарады. Исламдағы фитна – мұсылманның дұғасы, Алладан тозақтан құтылуын сұрайтын дұғасы.
Алла Тағала Қасиетті кітабында муминдерді күнəһарлармен қатар қоймауға, олар сияқты болмауға шақырады. Исламда адамға қажетті, пайдалы нəрсенің бəрі бар, басқа мəдениет ұсынатын нəрселерге алданбау керек. Құран, Мұхаммед пайғамбардың сүннеті барлық сұрақтарға жауап береді, дұрыс жолды көрсетеді жəне мұсылман өміріндегі фитнадан аулақ болуға көмектесетін АҚИҚАТТЫҢ қайнар көзі.
Егер адам əлсіз болып шықса, фитнаға қарсы дəрменсіз болып шықса жəне азғындықты уағыздаушылардың жетегіне ерсе, Исламда оның емделу жолы – Сүннет пен Құранға жүгіну, пайғамбар, сахабалардан үлгі алу, солардың жүрген жолымен жүру. Аллаһтың мұсылмандарға осы өмірді нығметпен жібергенін анық көрсетеді жəне бүлік пен фитнаға шақырып жатқан дұшпандар мұсылмандарды неден айырмақ? Əрине тыныштықтын, бейбітшіліктен, ынтымақтастықтан.
Өзіңізді бұзақылардан қорғау үшін табандылық танытып, əлсіз жерлеріңізді ашпауыңыз керек, өйткені бұл сіздің табиғатыңызға жат арандатушылық. Олар адам бойындағы асыл құндылықтарды жоюға тырысатындар. Өздерінің уақытын мұсылмандармен алысуға жұмсайды, себебі олардың жұмысы сол. Ислам бекіткен заңдарға бағыну – күш-қуат алудың жəне наным-сенімді нығайтудың бірден-бір жолы. Ислам заңдары (шариғат) сенімді заңдар. Осы заңдарды ұстанған мұсылман əлемі шығыстан батысқа қарай кеңейіп, Аллаһтың жолын қамтамасыз еткен Византия патшалары мен парсы Хосроларының қазынасына ие болды. Мұсылмандардың Құран мен Сүннетті берік ұстануы ғана мұсылмандардың тура жолда қалуына көмектесті.
Дəджəл фитнасы
Өмірдегі жəне өлімдегі фитна жəне Дажжалдың сынақтарының жамандығы туралы оқылатын арнаулы дұға бар. Ислам үмбетінің жəне бүкіл адамзаттың болашағында болатын Исламдағы ең ауыр фитналардың бірі – ақырзаманда болатын жəне үлкен белгілердің бірі болатын Дəджəлдың (Антихрист) келуі. Қиямет күнінің басталуының үлкен белгілерінің бірі.
Ислам тарихындағы мұсылмандардың басынан өткерген, Исламда көптеген адасушы ағымдар мен секталардың пайда болуына, кейбір мұсылмандардың көзқарастарының азғындығына байланысты оқиғаларды талдай отырып, Дəджəл фитнасының ең үлкен сынақтардың бірі болады деген қорытындыға келуге болады. жəне Пайғамбарымыз Мұхаммед ескерткен Қиямет күніндегі Исламдағы толқулар. Мұсылман Дəджəл фитнасынан жəне мұсылманды дүниеде (осы өмірде) жəне періштелер сынауы басталатын ақыретте күтіп тұрған сынақтардан қорғау үшін дұға етуі керек. Алла Елшісінің (оған Алланың игілігі мен сəлемі болсын) сүннетінде осы сынақтардан қорғану үшін соңғы тəшаһһудтан кейін дұғаны оқуға болатын дұға бар: Уа, Аллаһ, расында мен Саған қабір азабынан, тозақ азабынан, өмір мен өлім сынақтарынан жəне Дəжжалдың (əл-масих дəджәл) сынақтарының жамандығынан пана сұраймын).
Басшыға бағыну
Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке, оның отбасына жəне барлық солих сахабаларына мадақ! Алла Тағала адамдарға осы өмірде де, болашақта да бақыт пен жеңістің кілті болып табылатын дінін түсірді. Раббымыз жалғыз Жаратушы жəне Ол құлдарына не пайда əкелетінін жақсы біледі. Сондықтан да Ол оларға Өзінің хикметтік өсиеттерін орындауды жəне барлық нəрседе – теология (дін ғылымы) мен ахлақта (адамгершілік), экономика мен саясатта, отбасымен жəне қоғаммен қарым-қатынаста тақуалықты сақтауды бұйырды.
Ислам діні əрбір адамның Алла Тағала жəне Оның жаратылысы алдындағы міндеттерін толық орындауы үшін жағдай жасауға шақырылған. Мұның кілті – əділ де парасатты басшының басшылығымен салауатты қоғам құру. Жауапкершілікті мойнына алып, Алланың разылығы мен нығметіне бөленетіндей халқын алға жетелейтін басшы сайлау. Ал барлық мұсылмандар өз билеушісін қолдауға, оны құрметтеуге, оның əділ бұйрықтарын орындауға, оған тек жақсылық тілеп, ешбір жағдайда оның беделіне нұқсан келтірмеуге міндетті.
Халықты басқару – ең үлкен жауапкершілік. Халық басқару тізгінін өз қолына алған адам иығына өте ауыр жүк артады. Расында, Қиямет күні əрбір адам өз қолында немесе қолында болған əрбір адам үшін жауапты болады. Отағасы əйелі мен балалары үшін жауапты болады. Мемлекет басшысы барлық қарамағындағылар үшін жауап береді. Бұл жайында Алла Елшісі: «Сендердің əрқайсысың қойшысыңдар, əркім өз отарына жауаптысың. Имам – қойшы, ол өз қол астындағыларға жауапты. Күйеу отбасында бақташы, ол отбасына жауапты. Əйел күйеуінің үйінде бақташы жəне ол оған жауапты. Қызметші қожайынының меншігіндегі бақташы жəне ол үшін жауапты. Бала əкесінің мал-мүлкінің бағушысы, ол да оған жауапты. Сендердің əрқайсысың қойшысыңдар, əркім өз отарына жауаптысың» (Ахмад, Əбу Дауд, ат-Тирмизи; əл-Əлбани бұл хадисті сахих деп таныған). Дегенмен, əркім өз міндетін атқара алмайды. Нағыз мумин Раббысынан қорқып, жауапкершілік іздемеу керек, ел басқару оңай іс емес, бірақ егер халық оған билік тапсырса, ол барлық істе əділ, құдайдан қорқу үшін бар күш-жігерін салуы керек.
Пайғамбарымыз: «Уа, Əбдур-Рахман, əмір болуды сұрама, өйткені өтінішіңе орай əмірші болып тағайындалсаң, бұл қызметке сен ғана жауапты боласың. Егер сен мұнсыз (кездейсоқ) тағайындалсаң, бұл істе саған жəрдем беріледі» (əл-Бұхари жəне Муслим). Пайғамбарымыз: «Алланың атымен ант етемін, біз бұл қызметке өз еркімен келгенді де, оған құмар адамды да тағайындамаймыз», – деді (əл-Бұхари жəне Муслим). Бір күні Əбу Зəрр Алла Елшісіне: «Мені осы лауазымға тағайындамайсың ба?», – деді. Пайғамбар оның иығынан қағып: «Уа, Əбу Зəр, сен əлсізсің, бұл жауапкершілік. Қиямет күні ол ұят пен қорлық əкеледі жəне осы лауазымды дұрыс алып, барлық парыздарын орындаған адамнан басқаның бəрін өкінішпен тудырады» (Муслим).