Азиз Несин – Damda dəli var (страница 2)
Aşağıdan biri:
– Səni muxtar qoyduq! – deyə qışqırdı, – Di, düş aşağı!
Dəli oynamağa başladı:
– Düşmürəm! Şəhər məclisinə üzv seçməsəniz, özümü aşağı atacağam.
Qoca ətrafındakılara:
– Nə oldu, sizə demədim?
– İstədiyini edək.
– Nə etsəniz, düşməyəcək. İnsan bir dəfə dama çıxacaq qədər ağlını itirdisə, daha aşağı düşməz.
Rəis:
– Qoyduq, – dedi, – səni şəhər məclisinə üzv elədik. Qardaş, di düş aşağı, yoldaşlarını gözlətmə!
– Düşmürəm! Bələdiyyə sədri qoyun, düşüm!
Qoca:
– Gördünüz, – dedi, – vaxtında lazım idi. İndi heç düşməz.
Tər içində qalan xilasetmə komandiri yenə dilləndi:
– Tutaq ki, bələdiyyə sədri qoysaq, nə olacaq? Qoyaq.
Sonra iki əlini ağzına boru kimi tutub yuxarı səsləndi:
– Düş, qardaşım! Səni bələdiyyə sədri qoyduq, düş, vəzifənə başla!
Dəli oynayaraq:
– Düşmürəm, – dedi, – bir dəlini bələdiyyə sədri qoyanların arasında nə işim var? Düşmürəm!
– Bəs nə istəyirsən?
– Nazir qoysanız, düşərəm!
Aşağıdakılar qısa mübahisədən sonra:
– Yaxşı, – dedilər, – səni nazir də qoyduq! Di düş aşağı! Düş… Hamı səni gözləyir.
Dəli əlini burnuna aparıb lağ etdi:
– Düşmürəm! Dəlini nazir qoyanların arasına heç düşərəm?!
– Qardaş, səni nazir də qoyduq, digər nazirlər səni gözləyir. Di düş!..
– Əfəl-zadam? Düşüm, məni dəlixanaya salasınız?! Düşmürəm!
Qoca:
– Boş yerə çalışmayın, düşməz! – dedi, – Bu dəliləri çox yaxşı tanıyıram. Sizi də nazir qoysalar, düşmək istəməzsiniz.
Dəli bar-bar bağırdı:
– Baş nazir qoymasanız, mənlik deyil, özümü atacağam.
– Qoyduq!.. – deyə qışqırdılar, – Səni baş nazir qoyduq.
Qoca:
– Düşməz, – dedi.
Dəli yenə oynamağa başladı. Sonra da:
– Kral qoyun, düşüm! – dedi, – Kral qoymasanız, özümü atacağam.
Qocanın dedikləri düz çıxırdı. Ona müraciət etdilər:
– Nə deyirsiniz? Kral qoyaqmı?
Qoca:
– İş işdən keçib, – dedi, – daha nə deyirsə, etməyə məcbursunuz. Artıq necə də olsa, baş nazirdir.
– Səni kral qoyduq, – deyə qışqırdılar, – yaxşı, görək, daha düş!
Damda oynayan dəli:
– Düşmürəm! – dedi.
– Nə istəyirsən? Kral da seçildin!
– E-e-ey!.. Düşmürəm… İmperator qoyun, düşüm, yoxsa özümü atacağam.
Qoca:
– Atar, – dedi.
– Qoyduq! – deyə bağırdılar, – Səni imperator qoyduq. Di düş aşağı!
Dəli:
– Sizin kimi gicbəsərlərin arasında mənim kimi imperatorun nə işi var?
– Bəs nə istəyirsən? De, onu edək. Düş də, ay qardaş!
Dəli:
– Mən imperatoram? – soruşdu.
Aşağıdan qışqırdılar:
– İmperatorsan!
– Madam ki imperatoram, ürəyim istəsə, düşərəm, istəməsə, yox. Düşmürəm də-ə!
Rəis əsəbiləşdi, “Atılırsa, atılsın e-e! Bir dəli azalar dünyadan!” – düşündü. Düşündü, amma başına iş gələ bilərdi.
Xilasetmə komandiri qocadan:
– İndi nə edəcəyik? –soruşdu, – Bu dəli heç cür aşağı düşməz?
– Düşər.
– Necə?
– Qoyun, mən düşürüm!..
Hamını qocanın dəlini necə aşağı düşürəcəyi maraqlandırırdı. Qoca damdakı dəliyə:
– İmperator həzrətləri! – deyə qışqırdı, – altıncı mərtəbəyə baxmaq istərdinizmi?
Dəli xeyli ciddi: